мини|Палатата Спонца, каде што се наоѓаат архивитеДубровничкиот архив или Дубровничкиот државен архив — национален архив во Дубровник, Хрватска. Денес архивата се наоѓа во палатата Спонза и содржи материјали создадени од државната служба во Дубровничката Република, односно нотарските и секретарските служби од 13 век, а по падот на Републиката во 1808 година документи создадени од канцелариите и институциите во градот Дубровник за време на француското, хабсбуршкото, југословенското и хрватското владеење.

Архивот е важен бидејќи Дубровничката Република имала трговски и политички врски со сите земји на Средоземното Море како и во внатрешноста на југоисточниот дел од европскиот континент, а згора на тоа документите и пишаните записи од тој период претставувале многу вреден историски материјал за проучување на хрватската и рагузанската историја, како и историјата на соседните земји.

Историја Архивата на Дубровник била создадена како резултат на нотарските и секретарските услуги во 13 век, со архивирани материјали лоцирани на различни локации, како што се канцелариите на државните служби, магистратите и канцелариите надвор од градските ѕидини. Од средината на петнаесеттиот век материјалите се чувале во украсните кабинети во Ректорската палата, кои сè уште служат за истата намена.

Друг дел од архивираните материјали се состоел од најважните привилегии и договори склучени меѓу Републиката и соседните владетели, религиозни достоинственици и градови со кои Дубровник имал политички и трговски односи, а била складирана во ризницата на катедралата Света Марија.

Покрај овие две архивски локации, Дубровничката Република имала уште неколку, но за жал тие биле уништени, а добар пример била архивата во Архиепископската палата која била уништена за време на пожар во 1667 година.

Најголемиот дел од архивираните документи произлегуваат од работењето на канцелариите на градската власт, чија организација била завршена во текот на 15 век.

Постоечките државни архиви на крајот се формирале во посебна институција, со разни извршни одлуки на највисоките органи на Дубровничката Република. Терминот архив првпат бил потврден во 1599 година, а до 1760 година архивираните документи од сите локации биле собрани во Ректорската палата, а потврдата за терминот државен архивар (publico archivista) датира од 1783 година, бидејќи во таа година, структурата на архивата била евидентирана како поделена на 14 серии (861 том), додека неврзаните документи биле распоредени во 10 табели, според нивните почетни букви од А до К. Во текот на деветнаесеттиот и дваесеттиот век, поголемиот дел од архивираниот материјал бил одземен.

Во 1920 година, Архивот започнал да работи како независна институција, а во 1952 година се преселил во палатата Спонца, каде што се наоѓа до ден-денес. За време на Татковинската војна, архивската зграда била тешко оштетена во два напади во 1991 година.

Архивите моментално се поделени на следниве организациски единици:

Оддел за заштита и обработка на архивски материјали од национално значење — Архивски фондови на Дубровничката Република, Француската администрација и постари архивски материјали на Корчула до 1797 година; Оддел за заштита и обработка на архивски материјали на Управата до 1814 до 1945 година; Оддел за заштита и обработка на архивски материјали на Управата од 1945 година; Оддел за заштита и обработка на архивски материјали на судството, нотарите и обвинителствата; Оддел за заштита и обработка на архивски материјали на приватни и семејни фондови и збирки, културни, образовни, социјални и здравствени институции, општествени и политички организации, друштва и здруженија; Оддел за заштита и обработка на архивски материјали на економски, монетарни и поморски фондови; Оддел за заштита и обработка на архивски и регистрациски материјали надвор од архивата; Оддел за фотографија, микрографија, репрографија и дигитализација на архивски материјали, документација и информативни работи со Библиотеката; Лабораторија за конзервација и реставрација на архивски материјали и Оддел за правни, административни, сметководствени и општи работи на Архивот.

Архивирај денес Денешната збирка се состои од 300 тематски единици (фондови) и збирки, со повеќе од 2,7 милиони страници пишани документи, дела и договори. Најстарите документи се Булата на папата Бенедикт VIII од 1022 година и документите за основањето на бенедиктинскиот манастир на островот Локрум во 1023 година - и двата, сепак, зачувани во многу подоцнежни копии. Главни тематски единици се оние што датираат од ерата на Републиката и француската администрација. Архивата, исто така, содржи записи за канцеларии и институции кои работеле во текот на деветнаесеттиот и дваесеттиот век во градот и неговата административна област. Покрај тоа, архивата содржи книги од Дубровник и островот Корчула до 1860 година, Збирката на географски карти, како и приватни семејни архиви. Денес, Архивот складира материјал од Дубровничко-Неретванската жупанија, функционирајќи како надворешна архивска служба.

Поврзано Список на архиви во Хрватска Отомански архиви Хрватски државен архив

Наводи

Категорија:CS1 Croatian-language sources (hr) Категорија:Архиви во Хрватска Категорија:Историја на Хрватска Категорија:Државни архиви Категорија:Историја на Дубровник