Raffaella Maria Roberta Pelloni (), kjend profesjonelt som Raffaella Carrà og stundom berre som Raffaella, var ein italiensk songar, dansar, skodespelar, programleiar på fjernsyn og modell. Ho vert vidt rekna som eit popkulturelt ikon i Europa og Latin-Amerika, og mellom 1970- og 1980-talet vart ho ein pioner for feminisme og kvinnerettar innan musikk- og fjernsynsbransjen, i tillegg til å vere eit musikkikon, eit LHBT-ikon og eit ikon innan mote og design. Carrà gav ut 25 studioalbum i 37 land, i Europa og Latin-Amerika, og selde over 60 millionar plater på verdsbasis. Dette omfattar songar som «A far l'amore comincia tu», «Fiesta», «Forte forte forte», «Pedro», «Tanti auguri» og «Tuca tuca», framførte på italiensk, spansk, engelsk og fransk.
Ho vart ein vellukka TV-vert og kjend personlegdom i Italia, Spania og Argentina, og fekk fleire prisar, mellom anna 12 Telegatto og to TP de Oro. Etter ein vellukka skodespelardebut i Italia, signerte Carrà ein kontrakt med 20th Century Fox i Hollywood, og spelte òg i franske og spanske filmar, der ho arbeidde med Mario Monicelli, Marcello Mastroianni, Frank Sinatra, Edward Mulhare, Trevor Howard, Jean Marais og James Coburn.
I 2021 vart Carrà heidra posthumt med Sorriso Diverso Venezia-prisen under den 78. filmfestivalen i Venezia for bidraga sine til italiensk musikk- og underhaldningsindustri.
Tidleg liv Raffaella Pelloni vart fødd 18. juni 1943 i Bologna til Raffaele Pelloni og Angela Iris Dell'Utri (med siciliansk bakgrunn), og ho hadde ein yngre bror, Vincenzo «Enzo» (1945–2001). Foreldra hennar gjekk frå kvarandre kort tid etter bryllaupet, og Pelloni tilbrakte mesteparten av barndommen mellom baren til mora og iskrembutikken i Bellaria – Igea Marina. I sistnemnde lokale vaks ho opp med å sjå fjernsynsprogrammet Il Musichiere, der ho lærte utanåt titlar, dansar og refreng frå songane.
Allereie åtte år gammal forlét ho Romagna-kysten for å halde fram utdanninga si i Roma ved det nasjonale danseakademiet. Som 14-åring slutta ho på ballettundervisninga. I 1952 byrja ho studia ved Centro Sperimentale di Cinematografia, der ho tok eksamen i 1960.
Karriere 1950- og 1960-åra: ungdomstid, tidleg karriere og Hollywood
Som 9-åring, medan ho gjekk tur med mora si i Roma og gjennom ein familieven, møtte Pelloni regissøren Mario Bonnard, som gav henne ei rolle i filmen Tormento del passato, der ho spela karakteren Graziella.
Pelloni fekk gjennombrotet sitt som anerkjend skodespelar i 1960 i filmen La lunga notte del '43. Same året arbeidde ho i den franske filmen La chance et l'amour saman med Michel Piccoli. Ho medverka deretter i mange italienske peplum-filmar, mellom anna La furia dei barbari (1960), Maciste nella terra dei ciclopi (1961), Maciste, l'uomo più forte del mondo (1961), Ulisse contro Ercole (1962), Ponzio Pilato (1962) og Giulio Cesare, il conquistatore delle Gallie (1962), i tillegg til komediar og actionfilmar som 5 marines per 100 ragazze (1961), Il terrorista (1963), I compagni (1963) og La Celestina P... R... (1965).
Midt på 1960-talet gav regissøren Dante Guardamagna Pelloni kunstnarnamnet Carrà. Han var glad i måleri og sette saman førenamnet hennar, Raffaella, som minna han om målaren Rafael Sanzio, med etternamnet til målaren Carlo Carrà.
I 1965 flytta Carrà til Hollywood etter å ha signert kontrakt med 20th Century Fox. I likskap med andre italienske stjerner som Gina Lollobrigida, Sophia Loren og Virna Lisi, spelte ho i filmen Von Ryan's Express saman med Frank Sinatra, Edward Mulhare og Trevor Howard. I 1966 hadde ho ei gjesterolle i ein episode av den amerikanske TV-serien I Spy med Bill Cosby og Robert Culp. Ho fekk heimlengsel og likte ikkje livet i Los Angeles, og valde difor å flytte tilbake til Italia same året. Der spelte ho i fleire italienske og franske filmar, som Le Saint prend l'affût (1966), parodien Il vostro super agente Flit (1966), Warum hab ich bloß 2 x ja gesagt? (1969) og Cran d'arrêt (1970), i tillegg til nokre fjernsynsprogram.
