O caranguexo das tenaces de ouro () é o noveno álbum da serie As aventuras de Tintín, escrita e debuxada polo belga Hergé. É o álbum en que aparece por primeira vez un dos personaxes máis emblemáticos da serie, o capitán Haddock.
Hergé creou a historieta durante a ocupación alemá de Bélxica. O xornal Le Petit Vingtième, no que se publicaron desde 1929 as aventuras de Tintín, foi pechado polos ocupantes. Hergé atopou rapidamente traballo no diario Le Soir, cuxa tiraxe era aínda maior que a de Le Petit Vingtième, e que mantivo unha liña editorial claramente colaboracionista (o cal carrexaría non poucos problemas a Hergé despois do final da guerra).
Esta historia interrompeu a que se estaba publicando en Le Petit Vingième (No país do ouro negro) debido ás implicacións políticas. Empezouse a publicar o 17 de outubro de 1940 no suplemento semanal de Le Soir (Le Soir Jeunesse) que se publicaba os xoves. Debido á escaseza de papel, o suplemento deixou de publicarse o 23 de setembro de 1941, pasando a publicarse como tira diaria en Le Soir, a un ritmo de tres ou catro viñetas cada día.
En 1941 publicouse en branco e negro e en 1943 reeditouse en cor. Foi o último álbum de Tintín en editarse en branco e negro. O seguinte, A estrela misteriosa, sería editado directamente en cor. A primeira edición en galego foi en 1983 pola Editorial Juventud con tradución de Valentín Arias López.
O libro é a primeira aventura Tintín publicada nos Estados Unidos e a primeira en adaptarse a unha película. O caranguexo das tenaces de ouro adaptouse para a película stop motion de 1947 co mesmo nome, para a animación de 1956 de Belvision Studios As aventuras de Tintín, para a serie animada de 1991 Ellipse / Nelvana As aventuras de Tintín, e para a película de 2011 As aventuras de Tintín dirixida por Steven Spielberg.
Sinopse
A raíz do misterio que envolve a morte dun mariñeiro que investigan Hernández e Fernández, Herbert Dawes, relacionado co que parece ser unha lata de caranguexo, coa palabra "Karaboudjan " escrita nel. A súa posterior investigación e o secuestro dun home xaponés interesado en darlle unha carta leva a Tintín a un barco chamado Karaboudjan, onde é capturado por unha banda de criminais que ocultan nas latas de caranguexo o opio co que trafican. Tintín logra escapar do camarote no que o encerraron despois de que Milú roia as súas amarradura e que Tintín golpee a un home enviado a traerlle comida, deixando ao home atado e amordazado no camarote, Tintín dá co capitán do barco, Haddock. O capitán Haddock, completamente alcoholizado, é vítima dos manexos do seu segundo de a bordo, Allan Thompson, e non sabe que o seu barco transporta opio. Cando o descobre ponse do lado de Tintín.
Tintín e o capitán logran escapar nun bote salvavidas despois de enviar unha mensaxe de radio á policía sobre a carga. O capitán baixo os ejectos do alcol fai unha fogueira cos remos da embarcación. Ademais, un hidroavión enviado desde o barco intenta matalos. Logran facerse co control do hidroavión pero, novamente debido ao alcol, o capitán fai que se estrelen no deserto do Sáhara. Tras camiñar polo deserto son salvados polo tenente Delcourt (comandante da Lexión Estranxeira francesa) quen lles proporciona un medio de transporte ao porto ficticio de Bagghar en Marrocos.
O Karaboudjan crese naufragado pero o capitán recoñéceo no porto e os contrabandistas secuéstrano. Tintín intenta liberalo coa axuda de Hernández e Fernández descubrindo ao xefe dos contrabandistas Omar ben Salaad e detendo a toda a banda.
