Gesta Hungarorum , або Дѣяня Мадярох — хроника, написана около рока 1200 по латинскы нотарьом краля Бейлы, подписаным яко Магистер П., в историчной литературѣ познатым як Анонимус. Рукопис Оригиналный рукопис мать 24 листы великости 17х24 цм. Рукопис находить ся в Сейчениовой Народной Библиотецѣ в Будапештѣ под числом Cod. Lat. Medіі Aevi 403.Györffy György. Написаный е готичнов латиников.
Обсяг Описана история Мадярох, зачавши од их праотчизны в Скитии по добу Штефана І. (997-1001). Найпозднѣйша хронологично особа, споминана Анонимусом — краль Ендре І. (1046-1061).
Анонимус описуе переход угорскых племен через Карпаты и их первы потычкы з мѣстным славянскым обывательством.Павленко Г.В.
Цѣла росповѣдь складена з 57 невеликых капитол. Напримѣр, капитола ХІІІ De Hung castro (замок Гунг) росповѣдать, як Алмошово войско заяло замок, и гостили ся за 4 дны, а пак Алмош передав вшитку владу сыну свому Арпаду.
Штил и вѣрогодность Анонимусова росповѣдь не е хроника в строгом означѣню, де бы автор мав усиловати ся на звязный выклад подѣй, ани не лѣтопис, де бы подѣи записовали ся рок по року. Вецеро историкох не поважують тоту хронику за сполягливе историчне жерело.Магочій П.Р., Поп І.Поп И.
Анонимус много раз обяснять топонимы тым способом, же колись на том мѣстѣ быв забитый даякый неприятельскый везирь и од того часу мѣсто несе его имя. Тым способом «объяснена» назва рѣкы Лаборець. Сам хроничарь декларуе, же не хоче черпати информацию зоз «спѣванок минестрелох и байок прощавы», але на практицѣ то му ся не удавать. В духу людовой етимологии одводить назву Мункач од тяжкостей, з якыма ся там мадярскы племена достали при переходѣ через лѣсы и верхы Карпат: munka. Се нательо паде до ока, же бритскый историк Восточной Европы Мартин Руди назвав Анонимусову информацию «топонимичнов фантазиев, котра усилуе ся объяснити локалны назвы з помочов вымышленых подѣй и особ.»The Gesta Hungarorum of Anonymus, ... by Martyn Rady Еще острѣйше высловив ся бритскый академик, шпециализованый наймя в мадярской истории, Карлайл Ейлмер Макартни,Macartney, Carlile Aylmer. The Medieval Hungarian Historians: A Critical and Analytical Guide, Cambridge: University Press, 1953. С. 54. котрый назвав Gesta Hungarorum «найпровокативнѣйшым и найкламлившым зо вшиткых ранных угорскых текстох».Цитуеме подля Magocsi, Paul Robert. Chrbtom k horam.
Публикация Первый раз была опубликована в року 1746. По тому была еще вельо разы перевыдавана, а в мадярском языку выдана и як школна приручка. По русинскы часточно потовмачив и выдав року 1929 Василь Гаджега.
Жерела и одказы Anonymus: Gesta Hungarorum. Fordította Pais Dezső Györffy György: Anonymus Gesta Hungarorumának kora és hitelessége. //Irodalomtörténeti közlemények, 1/1970. Magocsi, Paul Robert. Chrbtom k horam. Dejiny Karpatskej Rusi a karpatských Rusínov. UNIVERSUM. Prešov, 2016. . Сс. 68-69. The Gesta Hungarorum of Anonymus, the anonymous notary of King Béla a translation by Martyn Rady Магочій П.Р., Поп І. (уклад.) Енциклопедія історії та культури карпатських русинів. Вид-во В.Падяка. Ужгород, 2010. . С. 12. Павленко Г.В. Діячі історії, науки і культури Закарпаття. Малий енциклопедичний словник. Ужгород, 1999. . Сс. 7-8. Поп, И. Энциклопедия Подкарпатской Руси. Ужгород: Изд-во В.Падяка, 2001. 431 с. . С. 77.
См. тыж Анонимус Князь Лаборець Свіржава
Референции
Катеґорія:Мадярскы хроникы