Kevin Michael Costner (ur. 18 stycznia 1955 w Lynwood) – amerykański aktor, reżyser, producent filmowy i muzyk.

Wielokrotny zdobywca najważniejszych nagród filmowych, w tym: dwóch Oscarów, dwóch Złotych Globów, Nagrody Emmy, dwóch Nagród Gildii Aktorów Ekranowych, Cezara Honorowego, Nagrody Japońskiej Akademii Filmowej i dwóch People’s Choice Award.

11 sierpnia 2003 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles przy 6801 Hollywood Boulevard.

Życiorys Urodził się w Lynwood w Kalifornii jako trzecie dziecko i najmłodszy syn Sharon Tedrick, która pracowała w opiece społecznej, i Williama „Billa” Costnera, pracownika firmy telekomunikacyjnej. Ma starszego brata, Daniela Craiga (ur. 1950). W 1953 przy porodzie zmarł drugi syn jego rodziców, Mark Douglas. Rodzina Costnera była pochodzenia irlandzkiego, niemieckiego, angielskiego i czirokeskiego.

Dorastał w Compton, ale ze względu na pracę ojca często zmieniał miejsce zamieszkania, przez co trudno było mu nawiązać bliższe relacje z rówieśnikami i wzmogło w nim nieśmiałość. W ciągu czterech lat chodził do czterech różnych szkół: McKevette School w Santa Paula, Cabrillo Jr. High School i Buena High w Venturze i Mt. Whitney High School w Visalia. W 1973 ukończył kalifornijską szkołę średnią Villa Park High School w Villa Park. Odnosił przeciętne wyniki w nauce. W młodości miał kompleks drobnej budowy ciała, które próbował zwalczyć, trenując baseball, siatkówkę i piłkę nożną. Poza tym pobierał lekcje gry na pianinie, pisał wiersze i śpiewał w Pierwszym Chórze Baptystów.

W 1978 otrzymał dyplom ukończenia California State University w Fullerton na wydziale biznesu i marketingu. Po studiach podjął pracę w wyuczonym zawodzie w firmie budowlanej. Wcześniej jako nastolatek pracował jako kucharz na statkach rybackich.

thumb|Costner (1990)

thumb|Costner (2003)

Podczas jednego z lotów spotkał Richarda Burtona, który utwierdził go w planach porzucenia pracy w marketingu i zostania aktorem. W 1978 wstąpił do spółki aktorskiej South Coast Actors Co-op, z którą wystąpił w kilku przedstawieniach teatralnych. Pracował jako kierownik sceny w studiach filmowych Raleigh w Hollywood. Pobierał prywatne lekcje aktorstwa i uczęszczał na warsztaty aktorskie. Zagrał w kilku filmach studenckich.

Pierwszą filmową rolę, kowboja zakochanego w dziedziczce fortuny, zagrał w Rozpalonej plaży USA (Sizzle Beach, USA, 1981), niskobudżetowej niezależnej produkcji swojego nauczyciela aktorstwa, Richarda Brandera. Następnie wystąpił w marnej jakości filmach: Chasing Dreams (1982) Therese Conte i Seana Roche’a orazHandlarz bronią (Gunrunner, 1983) Nardo Castillo. Został obsadzony w epizodycznej roli Luthera Adlera w filmie biograficznym Graeme’a Clifforda Frances (1982), ale scena z jego udziałem została wycięta w montażu. Po występie we Frances został członkiem Zrzeszenia Aktorów Filmowych. Następnie zagrał w komedii Nocna zmiana (Night Shift, 1982) Rona Howarda oraz w filmach: Ten od serca (One from the Heart, 1982) Francisa Forda Coppoli i Stolik dla pięciorga (Table for Five, 1983) Roberta Liebermana, z których został wycięty podczas montażu.

Pierwszą dużą rolę, hazardzistę Williama, zagrał w filmie Jima Wilsona Rycerze Stacy (Stacy’s Knights, 1983). Zebrał przychylne recenzje za występ w filmie science-fiction Lynne’a Littmana Testament (1983). Wcielił się także w Jimmy’ego Scotta, głównego podejrzanego popełnienia serii morderstw, w niskobudżetowych filmie kryminalnym Howarda Hearda Ruchome cienie (Shadows Run Black, 1984). W tym czasie dorabiał jako budowlaniec i fotomodel.

Odrzucił epizodyczną rolę w filmie Johna Badhama Gry wojenne (WarGames, 1983), by zagrać samobójcę Alexa w kasowym dramacie psychologicznym Lawrence’a Kasdana Wielki chłód (The Big Chill, 1983), ale sceny z nim zostały wycięte w montażu. Kosdan, czując się zobowiązany wobec Costnera, napisał specjalnie dla niego rolę odważnego kowboja Jake’a w swoim westernie Silverado (1985). Costner po roli w tym filmie zaczął być postrzegany przez media i widzów jako symbol seksu.

