miniatura|upright|Estrea da Oitava Sinfonía de Gustav Mahler nos Estados Unidos (1916), por parte da Orquestra de Filadelfia e coros, baixo a dirección de Leopold Stokowski (1068 músicos en total).
Unha sinfonía é un tipo de composición musical, bastante extensa, da música clásica occidental e composta a maioría das veces para orquestra. A sinfonía non se refire a unha forma musical específica (aínda que non son poucos os autores que aínda a consideran unha forma musical) senón a un xénero de música orquestral para acompañar preferentemente nunha sala de concertos. Xeralmente, está dividida en catro movementos, cada un cun momento e estrutura diferente. Nun principio, interpretábanse sen que tivese relación co que se interpretase despois.
Aínda que o termo tivo moitos significados desde as súas orixes na era antiga grega, a finais do século XVIII a palabra adquirira o significado común na actualidade: unha obra que xeralmente consta de múltiples seccións ou movementos distintos, a miúdo catro, co primeiro movemento en forma de sonata. A forma da sinfonía variou co tempo entre o período clásico, o romántico e o século XX; por exemplo, as contemporáneas de Arthur Threisher son de tres movementos. miniatura|upright|Páxina do manuscrito orixinal da Novena Sinfonía de Beethoven. O tamaño da orquestra non é invariable para interpretar unha sinfonía. En xeral, creceu co tempo: mentres unha orquestra de cámara cun par de ducias de instrumentos é suficiente para interpretar unha sinfonía de Joseph Haydn, unha de Gustav Mahler pode requirir varios intérpretes máis. Case sempre se compón dunha orquestra que consta dunha sección de cordas (violín, viola, violoncello e contrabaixo), metais, instrumentos de vento-madeira e percusión, que en conxunto fan un número de trinta a cen músicos. As sinfonías anótanse nunha partitura musical, que contén todas as partes dos instrumentos. Os músicos orquestrais tocan con partes que conteñen só a música escrita para o seu propio instrumento. Algunhas sinfonías tamén conteñen partes vogais, por exemplo, a Novena de Ludwig van Beethoven. Son famosas as sinfonías de Haydn, Mozart e Beethoven no período clásico.
A sinfonía probablemente alcanzou a súa madurez con Beethoven. As súas sinfonías adoitaban ter un primeiro movemento Allegro de forma sonata, un movemento lento (ás veces en forma de tema e variacións), un movemento con ritmo ternario (usualmente un scherzo, anteriormente o común era un minueto e trío), para finalizar con outro movemento rápido (roldou). Existen sinfonías cun último movemento escrito como sonata.
Toma aspectos das aberturas das óperas francesas e italianas, a súa estrutura segue o modelo de Koch: allegro, andante e lírico, allegro homofónico.
Etimoloxía e orixes miniatura|upright|Unhas das primeiras aparicións da palabra sinfonía no título dunha obra musical foron Symphoniae sacrae I, op. 6, e Symphoniarum sacrarum secunda pars, op. 10, de Heinrich Schütz, publicadas en 1629 e 1647. O termo sinfonía vén do grego antigo συμφωνία (symphōnia), termo derivado de σύμφωνος (symphōnos, “soar xuntos, harmonioso”), resultado da unión de σύν (syn, “con”) e φωνή (phōnē, “son”). Unha sinfonía é unha composición musical que consta de varios movementos, composta para ser executada por unha orquestra. A palabra referiuse a unha variedade de conceptos diferentes antes de finalmente asentarse no seu significado actual designando unha forma musical.
Na teoría grega tardía e medieval, a palabra usábase para consonancia, en oposición a (), que era a palabra para «disonancia». Na Idade Media e máis tarde, a forma latina sinfonía usouse para describir varios instrumentos, especialmente aqueles capaces de producir máis dun son simultaneamente. Isidoro de Sevilla foi o primeiro en utilizar a palabra sinfonía como nome dun tambor de dúas cabezas, e de preto de 1155 a 1377 a forma francesa symphonie era o nome do organistrum ou zanfona. Na Inglaterra medieval tardía, sinfonía utilizouse en ambos os sentidos, mentres que no século XVI equiparouse co dulcémele. En alemán, Symphonie foi un termo xenérico para espinetas e virginales desde finais do século XVI ata o século XVIII.