Historia
Antecedentes
Cando o exército belga caeu fronte aos invasores alemáns en maio de 1940, Hergé e a súa muller fuxiron en coche cara a Francia xunto con decenas de miles doutros belgas, primeiro aloxáronos en París e despois leváronos ao sur ata Puy-de-Dôme, onde permaneceron seis semanas. O 28 de maio, o rei belga Leopoldo III entregou oficialmente o país ao exército alemán para evitar máis mortes, unha xogada coa que Hergé estaba de acordo. Alemaña puxo a Bélxica baixo ocupación, Hergé aceptou a petición do rei de que todos os civís que fuxiran do país regresasen, chegou a Bruxelas o 30 de xuño. Alí descubriu que un oficial da Propagandastaffel do exército alemán ocupaba a súa casa, e tamén se enfrontou a problemas financeiros, xa que debía pagar impostos atrasados e non puido acceder ás súas reservas financeiras (finalmente chegaron os salarios que debíalle Casterman.). Todas as publicacións belgas estaban agora baixo o control da forza ocupante alemá. A publicación católica e o seu suplemento , onde Hergé sempre traballara serializando As aventuras de Tintín, xa non tiña permiso para continuar coa publicación. A historia que Hergé estivera serializando alí, Tintín no país do ouro negro, tivo que ser abandonada. Victor Matthys, o Rexist editor de , ofreceu emprego a Hergé como debuxante, pero Hergé percibiu a como publicación explicitamente política e polo que declinou a posición.
Pola contra, aceptou un cargo con , o maior diario francófono de Bélxica. Confiscado aos seus propietarios orixinais, as autoridades alemás permitiron a reabrir baixo a dirección do editor belga Raymond de Becker, aínda que permaneceu firmemente baixo control nazi, apoiando o esforzo de guerra alemán e defendendo o antisemitismo. Despois de unirse a o 15 de outubro, Hergé creou o seu novo suplemento infantil, . Nomeado editor deste suplemento, contou coa axuda do seu vello amigo Paul Jamin e do debuxante de animación Jacques Van Melkebeke. O primeiro número de publicouse cun gran anuncio en toda a portada: "Tintin et Milou sont revenus!" ("Tintín e Milú están de volta!"). Algúns belgas estaban molestos por que Hergé estivese disposto a traballar para un xornal controlado pola administración nazi de ocupación, recibiu unha carta anónima de "o pai dunha familia numerosa" pedíndolle que non traballase para , temendo que As aventuras de Tintín agora se usasen para adoutrinar aos nenos na ideoloxía nazi, e que como resultado "Xa non falarán de Deus, da familia cristiá, do ideal católico ... [Como] podes aceptar colaborar neste terrible acto, un verdadeiro pecado contra o Espírito?" Hergé quedou bastante atraído polo tamaño de os seus letorores, alcanzaban os 600.000, moito máis que o que "Le Vingtième Siècle" fora capaz de lograr. Ante a realidade da supervisión nazi, Hergé abandonou os temas políticos actuais que ocuparon boa parte do seu traballo anterior, en vez de adoptar unha política de neutralidade. Sen necesidade de satirizar tipos políticos, Harry Thompson observou que "Hergé concentrábase máis na trama e no desenvolvemento dun novo estilo de comedia de personaxes. O público reaccionou positivamente."
Publicación miniatura|200px|right|alt=Fotografía da portada do xornal que mostra signos de que ten moitas décadas de idade | Unha copia de 1943 de data da ocupación
O caranguexo das tenaces de ouro comezou a serialización en o 17 de outubro de 1940. Non obstante, o 8 de maio de 1941, a escaseza de papel causada pola guerra en curso levou a que quedase reducido a catro páxinas, e a tira semanal de Tintin reduciuse en dous terzos. Varias semanas despois, o 3 de setembro de 1941, o suplemento desapareceu por completo, con O caranguexo das tenaces de ouro mudándose ao propio en setembro, onde se converteu nunha franxa diaria. Como resultado, Hergé viuse obrigado a alterar o ritmo no que se movía a súa narración, xa que tiña que manter a atención do lector ao final de cada liña. Como ocorreu con As Aventuras de Tintín, a historia foi posteriormente serializada en Francia no xornal católico Cœurs Vaillants desde o 21 de xuño de 1942.
