Obrady Okrągłego Stołu. Struktura negocjacji, problematyka głównych zespołów roboczych oraz treść wypracowanych porozumień Wstęp Obrady Okrągłego Stołu trwały od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 roku w Warszawie. Były one efektem wielomiesięcznych poufnych negocjacji prowadzonych w Magdalence, wymuszonych przez kryzys gospodarczy państwa oraz falę strajków robotniczych z 1988 roku.

Konkretne fakty W negocjacjach uczestniczyły trzy strony: rządowa (koalicja skupiona wokół PZPR), opozycyjna (reprezentowana przez Komitet Obywatelski przy Lechu Wałęsie) oraz przedstawiciele Kościoła katolickiego i ewangelicko-augsburskiego pełniący rolę mediatorów. Uroczyste otwarcie i zamknięcie obrad odbyło się w Pałacu Namiestnikowskim (obecnie Pałac Prezydencki).

Prace podzielono na trzy główne zespoły (tzw. stoliki):

Zespół ds. pluralizmu związkowego: Jego zadaniem było wypracowanie zasad ponownej legalizacji NSZZ „Solidarność” oraz „Solidarności” Rolników Indywidualnych. Zespół ds. gospodarki i polityki społecznej: Zajmował się próbami ratowania niewydolnego systemu ekonomicznego, kwestiami zaopatrzenia rynku oraz indeksacji płac (wyrównywania zarobków w stosunku do inflacji). Zespół ds. reform politycznych: Pracował nad zmianami w ordynacji wyborczej oraz strukturze najwyższych organów państwa.

Wypracowane porozumienie, podpisane 5 kwietnia 1989 roku, zakładało Przywrócenie Senatu jako izby wyższej parlamentu. Utworzenie urzędu Prezydenta PRL, wybieranego przez Zgromadzenie Narodowe (Sejm i Senat), który przejął kompetencje Rady Państwa. Przeprowadzenie częściowo wolnych wyborów do Sejmu, w których opozycja mogła ubiegać się o 35% mandatów (tzw. Sejm kontraktowy), oraz całkowicie wolnych wyborów do Senatu. Zapewnienie opozycji dostępu do mediów państwowych oraz zgodę na wydawanie własnego dziennika („Gazeta Wyborcza”).

Przyczyny i skutki Przyczyny

Całkowite załamanie się gospodarki centralnie planowanej i brak możliwości powstrzymania hiperinflacji. Uświadomienie sobie przez władze PZPR, że nie są w stanie spacyfikować nastrojów społecznych bez udziału opozycji. Przychylna postawa ZSRR pod przywództwem Michaiła Gorbaczowa wobec reform w Polsce.

Skutki Pokojowy demontaż systemu komunistycznego w Polsce. Przeprowadzenie wyborów 4 czerwca 1989 roku, które zakończyły się zwycięstwem opozycji. Zapoczątkowanie procesów demokratyzacyjnych w pozostałych krajach bloku wschodniego (tzw. Jesień Narodów).

Podsumowanie Okrągły Stół stał się fundamentem bezkrwawej transformacji ustrojowej w Polsce, wprowadzając mechanizmy demokracji parlamentarnej do systemu państwowego.