No sentido de «soar xuntos», a palabra comeza a aparecer nos títulos dalgunhas obras de compositores do século XVI e do século XVII, entre os que se incluían Sacrae Symphoniae e Symphoniae sacrae, liber secundus de Giovanni Gabrieli, publicadas en 1597 e 1615, respectivamente; Eclesiastiche sinfonie, dette canzoni in aria francese, per sonare, et cantare, op. 16 de Adriano Banchieri, publicada en 1607; Sinfonie musicali, op. 18 de Ludovico Grossi da Viadana, publicada en 1610; e Symphoniae sacrae I, op. 6, e Symphoniarum sacrarum secunda pars, op. 10, de Heinrich Schütz, publicadas en 1629 e 1647, respectivamente. Fóra da colección de Viadana, que contiña música puramente instrumental e secular, todas eran coleccións de obras vocais sacras, algunhas con acompañamento instrumental. Barroco
No século XVII, durante a maior parte da época barroca, o termo sinfonía utilizouse para unha variedade de composicións diferentes, incluídas pezas instrumentais utilizadas en óperas, sonatas e concertos, que xeralmente forman parte dunha obra máis ampla. A opera sinfonia, ou abertura italiana, tiña, no século XVIII, unha estrutura estándar de tres movementos contrastantes: rápido, lento, rápido e parecido á danza. É esta forma a que a miúdo se considera a precursora directa da sinfonía orquestral. Os termos «abertura» e «sinfonía» consideráronse intercambiables durante gran parte do século XVIII.
No século XVII, as pezas compostas para un gran conxunto instrumental non designaban con precisión que instrumentos debían tocar que partes, como é a práctica desde o século XIX ata o período actual. Cando os compositores do século XVII escribían pezas, esperaban que estas obras fosen interpretadas por calquera grupo de músicos dispoñible. Para dar un exemplo, mentres que a liña de baixo nunha obra do século XIX está marcada para violoncellos, contrabaixos e outros instrumentos específicos, nunha obra do século XVII, unha parte de baixo continuo para unha sinfonía non especificaría que instrumentos interpretarían a parte. Pódese realizar unha interpretación da peza cun grupo de baixo continuo tan pequeno como un único violoncello e clavecín. Con todo, se se dispoñía dun orzamento maior para unha actuación e requiríase un son máis grande, un grupo de baixo continuo podería incluír varios instrumentos para tocar acordes (clavicémbalo, laúde, etc.) e unha variedade de instrumentos de baixo, incluído o violoncello, o contrabaixo, viola baixo ou mesmo un serpentón, un dos primeiros instrumentos de vento baixos. Épocas galantes e clásicas
miniatura|upright|esquerda|Joseph Haydn, destacado compositor de sinfonías, descubriu esta forma durante a súa estancia en Viena coa familia Morzin en 1757. LaRue, Bonds, Walsh e Wilson escriben na segunda edición de The New Grove Dictionary of Music and Musicians que «a sinfonía se cultivou con extraordinaria intensidade» no século XVIII. Así mesmo desempeñou un papel en moitas áreas da vida pública, incluídos os servizos relixiosos, pero unha área de apoio particularmente forte para as representacións sinfónicas foi a aristocracia. En Viena, quizais o lugar máis importante de Europa para a composición de sinfonías, «literalmente centos de familias nobres apoiaron establecementos musicais, xeralmente dividindo o seu tempo entre Viena e a súa propiedade ancestral [noutras partes do Imperio]». Dado que o tamaño normal da orquestra nese momento era bastante pequeno, moitos destes establecementos cortesáns eran capaces de interpretar sinfonías. O mozo Joseph Haydn, que asumiu o seu primeiro traballo como director musical en 1757 para a familia Morzin, descubriu que cando a familia estaba en Viena, a súa propia orquestra era só unha parte dunha escena musical animada e competitiva, con múltiples aristócratas patrocinando concertos cos seus propios conxuntos.
