Чече́ньска републі́ка Ічке́рія (, ; скорочено „ЧРІ“), знама просто як Ічке́рія а в звычайній речі як Чечня́ была колишня самозвана штатна формація на Севернім Кавказї, котра фактічно екзістовала в роках 1991 аж 2000. Тот штат быв зрушеный в резултатї насаджіня войск Російской федерації і заведжіня федералной контролы над теріторіёв почас другой чеченьской войны. Чеченьска републіка Ічкерія не мала шыроке меджінародне узнаня.
Ґеоґрафія і адміністратівне членїня Чеченьска републіка Ічкерія была выголошена на части теріторії колишнёй Чеченьско-інґушской автономной совєтьской соціалістічной републікы по одорваны Інґушетії. Републіка ся находила на Севернім Кавказї і загорнула долины рїк Терек і Сунжа, як ай прилеглы горьскы масівы Великого Кавказу.
Штат гранічів із Ґрузіёв на югу, Даґестаном на выходї, Ставропольскым краём на северї і Інґушетіёв і Севернов Осетіёв на западї. Головным містом было місто Ґрозный, котре было в роцї 1996 переменоване на Джохар-Ґала. Адміністратівно была теріторія роздїлена на раёны, котры ся тыж называли вілаєты.
Історія Предпоклады і выголошіня незалежности На концї 80. років 20. стороча ся в Чечнї актівізовав народный рух. В новембрї 1990 Общій народный конґрес чеченьского народа під веджінём Джохара Дудаєва выголосмв курз напрямленый к суверенітї. На осїнь 1991 ся одбыли презідентьскы вольбы, в котрых переміг Джохар Дудаєв, по чім была офіціално выголошена штатна незалежность. В роцї 1992 парламент прияв конштітуцію а в роцї 1994 было офіціалну назву змінено на „Чеченьска републіка Ічкерія“.
Перша чеченьска война (1994–1996) В децембрї 1994 вступили російскы войска на теріторію републікы з цїлём обновити контролю федералного центра. Воєньскы операції спроваджовали значны шкоды на інфраштруктурї Ґрозного і страты на цівілнім обывательстві. Чеченьскы озброєны єдиніцї під веджінём Аслана Масхадова перешло на тактіку партізаньской войны. По смерти Джохара Дудаєва в апрілї 1996 чеченьскы єдиніцї в авґустї обновили контролю над Ґрозным (операція „Джіхад“). Резултатом было підписаня Хасавюртовскых догод, котры предпокладали стягнутя російскых войск і одложіня вопросів о штатутї Чечнї до року 2001.
Меджівойновый період (1996–1999) В роцї 1997 быв во вольбах за презідента ЧРІ зволеный Аслан Масхадов. В тім істім роцї быв підписаный міровый договор меджі РФ і ЧРІ. Період меджі войнами ся вызначовав глубоков господарьсков крізов, зніченов інфраштруктуров і згіршінём внутрїшнёполітічной сітуації в резултатї ростучого впливу радікалных ісламскых ґруп.
Друга чеченьска война і партізаньскый рух В авґустї 1999 озброєны оддїлы під веджінём Шаміля Басаєва і Хаттаба вторгли до Даґестану. Тоты подїї вєдно зо серіёв выбухів обытных домів в Росії ся стали офіціалнов прічінов на зачатя другой чеченьской войны. По довгім облїганы на зачатку року 2000 російскы войска здобыли контролю над Ґрозным. Влада ЧРІ і озброєны формації перешли к партізаньскому бою в горах а часть політічного руху еміґровала.
Озброєны силы Озброєны силы ЧРІ были вытворены на основі выбавы колишнёй совєтьской армады, котра зістала на теріторії републікы по року 1991. Основу армады творила Народна ґарда, добровольницькы єдиніцї і оддїлы самообороны. Боёвы операції перебігали переважно із выхоснованём тактікы містьского і горьского партізаньского боя.
Штатна сістема і сімболы Што ся тыкать формы влады, Ічкерія была презідентьсков републіков з єднокоморовым парламентом. Конштітуція з року 1992 stanovovala світьскый характер штату, лемже в меджівойновім періодї ся до правной сістемы зачали інтеґровати нормы шаря.
Штатный прапор pozostávala зо зеленого полотна з трёми горізонталныма смугами в спіднїй части: білым, червеным і білым, котры были оддїлены зеленыма обрисами. Штатный ерб обсяговав зображіня вовка („Борз“), лежачого під народным орнаментом на позадю сповны.
Меджінародноправный статус Незалежность Чеченьской републікы Ічкерія была офіціално узнана ґрузіньсков владов в екзілї (під веджінём Звіада Ґамсахурдії) і Афґаньскым ісламcкым еміратом. 18. октобра 2022 прияла україньска Верьховна рада узнесїня, котрым узнала Чеченьску републіку Ічкерію за теріторію дочасно окупованов Російсков федераціёв.
Референції