thumb|240px|Klarowna zupa rybna z jarzynami Zupa rybna – rodzaj zupy, której podstawowym składnikiem jest wywar mięsa i ości ryb, niekiedy owoców morza, które nadają zupie charakterystyczny smak i zapach. Rozmaite zupy rybne występują w kuchniach wielu krajów, również w kuchni polskiej – zupa tego typu z łazankami jest jednym z dań podawanym podczas tradycyjnej, polskiej kolacji wigilijnejHanna Szymanderska Polska wigilia, Muza SA, Warszawa 2000, .

Składniki thumb|Składniki na zupę rybną w wydaniu szwedzkim: oprócz ryb także krewetki, makaron, cebula, czosnek, marchew, pietruszka, fenkuł i czerwona papryka pomidorowa|left|240px Do przyrządzenia zupy nadają się zarówno ryby morskie, jak i te z wód śródlądowych. Smak charakterystyczny dla zupy uzyskuje się również dzięki takim składnikom jak małże, krewetki, langustynki, kraby albo rybia ikra. Pozostałe składniki zmieniają się w różnych wariantach tej zupy. Często są nimi warzywa korzeniowe (ziemniaki, marchew, seler), pomidory lub przecier pomidorowy, papryka, por, natka pietruszki. Zupa bywa podawana również z makaronem lub grzankami.

Przygotowanie thumb|Chińska zupa z płetwy rekina|240px Mięso ryb gotuje się bardzo krótko, zwykle kilka, kilkanaście minut, a owoce morza gotowane zbyt długo twardnieją. Filety z ryby grubości około 2,5 cm gotują się około 7 minut, małe kawałki 2 minuty. Bardziej esencjonalny bulion rybny otrzymuje się używając kilku gatunków ryb. Przygotowanie zup wymaga technologii, które wezmą pod uwagę te właściwości, a ryby różnych wielkości, aby nie rozpadły się podczas gotowania, powinny być wrzucane do wywaru w odpowiedniej kolejnościSerwis pastelstudio.pl, dostęp 2010-04-23.

Na samodzielnie przygotowany wywar (bulion rybny) nadają się doskonale tanie resztki, które pozostają po filetowaniu: głowy, kręgosłupy, płetwy ryb i pancerze homarów. Warto je uprzednio pokawałkować, dla lepszego wydobycia smaku. Należy przy tym pamiętać o usunięciu oczu i skrzeli, które pozostawione dadzą gorzki posmak, dostęp 2010-04-22. Wygotowane na małym ogniu składniki bulionu powinny zostać odcedzone.

Wśród wielu przepisów na zupę rybną wyróżnić można kilka rodzajów tej potrawy: Zupy przygotowywane na wywarze z długo gotowanych resztek rybnych pozostałych po odfiletowaniu i pośledniejszych rodzajów ryb – małe sztuki i ościste. Taki esencjonalny wywar przecedza się i gotuje na nim jarzyny i pozostałe składniki, dodając pod koniec gotowania kawałki szlachetnej rybyPrzepis w serwisie fajneprzepisy.pl, dostęp 2010-04-22Przepis w serwisie fajneprzepisy.pl, dostęp 2010-04-22Przepis w serwisie wielkiezarcie.com, dostęp 2010-04-22. Zupy na wywarze warzywnym, do którego kawałki ryby lub owoce morza gotowane krótko, dodawane są na koniec, dostęp 2010-04-22, dostęp 2010-04-22. Zupy, które rybny smak uzyskują dzięki półproduktom i koncentratom takim jak sztokfisz, sos rybny, dashi albo koncentrat bulionu rybnego dostępnego w handlu w kostkach.

W polskiej literaturze W polskim pisarstwie beletrystycznym i faktograficznym zupa rybna wywołuje przede wszystkim trzy skojarzenia: emigracyjne – rosyjskie – występując na kartach wspomnień związanych z pobytem w Rosji (często w latach II wojny światowej): Stanisław Skrzypek, Rosja jaką widziałem. Wspomnienia z lat 1939-1949, s. 47 Janusz Przewłocki, Wspomnienia sybiraków, t. 6, s. 60 „Wojskowy Przegląd Historyczny”, t. 39, nr 3-4 (1994), s. 172 Teofil Mikulski, Fotografia zbiorowa Polaków deportowanych do okręgu pawłodarskiego, s. 496 Eleonora Syzdek, Wanda Wasilewska we wspomnieniach, s. 209 podróżnicze – śródziemnomorskie – pojawiając się w reminiscencjach pobytu we Włoszech i Francji: Zbigniew Herbert, Barbarzyńca w ogrodzie, s. 38 Stanisław Lem, Katar, s. 47 Szymon Niemiec, Tęczowy koliber na tyłku, s. 75 Wacław Kubacki, Dziennik, 1944-1958, s. 311 swojskie – wigilijne – we wspomnieniach polskich świąt Bożego Narodzenia i rodzimego stołu wigilijnego: Przemysław Ćwikliński, Jacek Ziarno, Pasja. O Krzysztofie Pendereckim, s. 152 Janusz Szłuiński, Rozdarcie, s. 75 Stanisław Stempowski, Pamiętniki, 1870-1914, s. 70

Zobacz też

Zupy rybne w kuchniach różnych krajów: ucha i szczi – rosyjskie bouillabaisse – śródziemnomorska halászlé (halleves) – węgierska misoshiru i suimono – japońskie tom yum – tajska waterzooi – flamandzka zarzuela de mariscos – hiszpańska i katalońska

Przypisy

* Rybna