Личност е човечко суштество кое има одредени капацитети или атрибути како што се разумот, моралот, свеста или самосвеста и е дел од културно воспоставена форма на општествени односи како што е сродството , сопственост на имот или законска одговорност. Дефинитивните карактеристики на личноста и, следствено, она што го прави човекот да се смета за личност, се разликуваат во голема мера меѓу културите и контекстите.
Потекло на поимот Во римско време, латинскиот збор “persona” или старогрчкиот πρόσωπον (“prosopon”), првично се однесувал на маските носени од глумците на сцената. Различни маски претставуваат различни “personae” во фазата на играта. Концептот на „личноста“ понатаму се развивал за време на Троичната и Христолошката дебата почнувајќи од 1 па сè до 6 век. Оттогаш, се случиле голем број важни промени за значењето и употребата на зборот, а се направени и обиди истиот да се редефинира
Множина од именката „лице“ е „луѓе“, а оваа множинска форма се користи за цела нација или етничка група (како во „луѓе“).
Личен идентитет Личниот идентитет е единствениот идентитет на лицата низ времето. Тоа е да се каже, нужен и доволен услов под кој едно лице во едно време и лице во друго време може да се каже дека истото лице, опстојува низ времето. Во модерната филозофија на умот, овој концепт на личниот идентитет понекогаш се однесува на дијахронискиот проблем на личниот идентитет.
Идентитетот е прашање и за континенталната и за аналитичката филозофија.Клучно прашање во континенталната филозофија е во која смисла ние можеме да го задржеме модерниот концепт на идентитетот,додека остварувањето на многу од нашите претходни претпоставки за светот се неточни. Предложените решенија за проблемот на личниот идентитет вклучува континуитет на физичкото тело, континуитет на нематеријален ум или душа, континуитет на свеста или меморија, и предлози дека всушност таму нема лица кои во целост опстојуваат со текот на времето.
Свест Свеста е квалитет или состојба да се биде свесен за надворешен објект или нешто во себе и покрај тешкотиите во дефиницијата, многу филозофи веруваат дека постои широко споделување за основната интуиција за тоа што е свеста. Филозофите уште од времето на Декарт и Лок се борат да се разбере природата на свеста и утврдат нејзините суштински својства.
Прашања во интерес на филозофијата на свеста го вклучуваат и прашањето дали концептот е фундаментално валиден(постоечки), дали некогаш може свеста да се објасни механички, дали постои не човекова свест и ако постои како би можеле да ја препознаеме како свеста е во заемен однос со јазикот,дали свеста може да се разбере на начин кој не бара дуалистичко разграничување меѓу умствените и физичките состојби или својства, и дали воопшто некогаш може да биде можно компијутерите и роботите да имаат свест.
Во еден момент од страна на многу научници на свеста се гледаше со скептицизам,но во последните години стана значајна тема за истражувањата во психологијата и невронските мрежи. Основниот првичниот фокус е на тоа да се разбере што тоа значи биолошки и психолошки за да може информациите да бидат присутни во свеста, односно за утврдување на нервните и психолошките односи на свеста.Поголемиот дел од експерименталните студии ја процени свеста барајќи човечки субјекти за вербален извештај за нивните искуства(на пр: кажете ми ако забележите нешто кога го правам ова).
Прашањата од интерес вклучуваат феномени како перцепција,негирање на оштетување и променити состојби на свеста произведени од страна на психоактивни лекови, духовни или медитативни техники. Прашањата од практичен интерес го вклучуваат и прашањето како присуството на свеста може да се процени кај лица кои се тешко болни, во кома, или под дејство на анестезија, и како да се третираат условите во кои свеста е оштетена или прекината.
Во филозофијата Филозофијата на умот доведе домногу ставови во врска со свеста.Секој обид да се наметне организација врз нивдонекаде е обврзана да биде произволна. Свеста е еден фасцинантен но несфатлив феномен.Невозможно е да се одреди што е тоа што прави или зошто се развила. Ништо од она што е напишано за неа не е ведно за читање.Повеќето писатели на филозофијата на свеста биле засегнати за одбрана на одредена точка на гледиште и го организираа нивниот материјал соодветно. За истражување најчестиот пристап е да се следи историскиот пат со асоцирање на ставови на филозофите кои се најсилно поврзани со нив, како на пример: Декарт, Лок, Кант, итн. Решението е да се организираат филозофски ставови според основните прашања.
Важноста на концептот
Филозофите и нефилозофите се разликуваат во нивната интуиција за тоа што е свеста.Додека повеќето луѓе имаат силна интуиција за постоењето на она што тие го сметаат како свест. Скептиците тврдат дека оваа интуиција е лажна, или поради тоа што концептот на свеста е суштински,некохерентен, или поради тоа што нашите интуиции за тоа се наоѓаат во илузии.
Гилберт Рил, на пример, тврди дека традиционалното сфаќање на свеста зависи од картезијанско дуалистичките изгледи дека неправилно се прави разлика помеѓу телото и умот, или помеѓу умот и светот. Тој предложи дека ние не зборуваме за умови,тела и на светот туку на поедеинци,ил лица кои дејствуваат во светот. Така, зборувајќи за “свеста” на крајот ќе заврши со погрешно размислување дека постои било кој вид на работа како свест одделени од однесувањето и лингвистичките сфаќања.Поопшто, многу филозофи и научници биле незадоволни поради тешкотијата да се произведе дефиницијата која што не вклучува кружност или замагленост.
Видови на свеста Многу филозофи тврдат дека свеста е унитарен концепт кој подразбира интуитивност од страна на мнозинството на луѓе и покрај тешкотиите во дефинирањето. Други пак, тврдат дека нивото на несогласување во врска со значењето на зборот укажува на тоа дека таа значи различни нешта за различни луѓе.
