A batalla das Dunas (en francés: Bataille des Dunes, en español: Batalla de las Dunas ), tamén coñecida como a batalla de Dunkerque, tivo lugar o 14 de xuño de 1658, preto do porto estratéxico de Dunkerque, no que entón eran os Países Baixos españois. Parte da guerra franco española (1635 - 1659) e da guerra anglo española (1654 - 1660) simultaneamente, un exército francés ao mando de Henrique de Turenne, apoiado por tropas da Mancomunidade de Inglaterra, asediara Dunkerque. Liderada por Xoán Xosé de Austria e Lois, Gran Condé, unha forza española apoiada polo Exército Realista no Exilio e os rebeldes da Fronda francesa, intentou levantar o asedio, pero sufriron unha grave derrota.
A pesar desta vitoria, tanto os franceses como os españois estaban esgotados financeiramente pola longa guerra e negociaron o Tratado dos Pireneos en novembro de 1659. Inglaterra conservou a posesión de Dunkerque ata 1662, cando o porto foi vendido a Francia por Carlos II.
Batalla miniatura|Gravado da batalla das Dunas de 1658-1698 por Sebastian Beaulieu, que mostra o despregamento español na parte superior e o francés na inferior.|esquerdaO exército español achegouse e acampou nunha liña de dunas ao nordeste de Dunkerque. Turenne tomou a iniciativa e marchou para atoparse cos españois e atacalos ao día seguinte. O exército francés, duns 6 000 soldados de infantaría e 8 000 de cabalaría e 10 canóns de artillaría, estaba despregado co mar a esquerda e a canle a dereita. Turenne, antes da marea baixa, despregou as súas forzas franco inglesas en dúas liñas con cabalaría en cada flanco. Coa cabalaría do flanco esquerdo na praia, con 40 escuadróns, Turenne planeou aproveitar a baixada da marea para expoñer a dereita española á súa cabalaría. Turenne colocou 5 canóns á dereita entre as dunas e o prado e 5 canóns á esquerda ao longo da costa. Os ingleses de Cromwell, baixo o mando do maior xeneral Thomas Morgan e William Lockhart, estaban aliñados contra as tropas españolas, mentres que o centro era a infantaría francesa, composta pola Garda, os suízos e os rexementos de Picardía e Turenne, que se enfrontaban aos valóns e aos alemáns. A cabalaría francesa do flanco dereito, baixo o mando do duque de Créqui, opúxose a Condé.
O exército español, con 6 000 soldados de infantaría e 9 000 cabalos, formouse coa dereita no mar, a través das dunas, ata a canle de Furnes á súa esquerda. Os terzos de infantaría española regular estaban á dereita baixo o mando de Xoán, os rexementos realistas baixo o mando do duque de York estaban á súa esquerda, no centro da dereita, os terzos valóns e alemáns estaban no centro e á esquerda estaban os rebeldes frondeiros franceses e algunhas outras tropas. A cabalaría española estaba aliñada detrás da infantaría. Nas présas por liberar Dunkerque, os españois deixaron atrás a súa artillaría.
Turenne comezou a batalla con catro ou cinco salvas de artillaría das súas dúas baterías sen oposición, e o flanco dereito español foi bombardeado por varias fragatas e balandras da frota inglesa. O exército anglofrancés comezou a avanzar, e os ingleses cromwellianos meteron presión rapidamente contra o terzo español de Caspar Bonifacio despregado nunha duna que estaba algo por diante do resto do seu exército. Os ingleses cargaron e cruzaron picas co terzo español, empuxándoo costa abaixo e, ao seguir o seu camiño, a formación inglesa quedou exposta. Xacobe, duque de York, liderou dúas cargas de cabalaría contra o flanco das tropas cromwellianas, enfrontándose aos mosqueteiros. Parte da cabalaría española da súa reserva foi enviada adiante e ameazou aos ingleses, pero foi derrotada á súa vez pola cabalaría francesa ao mando do marqués de Castelneau. A infantaría francesa, composta pola Garda, os suízos e os rexementos de Picardía e Turenne, avanzou cara ao centro español, atopando pouca resistencia. O mariscal Turenne aproveitou a baixada da marea para concentrar a maior parte da súa cabalaría á súa esquerda, e o seu avance envolveu a á dereita española.
Condé, na esquerda española, resistiu os ataques iniciais da á dereita francesa e mesmo os contraatacou, sendo desmontado e case capturado, pero ao final tamén se viu obrigado a abandonar o campo. Os alemáns e valóns do centro retiráronse ao comezo da infantaría francesa, desordenando a cabalaría española de reserva, de xeito que acabou obrigada a fuxir.
A batalla durou unhas dúas horas e, ao mediodía, Turenne obtivo unha vitoria completa que rematou coa derrota das forzas españolas. Os españois perderon uns 1 200 mortos, 3 000 feridos e uns 5 000 capturados, mentres que os franceses só perderon uns 400, aproximadamente a metade deles ingleses. Entre as tropas cromwellianas, o rexemento de infantaría de Lockhart levou a peor parte da loita. O seu tenente coronel, Roger Fenwick, e dous dos seus capitáns morreron, e case todos os demais oficiais resultaron feridos, e perderon uns corenta ou cincuenta outros membros de rango na batalla. Lillingston perdeu un capitán e trinta ou corenta mortos en batalla, mentres que os outros rexementos só sufriron pequenas perdas (o número de ingleses mortos aumentou porque, como Fenwick, morreron de feridas nas seguintes semanas). A persecución francesa durou ata o anoitecer. Unha forza de gardas realistas resistiu, rendéndose só cando se lles asegurou que se lles permitiría reunirse con Carlos II en Ieper. A tropa de gardas do duque de York, que cargou varias veces co propio duque á cabeza, sufriu gravemente, pero tamén se mantivo en condicións de seguir servindo. As forzas do rei despois da batalla contaban con menos de 1 000 homes.
Notas
Categoría:Batallas do século XVII Categoría:1658