Den 3. mars 1967 vart Carrà send på det nasjonale programmet Tutto per bene, ei TV-tilpassing av romanen med same namn av Luigi Pirandello.
I januar 1968 leia ho eit spesialprogram på det andre nasjonale nettet, med tittelen Tempo di samba. I juni same året deltok ho i teaterstykket Processo di Famiglia av Diego Fabbri, og mot slutten av året etter spelte ho hovudrolla i Il sorriso della gioconda.
1970-åra: internasjonal suksess
I 1970 deltok Carrà som gjesteskodespelar i programmet Io, Agata e tu saman med Nino Ferrer. Kort tid etter vart ho tilsett av Radiotelevisione italiana (Rai) som programleiar for Canzonissima 70, eit laurdagskveldsprogram der ho òg var skodespelar og dansar. Ho leia òg Canzonissima 71 og Canzonissima 74, der ho gav ut hitlåta «Ma che musica Maestro», som selde mellom 200 000 og 250 000 eksemplar i Italia. I 1971 deltok ho saman med Georges Descrières i den franskproduserte TV-serien Arsenio Lupin, der ho spela i episoden «La donna dai due sorrisi». I 1974 leia ho programmet Milleluci på Rai saman med songaren Mina Mazzini.
Etter suksessen på den italienske marknaden debuterte Carrà i Spania i 1975 på Televisión Española (TVE), då ho opptredde i varietéprogrammet ¡Señoras y señores!. Ho gav deretter ut eit samlealbum med spanske versjonar av songane sine. I 1976 vart ho engasjert av TVE til å leie fire episodar av varietéprogrammet La hora de....
I desse åra konsentrerte Carrà seg meir om songkarrieren sin, og fekk suksess i fleire land, mellom anna Spania, Tyskland, Frankrike, Nederland, Belgia, Storbritannia, Hellas, og særleg i latinamerikanske land. Ein av dei største suksessane hennar var songen «A far l'amore comincia tu», der den engelske versjonen nådde niandeplass på den britiske singellista, i tillegg til å oppnå fleire gull- og platinaplater verda over.
I 1976 spelte Carrà inn albumet Forte forte forte, som vart gjeve ut i 36 land, og gav henne gullplate i Canada. I 1977 følgde ho opp med Fiesta, som inneheld eurodisco-låtar; tittelsporet er blitt omtalt som eit «symbol» på soubrette-stilen hennar.
I 1978 var Carrà gjest i det chilenske programmet Sábado gigante. Same året gav ho ut songen «Hay que venir al sur», den spanske versjonen av «Tanti auguri», som vart endå ein av dei største hittane hennar.
1980-åra: tilbake til RAI og suksess i Latin-Amerika I 1980 spelte ho hovudrolla i filmen Bárbara, som vart spela inn i Argentina og distribuert på den søramerikanske marknaden, og som vart hennar siste spelefilm som hovudrolleinnehavar. Same året spelte ho inn albumet Mi spendo tutto, som inneheld songen «Pedro», ein av dei største hittane hennar.
I 1981 leia ho Millemilioni, det første forsøket på internasjonalt fjernsynssamarbeid: fem spesialsendingar, kvar spelte inn i ein ulik hovudstad – Buenos Aires, Mexico by, London, Roma og Moskva.
I 1982 leia ho Fantastico 3 saman med Corrado, og song opningsmelodien «Ballo ballo». Songen vart seinare gjenstand for ein del kontrovers, då nokre meinte han plagierte «Eleanor Rigby» av The Beatles.
Etter suksessen med Fantastico vart albumet Raffaella Carrà 82 gjeve ut. Det vart arrangert og komponert mellom anna av Franco Bracardi og Danilo Vaona, og skrive av Gianni Boncompagni, Gianni Belfiore og Giancarlo Magalli. Seinare same året var Carrà æresgjest på den internasjonale songfestivalen i Viña del Mar i Chile.
I februar 1983 var ho òg gjest under Sanremo-festivalen. Songane «Soli sulla luna» og «Ahi», skrivne av Valsiglio – Pace – Depsa, vart spela inn spesielt for høvet, og – som songaren sjølv sa – «i all hast».
Frå 1983 til 1985 leia Carrà Pronto, Raffaella?, det første middagsprogrammet på Rai, som stadfesta rolla hennar som programleiar. Programmet vart ein stor suksess, med over 14 millionar sjåarar som følgde intervjuet hennar med Mor Teresa. Carrà song òg kjenningsmelodien til programmet: «Fatalità».
