Granville,en idioma francés, pronúnciase , el so xentiliciu n'idioma francés ye granvillais Graunville en normandu,pronúnciase ye un comuña francesa, asitiada nel oeste del departamentu de Manche, na rexón de la Normandía, na mariña de la badea del Monte Saint-Michel.
La villa de Granville ye la cabecera de la so cantón homónimu y la tercera n'importancia del departamentu, con una población cercana a los 13000 habitantes.12687 según el censu de 1999 Ye unu de los centros económicos de la rexón, gracies a l'actividá del so puertu pesqueru, el primeru de Francia en captures de moluscos y d'antiguo especializáu na captura de bacaláu, el so puertu comercial, con rutes escontra les islles Anglo-normandes y la de Chausey y el turismu, atraíu dende'l sieglu XIX pola so sablera, celebrada por dellos escritores como Victor Hugo o Stendhal.
El centru históricu de Granville estender a lo llargo d'un puexu predresu polo que tamién ye conocida col apellativu de la Mónacu del Norte. Ente'l so patrimoniu arquitectónico y cultural, ricu n'antigües residencies en granitu, destaca'l muséu-xardín dedicáu a la figura y obra de Christian Dior y el d'Arte Moderno constituyíu a partir de la coleición privada del llibreru parisín Richard Anacréon.
Xeografía
Xeografía física Granville ta asitiada nel estremu suroccidental de la península de Cotentin, cerrando pel norte, la badea del Monte Saint-Michel, polo que la so mariña atópase afeutada pol réxime de les marees d'esta rexón, les más fuertes d'Europa, que pueden algamar una amplitú d'hasta 14 metros. La erosión consecuente de la mariña foi oxetu d'una campaña de midíes ente 1994 y 2006, constatándonse una progresión del mar d'ente 50 cm y 1,4 metros, según el puntu de midida.
El cascu históricu de Granville, llamáu haute ville, estender a lo llargo d'una península acantilada, formada por sustratos graníticos y d'esquistu, tamién conocida como llamáu Cap Lihou o Pointe du Roc. A partir d'esti llugar, les progresives ampliaciones urbanístiques viéronse forzaes a ocupar los terrenos disponibles al Este escontra'l continente, y a partir d'equí, escontra'l Norte, siguiendo'l cursu'l ríu -y Boscq, y escontra el Sur, a lo llargo de la llinia costera formada por una serie de cantiles y sableres, hasta'l regueru de La Saigue.
Dende'l sieglu XIX, Granville desenvolvióse como estación balnearia redolada al turismu atraíu polos sos cuatro sableres de sable, una al norte, ente la península y el ríu, y trés al sur, empobinaes escontra la badea.
A lo llargo de la mariña occidental de Granville estiéndese l'archipiélagu de les islles Chausey, alministrativamente xestionaes pola comuña, compuestu por una serie d'islles y castros de naturaleza granitica asitiaes sobre la plataforma mariniega, poco fonda, polo que'l so númberu visible varia en función de les estremes marees; asina, en pleamar estrémense 52 d'elles, ente qu'en baxamar el archipelago algama hasta 365 elementos, ocupando una superficie total d'aproximadamente 5000 ha.
En cuanto al clima de Granville, este ye de tipu oceánicu, característicu de la canal de la Mancha, magar la so posición abellugada pola badea del Monte Saint-Michel, una entrada de mar ente les porciones de tierra ocupaes na unión de Normandía y Bretaña, abelluga la villa de les habituales torbonaes y de los fuertes vientos dominantes, conocíos como suroît, resultando unos niveles de temperatura más acaldáu que los de la so redolada.