Despois da serialización, Casterman reuniu e publicou a historia en forma de álbum en 1941, o último volume en branco e negro de Tintín en ser lanzado. Para esta edición recompilada, Hergé pensou en cambiar o nome da historia, considerando inicialmente O caranguexo vermello (para acompañar aventuras anteriores O Loto Azul e A illa negra) antes de volver a quedar con (O caranguexo das tenaces de ouro). Hergé molestouse porque Casterman enviou o libro ás impresoras sen a súa aprobación definitiva. Non obstante, como resultado da publicidade de , as vendas de libros aumentaron notablemente, ata o punto de que a maioría das anteriores Aventuras de Tintín reimprimíronse como resultado. As autoridades alemás fixeron dúas excepcións: ningunha reimpresión de Tintín en América ou A Illa Negra porque respectivamente tanto Estados Unidos como Gran Bretaña, estaban en guerra con Alemaña.
Destaca no álbum a primeira aparición do capitán Haddock, con moitos dos seus trazos distintivos: a afección polo alcol (aínda que vista aquí con certas tinguiduras dramáticas, a diferenza do que ocorrerá posteriormente) e o seu gusto polos insultos estrambóticos. Haddock fixo a súa primeira aparición en xunto a un anuncio para a película antisemita alemá, Jud Süß. Hergé elixiu o nome "Haddock" para o personaxe despois de que a súa muller, Germaine Remi, mencionase "un triste peixe inglés" durante unha comida. Tamén aparece por primeira vez o contramestre Allan Thompson, que reparecerá noutros álbums como secuaz do malvado Rastapopoulos. A inclusión do detective da policía xaponesa Bunji Kuraki como aliado de Tintín nesta historia probablemente deseñouse para contrapesar a representación de Hergé dos xaponeses como os antagonistas da súa historia anterior, O loto azul, especialmente dado que nese momento o goberno ocupante estaba aliado co Xapón. O uso de Marrocos como escenario probablemente foi influenciado por O escuadrón branco unha novela do escritor francés Joseph Peyré, que se adaptara a unha película italiana en 1936 (Hergé lera a novela e vira a película). A representación da Legión Estranxeira Francesa no norte de África foi posiblemente influída pola novela de P. C. Wren Beau Geste (1925) ou as súas adaptacións cinematográficas en 1926, 1928, e 1939.
Mentres que o uso do chinés de Hergé en "O loto azul" era correcto, a escritura árabe empregada en "O caranguexo das tenaces de ouro" era intencionalmente ficticia. A ambientación en Marrocos do álbum é bastante estereotipada. O suposto árabe que utilizan algúns personaxes nos seus diálogos non son verdadeiras palabras, senón simplemente debuxos semellantes á escritura árabe. Moitos dos topónimos aparecidos na serie son xogos de palabras, a cidade de Kefheir era un xogo de palabras en francés ("que facer?") mentres que o porto de Bagghar deriva do francés (raspar, ou pelexar). O nome de Omar ben Salaad é un xogo de palabras que significa "Ensalada de lagosta" en francés. miniatura|300px|Lombo da edición en galego. En febreiro de 1942, Casterman suxeriu a Hergé que os seus libros fosen publicados nun novo formato, 62 páxinas en vez das antigas de 100 a 130 páxinas e agora a toda cor no canto de en branco e negro. Aceptou isto e, en 1943, reeditouse e coloreouse "O caranguexo coas tenaces de ouro" para a súa publicación como álbum en 1944. Debido aos cambios na forma en que a aventura fora serializada en , o álbum nesta conxuntura tiña só 58 páxinas e, así, Hergé encheu as páxinas que faltaban con catro marcos a cores de páxinas completas, aumentándoo ao formato estándar de 62 páxinas. A reedición en cor ten importantes recortes no argumento respecto da orixinal para adaptalo ao formato de 62 páxinas fronte ás 130 da edición en branco e negro.