Нед Блок предложи разлика помеѓу два типа на свест што тој го нарекува феноменален (Ф-свест) и пристапот (П-свест). Ф-свест, според Блок, е едноставно сурово искуство:се движи, обоени форми, звуци, чувства, емоции, чувства со нашите тела и одговори во центарот. Овие искуства,се сметаат за независни од какво било влијание врз однесувањето, се нарекува qualia.
П-свест, од друга страна, е феномен при што информациите во нашите умови се достапни за вербален извештај, расудување, и контрола на однесување. Значи,кога перципираме,информацијата за она што го гледаме е свесен пристап, кога ние се сеќаваме на информации за минатото тоа е свесен пристап,итн. Иако некои филозофи, како Даниел Денет, ја оспорува валидноста на оваа разлика, а други пак широко ја прифатија.Дејвид Чалмерс тврдеше дека П-свест, во принцип, може да се разбере во механистички поглед, но разбирањето на П-свеста е по голем предизвик,тој го нарече ова потешкиот проблем на свеста. Некои филозофи веруваат дека двата типа на свест на Блок не се крај на приказната.Вилијам Лисан на пр. тврди во неговатакнига Свест и искуство дека најмалку осум јасно различни видови на свеста може да се идентификуваат(свест на организмот,контрола на свеста,свестен настан,интроспективна свест,субјективна свест самосвест) и дека дури и оваа листа испушта уште неколку непознати форми.
Телесно-умствен проблем Илустрација на дуализмот од Рене Декарт. Првиот влијателен филозоф кој конкретно го диктира ова прашање е Декарт и одговороткој го даде е познат како картезијански дуализам. Декарт посочи дека интеракцијата помеѓу овие два домени се случува во внатрешноста на мозокот можеби во малата средна линија наречена надмозочна жлезда(епифиза).Иако е широко прифатено дека Декарт го објасни проблемот убедливо,некои филозофи кои се јавиле подоцна биле задоволни со неговото решение, а особено неговите идеи за надмозочната жлезда биле исмејувани.Сепак алтернативните решенија се многу различни.
Во голема мера тие можат да бидат поделени во две категории: дуалистички решенија кои ја одржуваат кружната Декартова разлика помеѓу царството на свеста и царството на материјата, но даде различни одговори за тоа како се однесуваат двете царства едно на друго, и монистичките решенија кои тврдат дека навистина постои само една област на битието, во која свеста и материјата се двата аспекти. Секоја од овие категории во себе содржи бројни варијанти.
Двата главни типови на дуализмот се: суштински дуализам (што смета дека умот е формиран од посебен вид на супстанција која не е регулирана со законите на физиката) и имотниот дуализам (кој тврди дека законите на физиката се универзално важечки, но не може да се користат за да се објасни умот).
Трите главни видови на монизмот се физикализам (што смета дека умот се состои од материја организирана на посебен начин), идеализам (кој смета дека само мислата навистина постои а материјата е само илузија), и неутрален монизам (кој смета дека и умот и материјата се аспекти од различна суштина и со самото тоа е идентичен со ниту еден од нив). Сепак, исто така, постојат, голем број на карактеристични теории кои начисто не може да бидат доделени на било која од овие теории.
Од времето на Њутн оваа наука со својата визија на едноставни механички принципи кои ги регулираат целиот универзум, некои филозофи биле во искушение од идејата дека свеста може да се објасни во чисто физичка смисла. Прв влијателен писател е Офреј да ла Метри кој во својата книга Човекот машина предложи таква експлицитна идеја.Сепак неговите аргументи се многу апстрактни.Највлијателните современи физички теории за свеста се засноваат на психологија и невронски мрежи.
Теории предложени од невролозите, како што се Џералд Еделман и Антонио Дамасио, како и филозофи како што се Даниел Денет, кој се обиде да ја објасни свеста во однос на нервните настани кои се случуваат во мозокот. Многу други невролози, како Кристофер Кох,ја испитуваа невралната основа на свеста без да се обидат да ги обликуват сите глобално опфатени теории. Во исто време, компјутерски научници кои работат во областа на вештачката интелигенција ја следат целта на создавање на дигитални компјутерски програми кои можат да симулираат или отелотворуваат свест.
Неколку теоретски физичари тврдат дека класичната физика е суштински неспособна за објаснување на холистичките аспекти на свеста, но дека квантната теорија ги обезбедува состојките кои недостасуваат. Затоа неколку теоретичари го предложија квантниот ум како теорија на свеста. Во моментов многу научници и филозофи ги разгледаа аргументите за важната улога на квантнатните појави кои се неубедливи.
Проблемот на другите умови Многу филозофи го сметаат искуството како суштина на свеста, и веруваат дека само искуството може целосно да се знае од внатрешноста, субјективно. Но, ако свеста е субјективна и не е видлива од надвор, зошто поголемиот дел од луѓето веруваат дека другите луѓе се свесни, а карпите и дрвјата не се? Ова се нарекува проблем на другите умови.Тој е особено акутен за луѓето кои веруваат во можноста на филозофски зомби, тоа се, луѓе кои мислат дека е можно во принцип да има лице кое физички се разликува од човечкото суштество и се однесува како човечко суштество во секој поглед, но сепак недостасува свест.
Најчесто даден одговор е дека ние пренесуваме свест на другите луѓе, бидејќи гледаме дека тие личат на нас во изглед и однесување: ние резонираме дека ако тие изгледаат како нас и дејствуваат како нас, тие мора да бидат како нас на некој начин, вклучувајќи го и искуството на сортирање што го правиме.Сепак,постојат различни проблеми за тоа објаснување. За една работа, се чини дека го крши принципот на свидливост, со пропишување на невидливо лице со што е неопходно да се објасни она што ние го гледаме.