Suksessen til Pronto, Raffaella? gav henne tittelen «kvinneleg TV-personlegdom på europeisk nivå» i 1984, tildelt av European TV Magazines Association. I 1984 signerte ho òg ein toårig kontrakt verd fleire millionar med kjøkenprodusenten Scavolini, med slagordet «den mest elska av italienarane». Same året skapte fornyinga av kontrakten hennar med Rai sterk debatt, då den dåverande statsministeren Bettino Craxi kalla honoraret hennar for ein eksklusiv treårsperiode «umoralsk og skandaløst». I denne perioden gav Carrà ut albuma Fatalità (1983) og Bolero (1984).
I TV-sesongen 1985–86 leia ho supershowet Buonasera Raffaella. Dei første ti episodane vart sende frå Roma, medan dei siste fem vart sende direkte frå Rai sine studio i New York, og via Rai International synlege i både Nord- og Sør-Amerika. Ho intervjua og song duettar med kjende gjester som Henry Kissinger, Joe Cocker, Riccardo Cocciante, , Stevie Wonder, Ginger Rogers og Sammy Davis Jr., og framførte kjenningslåtane «Fidati!» og «Bellissimo». Programmet skapte igjen debatt på grunn av høge produksjonskostnader, særleg for episodane sende via satellitt frå USA. Likevel vart sendinga ein stor suksess, og vekte interesse frå amerikanske TV-kanalar, som inviterte Carrà til kjende talkshow der ho vart intervjua av Johnny Carson, Ed Sullivan og David Letterman.
I sesongen 1986–87 leia Carrà programmet Domenica in, opphavleg utvikla av Corrado i 1976, og song både opningsmelodien «Curiosità» og avslutningsmelodien «Casa dolce casa». I november 1986 reagerte ho under ei sending på ein artikkel i vekebladet Novella 2000, og truga med rettslege steg etter skuldingar om at ho forsømde den døyande mora si. Raffaella's mother in fact died in 1987. Raffaella paid tribute during another episode of Domenica in, dedicating her song "I thank you life" to her. Mora hennar døydde i 1987, og Carrà heidra henne i eit seinare program ved å tileigne songen «I thank you life» til henne.
I 1987 inngjekk ho ein avtale med Fininvest, ein toårig kontrakt verd fleire millionar. Første opptreden hennar på Canale 5 var 27. desember 1987, då eit spesialprogram med tittelen Benvenuta Raffaella vart sendt. Kort tid etter, 9. januar 1988, debuterte Raffaella Carrà Show. Dette vart følgt av Il principe azzurro våren 1989, det siste programmet Carrà leia for Canale 5.
1990-åra: arbeid som programleiar
Etter at perioden hennar hos Fininvest var over, leia Carrà det nye programmet Weekend of Raffaella, der ho viste fram ein meir moden stil og gjekk bort frå tights og bodysuits. Programmet fekk ein oppfølgjar med tittelen Ricomincio da due.
Tidleg i januar 1990 vende Carrà tilbake til Rai for å leie det nye showet Raffaella Venerdì, Sabato e Domenica... E saranno famosi.
I juni 1990 var ho medprogramleiar saman med Gigi Sabani, Ricardo Fernández Deu og Miriam Díaz Aroca i Cuando calienta el sol, eit varietéprogram produsert i samarbeid mellom Rai og TVE. Programmet vart sendt direkte frå Saint-Vincent i Italia og Tossa de Mar i Spania, og vart kringkasta samstundes i begge landa. I mai 1991 leia ho Telegatto-prisutdelinga saman med Corrado.
Saman med Johnny Dorelli leia ho i 1991 laurdagsprogrammet Fantastico 12 på Rai 1. Trass i kontroversar knytte til opptredenen til Roberto Benigni, fekk programmet lågare sjåartal enn venta.
Frå 1992 til 1995 vende Carrà tilbake til TVE, der ho leia tre sesongar av ¡Hola Raffaella!. For dette programmet vann ho tre TP de Oro, i tillegg til å leie kveldsprogrammet A las 8 con Raffaella. I sesongen 1994–95 gjekk ho vidare til den spanske kanalen Telecinco, der ho leia ettermiddagsprogrammet En casa con Raffaella.
Mot slutten av 1995 vende ho tilbake til Rai 1 med Carràmba! Che sorpresa. I 1996 og seinare frå 1998 til 2000 leia ho fleire program, mellom anna Carràmba! Che sorpresa, Carrambà! Che fortuna, 40 minuti con Raffaella, Centoventitré og I Fantastici di Raffaella.