Zagrał główną rolę Gardnera Barnesa w komediodramacie Kevina Reynoldsa Fandango (1985), pokonując ponad 200 kandydatów do tej roli. Zagrał dyskretnego i pruderyjnego lekarza Marcusa w dramacie sportowym Johna Badhama American Flyers (1985) i wystąpił w jednym z odcinków serialu Stevena Spielberga Niesamowite historie (Amazing Stories, 1985). Odrzucił propozycje zagrania w filmach: Pluton (1986), Missisipi w ogniu (Mississippi Burning, 1988), Zdradzony (Betrayed, 1988), Bożyszcze tłumów (Everybody’s All American, 1988) i Polowanie na Czerwony Październik (The Hunt for Red October, 1990).

Uznanie i status gwiazdora zyskał dzięki kreacji agenta federalnego Eliota Nessa w biograficznym filmie gangsterskim Briana De Palmy Nietykalni (The Untouchables, 1987). Swoją pozycję w branży aktorskiej umocnił rolą komandora porucznika Toma Farrella w dreszczczowcu Rogera Donaldsona Bez wyjścia (No Way Out, 1987) i baseballistę Crasha Davisa w komedii romantycznej Rona Sheltona Byki z Durham (Bull Durham, 1988).

Dzięki roli marzyciela, farmera Raya Kinsellę, który – wiedziony tajemniczym głosem – buduje stadion do gry w baseball pośrodku pola kukurydzy, w filmie obyczajowym Phila Aldena Robinsona Pole marzeń (Field of Dreams, 1989), Costnera porównywano przede wszystkim do Jimmy’ego Stewarta z produkcji Franka Capry, a także do Gary’ego Coopera.

Równolegle do kariery filmowej, w połowie lat 80. został wokalistą i gitarzystą zespołu rockowego, z którym w lipcu 1991 wydał album studyjny pt. The Simple Truth na japońskim rynku.

Latem 1989 razem z Jimem Wilsonem utworzył firmę Tig Production Company, pod której szyldem w 1990 podpisał umowę na wyłączność z wytwórnią Orion Pictures. Wyprodukował film Tony’ego Scotta Odwet (Revenge, 1990), w którym zagrał także główną rolę Michaela J. „Jaya” Cochrana, pilota amerykańskich sił powietrznych, który po zakończeniu służby wojskowej wdaje się w romans z żoną swojego przyjaciela. Planował także wyprodukować i zagrać tytułową rolę w filmie biograficznym Mick o życiu irlandzkiego rewolucjonisty Michaela Collinsa, ale film nigdy się nie ukazał. Jako reżyser zadebiutował westernem Tańczący z wilkami (1991), który także wyprodukował i w którym zagrał główną rolę porucznika Johna J. Dunbara, uczestnika wojny secesyjnej. Za ten film zdobył wiele nagród, w tym Oscary za reżyserię i najlepszy film oraz Złote Globy za najlepszy film dramatyczny i reżyserię. W 1991 premierę miały jeszcze dwa filmy z Costnerem w roli głównej: przygodowy Robin Hood: Książę złodziei (Robin Hood: Prince of Thieves) Kevina Reynoldsa, w którym zagrał tytułową rolę i historyczny JFK, w którym wcielił się w Jima Garrisona, prokuratora okręgowego Nowego Orleanu pracującego przy sprawie zamachu na Johna F. Kennedy’ego.

Zagrał tytułową rolę ochroniarza piosenkarki żyjącej w niebezpieczeństwie (Whitney Houston) w melodramacie Micka Jacksona Bodyguard (1992), którego był także współproducentem. Wyprodukował film Wodny świat (1995), który do 1997 był najdroższym filmem w historii kina, przynosząc zyski w wysokości 175 mln dol..

W 2007 założył zespół muzyczny z pogranicza rocka i country Kevin Costner & Modern West, w którym śpiewa i gra na gitarze. Wraz z grupą wydał albumy: Untold Truths (2008), Turn It On (2010), From Where I Stand (2011) oraz Famous for Killing Each Other: Music from and Inspired By Hatfields & McCoys (2012).

Zagrał postać Johna Duttona, właściciela największego rancza w USA, w serialu Paramount Network Yellowstone (2018), którego był także producentem wykonawczym.

Życie prywatne Od 5 marca 1978 do 12 grudnia 1994 był żonaty ze swoją szkolną miłością, Cindy Silvą, z którą ma troje dzieci: Annie (ur. 15 kwietnia 1984), Lily (ur. 4 sierpnia 1986) i Joego (ur. 31 stycznia 1988). Z nieformalnego związku z Bridget Rooney, ma syna, Liama (ur. 1996).

25 września 2004 poślubił projektantkę mody Christine Baumgartner (ur. 1974), z która ma troje dzieci: Caydena Wyatta (ur. 5 maja 2007) i Hayesa Logana (ur. 12 lutego 2009) i Grace Avery (ur. 2 czerwca 2010). Baumgartner w 2023 złożyła pozew o rozwód.

Filmografia