{|width="100%" style="text-align:center;font-size:87%;line-height:120%" |- !style="text-align:right"|Mes!!Xineru!!Febreru!!Marzu!!Abril!!Mayu!!Xunu!!Xunetu!!Agostu!!Setiembre!!Ochobre!!Payares!!Avientu!!Añu
!style="text-align:left"|Temperatures máximes (media) (°C) |style="background:#CCCCFF"|7 |style="background:#CCFFFF"|8 |style="background:#FFFFFF"|10 |style="background:#FFFFFF"|12 |style="background:#FFCC66"|16 |style="background:#FFA000"|19 |style="background:#FF8000"|21 |style="background:#FF8000"|21 |style="background:#FF8000"|20 |style="background:#FFCC66"|16 |style="background:#FFFFFF"|11 |style="background:#CCFFFF"|9 |style="background:#FFFF99"|14,2 |- !style="text-align:left"|Temperatures mínimes (media) (°C) |style="background:#80CCFF"|3 |style="background:#80CCFF"|3 |style="background:#CCCCFF"|5 |style="background:#CCCCFF"|7 |style="background:#CCFFFF"|9 |style="background:#FFFFFF"|12 |style="background:#FFFF99"|14 |style="background:#FFCC66"|15 |style="background:#FFFF99"|13 |style="background:#FFFFFF"|11 |style="background:#CCCCFF"|7 |style="background:#80CCFF"|4 |style="background:#CCFFFF"|8,6 |- !style="text-align:left"|Temperatures medies (°C) |style="background:#CCCCFF"|5 |style="background:#CCCCFF"|6 |style="background:#CCFFFF"|8 |style="background:#FFFFFF"|10 |style="background:#FFFF99"|13 |style="background:#FFCC66"|16 |style="background:#FFA000"|18 |style="background:#FFA000"|18 |style="background:#FFCC66"|16 |style="background:#FFFF99"|13 |style="background:#CCFFFF"|9 |style="background:#CCCCFF"|6 |style="background:#FFFFFF"|11,4 |- !style="text-align:left"|medies mensuales de precipitación (mm) |style="background:#80CCFF"|57.0 |style="background:#80CCFF"|53.2 |style="background:#CCFFFF"|49.9 |style="background:#FFFFFF"|39.7 |style="background:#80CCFF"|50.5 |style="background:#CCFFFF"|40.8 |style="background:#FFFFFF"|36.8 |style="background:#FFFFFF"|36.3 |style="background:#80CCFF"|50.8 |style="background:#80CCFF"|59.0 |style="background:#8080FF"|68.5 |style="background:#8080FF"|64.3 |style="background:#FFFFFF"|606.8 |- |colspan="14" style="font-size:90%;text-align:center"|Fonte: Rexistros meteorolóxicos mensuales - Pointe du Roc (1961-1990)
Xeografía humana
Aglomeración urbana La aglomeración urbana inclúi tamién les comuñes de Donville-les-Bains, Yquelon, Bréville-sur-Mer y Longueville, con una superficie de 148,67 km² y una población (población oficial del INSEE pa 2012) de 33108 habitantes, siendo la tercera más poblada del departamentu.http://splaf.free.fr/agg.php?uu=50302&agg=Granville
Historia
Oríxenes thumb|right|200px|Granville y contorna nel mapa de Francia llamáu de Cassini, realizáu por esta familia de cartógrafos italianos pal Observatoriu de París mientres los sieglu XVII y XVIII. En principiu Granville y el barriu insular de Chausey taben englobados na Fôret de Scyssy, absorbíes en 709. Granville, que yera entós el centru d'estes tierres, foi llamada Dinard o Saint-Malo una villa costera col nome de Roque de Lihou.
En 1066, Guillermo'l Conquistador solicitó l'ayuda de la familia Grant. En reconocencia de l'ayuda emprestada Guillermo concedió-yos les tierres de Roque de Lihou. Los Grants fueron, poro, los primeres señores de la villa, dempués de los viquingos. En 1143 foi creada la parroquia de Notre-Dame. En 1252, nun habiendo un descendiente masculín, Jeanne de Granville casóse con Raoul d'Argouges, señor de Gratot. En 1439 empecipióse la construcción de la ilesia de Notre-Dame-du-Cap-Lihou.
1439, el 26 d'ochobre ye tamién la fecha na que Sir Thomas Scales, senescal de Normandía, oficial inglés na Guerra de los Cien Años, mercó la Roque a Jean d'Argouges. Por orde d'Enrique VI d'Inglaterra y con cuenta de aisllar el Monte Saint-Michel, última cabeza de ponte en territoriu normandu, edificáronse les muralles de Granville. En 1440 empezó la construcción de la fortaleza (Haute-Ville). Pa llograr una meyor proteición de la ciudá, Thomas Scales fixo cavar una foso ente la península y el continente, de manera que, ente'l mar y les agües del ríu Boscq, formárase la punta d'una isla..
Pero'l 8 de payares de 1442, astutamente Louis d'Estouteville facer col castiellu que, de magar, quedó, definitivamente, en manes de los franceses. Carlos VII de Francia decidió faer de Granville una villa fortificada y robló, en 1445 un documentu por aciu el cual otorgába-yos les armes y eximía de los impuestos a los sos habitantes. Dende'l 1450, los barcos pescaben en Terranova. En 1470 Lluis XI de Francia foi a la villa p'asegurase de la so fidelidá ante'l conflictu surdíu que-y enfrentaba a los bretonos y borgoñeses. En 1492, los xudíos d'España espulsaos pol Decretu de la Alhambra, llegaron a Francia. Una comunidá instalar en Granville, el so derechu pa comerciar y emprestar dineru dexó que la villa facer con una importante flota.