O artigo de LaRue, Bonds, Walsh e Wilson rastrexa a expansión gradual da orquestra sinfónica ao longo do século século XVIII. Ao principio, as sinfonías eran sinfonías de cordas, escritas en só catro partes: primeiro violín, segundo violín, viola e baixo.A liña de baixo interpretábana violoncello(s) ou contrabaixo(s), que tocaban a parte unha oitava abaixo, e quizais tamén un fagot. Ocasionalmente, os primeiros sinfonistas mesmo prescindiron da parte de viola, creando así sinfonías de tres partes. Tamén foi posible unha parte de baixo continuo que incluía un fagot xunto cun clavecín ou outro instrumento de acorde.
Os primeiros engadidos a este sinxelo conxunto foron un par de trompas, ocasionalmente un par de óboes, e logo ambos os dous xuntos, trompas e oboes. Ao longo do século, agregáronse outros instrumentos á orquestra clásica: frautas (ás veces substituíndo os oboes), partes separadas para fagotes, clarinetes e trompetas e timbales. As obras variaron na súa partitura con respecto a cal destes instrumentos adicionais ían aparecer. A orquestra clásica a grande escala, despregada a finais de século para as sinfonías de maior escala, ten o conxunto de cordas estándar mencionado anteriormente, pares de ventos (frautas, oboes, clarinetes, fagot), un par de trompas e timbales. Un instrumento continuo de teclado (clavecín ou piano) seguía sendo opcional. miniatura|upright|Wolfgang Amadeus Mozart compuxo polo menos 47 sinfonías en 24 anos. O estilo «italiano» da sinfonía, a miúdo utilizado como abertura e entreacto nos teatros de ópera, mudou nunha forma estándar de tres movementos: un movemento rápido, un movemento lento e outro movemento rápido. Ao longo do século XVIII converteuse en costume escribir sinfonías de catro movementos, seguindo as liñas descritas no seguinte parágrafo. A sinfonía de tres movementos apagouse lentamente; aproximadamente a metade do primeiras trinta sinfonías de Haydn constan de tres movementos;Conta tomada de Graham Parkes, «The symphonic structure of Also sprach Zarathustra: a preliminary outline», en e para o mozo Wolfgang Amadeus Mozart, a sinfonía de tres movementos era a norma, quizais baixo a influencia do seu amigo Johann Christian Bach.Gärtner conxectura sobre a preferencia de tres movementos do neno Mozart, quen sinala que o pai de Mozart, Leopold, e outros compositores maiores xa preferían catro. Véxase Un exemplo tardío destacable da sinfonía clásica de tres movementos é a Sinfonía Praga de Mozart, de 1786.
Moitas sinfonías son obras tonais en catro movementos, que adoitan presentar a seguinte estrutura: unha sonata de abertura ou allegro Movemento lento, como andante. Forma lied ternario (ABA) ou tema con variacións. un minueto ou scherzo con trío. Beethoven pasou a denominalo scherzo. Rondó final (ABACAD).
As variacións neste esquema, como cambiar a orde dos movementos medios ou agregar unha introdución lenta ao primeiro movemento, eran comúns. Haydn, Mozart e os seus contemporáneos restrinxiron o seu uso da forma de catro movementos á música de cámara orquestral ou de múltiples instrumentos, como os cuartetos, aínda que desde Ludwig van Beethoven as sonatas solistas escríbense tan a miúdo en catro como en tres movementos.
A composición das primeiras sinfonías centrouse en Milán, Viena e Mannheim. A escola milanesa centrouse en Giovanni Battista Sammartini e incluíu a Antonio Brioschi, Ferdinando Galimberti e Giovanni Battista Lampugnani. Os primeiros expoñentes da forma en Viena incluíron a Georg Christoph Wagenseil, Wenzel Raimund Birck e Georg Monn, mentres que os compositores vieneses de sinfonías importantes posteriores incluíron a Johann Baptist Wanhal, Carl Ditters von Dittersdorf e Leopold Hofmann. A escola de Mannheim incluíu a Johann Stamitz.
Os sinfonistas máis importantes da última parte do século XVIII foron Haydn, que escribiu polo menos 106 sinfonías no transcurso de 36 anos, e Mozart, con polo menos 47 sinfonías en 24 anos.
Romanticismo