Prokoško jezero je ledničko jezero na blizu 1660 metara nadmorske visine. Nalazi se na planini Vranica, 22 -{km}- udaljeno od centra gradića Fojnica, Bosna i Hercegovina, između dolina rijeke Vrbasa i doline rijeke Bosne.Fondacija Heinrich Böll: „Zaštita prirode - Međunarodni standardi i stanje u BiH“, (Konjic), novembar 2012. godine, pristup 4.6.2013 Kotlina jezera leži u zoni migmatita. Jezero se puni vodom iz lednika, podjezerskih i okolnih izvoraZone-2000: „Planinska jezera Bosne i Hercegovine - Jezero na Vranici“ , Braco Babić, 15.4.2011, pristup 4.6.2013 lociranih u podnožju Debelog brda, topljenjem snijega sa okolnih padina i atmosferskim talozima. Vodu gubi otokom veličine manje rijeke, procjeđivanjem i isparavanjem. Površina jezerskog basena iznosi 48.330 -{m²}-. Dužina jezera je 426 -{m}-, maksimalna širina 191,3 -{m}-, a srednja širina 113,4 -{m}-, dok je dužina obalske linije 1.060,5 -{m}-. Srednja dubina jezera iznosi 5,7 -{m}-, a maksimalna 13,0 -{m}-. Tokom ljetnih mjeseci nivo može da se smanji na 60 -{cm}-.Međunarodna mreža ekosela: Prokoško jezero na planini Vranici , Predrag Jakšić, pristup 3.6.2013
Jezero se odlikuje endemskom vrstom triton, prirodna rijetkost iz reda repatih vodozemaca na listi zaštićenih vrsta od 1954. godine. Endem je 1891. godine pronašao ornitolog Zemaljskog muzeja u Sarajevu, Otmar Rajzer (), a opisao Franc Verner () 1902. godine. Razlikuje se od tipične vrste po proporcionalno većoj glavi. Doseže dužinu do 12 -{cm}-, hrani se vodenim insektima i vodenim puževima. Osim toga, jezero je poribljeno kalifornijskom pastrmkom.
Okruženo stočarskim kolibama – katunima, predstavlja dio netaknute prirode i izletničku destinaciju, već dugi niz godina. Pored samog jezera nalazi se planinarski dom sagrađen prvi put 1937, obnovljen 1952. godine, uništen u požaru 1983, a od 2010. godine se prikupljaju sredstva za njegovu obnovu.Planinarsko društvo „Vranica“ - Fojnica: „Obnova planinarskog doma na Prokoškom jezeru“ , 25.06.2010, pristup 4.6.2013Zone-2000: Planinske kuće i domovi u BiH , Planinarsko društvo Bjelašnica, format pdf, Sarajevo, 1955, pristup 4.6.2013
Jezero je proglašeno spomenikom prirode još 60-tih godina, ponovo proglašeno spomenikom prirode III kategorije, sa površinom od 2.225 hektara podijeljenih u 3 zone 2004. godine (2005. definisane kategorije).
Danas spada u jedno od najugroženijih planinskih jezera, zbog negativnih fizičkogeografskih procesa, regresivne erozije po uzdužnom profilu jezerske otoke, kao i velikog broja stočarskih koliba i vikendica izgrađenih na jugozapadnoj jezerskoj slivnoj strani, zbog čega se stvaraju veći sistemi močvarne i barske vegetacije.
Референце
Literatura
Spoljašnje veze
Категорија:Језера у Федерацији Босне и Херцеговине Категорија:Ледничка језера