De los corsarios a los baños de mar En 1562 empecipióse l'arreglu de les muralles y una guarnición instalar nos cuarteles. Más tarde, en 1593 fuéron-y apurríes les llaves de la ciudá a Enrique IV, xestu col que demostraben la importancia que la villa tenía pal reinu. Mientres el reináu de Lluis XIII, les fortificaciones fueron afeches pa l'artillería. A partir del reináu de Lluis XIV, los navíos granvillais llograron la Patente de corsu. Dende esi momentu, ente 70 y 80 navíos fueron armaos y Granville apurrió 15 almirantes a Francia, ente los más conocíos atópase Georges-René Pléville -y Pelley. En 1688 Louvois fixo destruyir una parte de les defenses de la villa. Lluis XIV designó, en 1692 al primer alcalde de la ciudá: Luc Leboucher de Gastagny. Pero en 1695 mientres la Guerra de los Nueve Años los ingleses bombardiaron la ciudá, destruyendo 27 casones. Vauban plantegóse entós la posibilidá d'ameyorar la plaza fuerte, pero nun había tiempu pa ello.
Dempués de sufrir esti ataque, en 1720 les muralles fueron alzaes y ampliaes; los trabayos d'acondicionamientu y ampliación del puertu reiniciáronse y en 1750 construyóse'l malecón qu'inda subsiste. Estes obres terminar en 1757 y, mientres, construyóse un nuevu cuartel. En 1763 una quema afaró los arrabaldes. En 1777 añadióse un nuevu cuartel, el cuartel Gênes qu'inda puede trate. El 20 de xunetu de 1786 producióse una nueva quema qu'afectó al barriu de la Tranchée, a les puertes de la ciudá.
Del 14 de payares al 24 brumario del añu 2 d. C. tuvo llugar l'asediu lleváu a cabu polos Vendéens. Repelidos pola población, y entá habiendo perdíu 2.000 homes, persistieron nel asaltu anque finalmente abandonaron la plaza amburando la cai de los xudíos al partir. El 14 de setiembre de 1803 los ingleses volvieron a bombardiar la villa n'imponiendo'l bloquéu de la mariña.
A partir de 1815, tres dellos años de conflictos militares en plena Restauración, Granville decidió entamar una nueva orientación. Creóse Cámara de comerciu ya industria, y en 1816 les veres del Boscq fueron bautizaes col nome de Cours Jonville, en 1823, el malecón foi xuníu a la tierra y, en 1827 púnxose la primer piedra del faru del Roc. El puertu, dende 1856 quedó tal que puede trate anguaño, y fueron inauguraes la dársena y la esclusa. En 1860 el primer casino de madera foi construyíu ya inauguráu pol antiguu alcalde Méquin. En 1865 construyóse'l primera Hospiciu Saint-Pierre. En 1866, Victor Chesnais compunxo un himnu pa la ciudá, La Granvillaise, que foi afechu en 1868 pal teatru.
En 1867, la villa adquirió la primer llancha de salvamentu a remos: la "Saint-Thomas" y "Saint-Joseph-de-Saint-Faron". En 1869, creóse'l periódicu -y Granvillais y, en 1870, inauguróse la Llinia París-Granville. La ciudá convirtióse, entós, nuna verdadera estación balnearia a la qu'allegaben los parisinos y na que s'agospiaron personaxes tan famosos como: Stendhal, Jules Michelet o Victor Hugo, y los padres de Maurice Denis que nació "por fuercia" en Granville.
A partir de 1875, empecipiáronse importantes obres qu'entendieron la construcción d'un depósitu de 1.200 km² dos cuarteles: Polotosk y Solférino, y un mercáu de puyes. Inaugurar en 1884 la biblioteca municipal, en 1886 construyóse'l grupu escolar Saint-Paul, en 1887 un dique carenero y, en 1897, creóse'l cuerpu de zapadores-bomberos.
Pa entretener a los braniantes "La Sociedá de Regatas Granvillaises" foi fundada en 1889, l'hipódromu y la Sociedá de les Carreres de Granville crear en 1890, el golf en 1912 y, d'últimes inauguróse la ilesia de Saint-Paul (San Pablo).