«Кіро́ўца аўто́буса» — мастацкі фільм 1983 года вытворчасці кінастудыі «Беларусьфільм». Фільм зняты па матывах аповесці «Няскончаныя ўспаміны аб дзяцінстве шафёра міжгародняга аўтобуса». Трансліраваўся па тэлебачанні ў двухсерыйным варыянце.
Сюжэт Дзеянне адбываецца ў Беларускай ССР 22 чэрвеня 1982 года. Кіроўца міжгародняга аўтобуса, саракасямігадовы мужчына, вядзе свой «Ікарус-250.58» з пасажырамі па маршруце Мінск — Брэст. Па дарозе ён аддаецца ўспамінам аб сваім дзяцінстве, якое праходзіла падчас вайны. Ён успамінае, як загінуў яго бацька — батальённы , як нямецкія салдаты забралі і забілі яго маці, як калоны з бежанцамі і чырвонаармейцамі, якія адступалі, ішлі на Усход, як іх бамбавалі нямецкія самалёты. Успамінае ён і свайго дзеда Кірыла, які, быўшы старастаю пры немцах, выконваў заданні партызан, але потым, не вынесшы здзекаў немцаў над мірным насельніцтвам, па-геройску загінуў у сутычцы з карным атрадам. Аўтобус пры гэтым едзе па мясцінах, дзе вадзіцель правёў усю вайну, а потым доўгі час жыў.
Адзін з пасажыраў, будучы працоўным на Поўначы, вязе ў багажным аддзяленні чамадан з заробленай немалой сумай (38 тысяч рублёў). У сувязі з гэтым за аўтобусам сочаць бандыты на белай «», а адзін з іх з’яўляецца пасажырам гэтага аўтобуса. Неўзабаве сюжэт фільма пачынае разгортвацца ў духу сапраўднага дэтэктыва.
Позна ўвечары падчас руху аднаму з пасажыраў аўтобуса (прафесару ва ўзросце, якога гуляе А. Масюліс) становіцца дрэнна — у яго здараецца . Яго адвозяць у бліжэйшую бальніцу. Вадзіцель аўтобуса пасля гэтага даведаецца ў адной з пасажырак Ядвігу Янаўну, медсястру партызанскага атрада (а цяпер — урача буйной бальніцы, у якой ён знаходзіўся пасля смерці сваёй маці). Акрамя таго, у вайну ён выратаваў яе ад смерці, калі забіў нямецкага салдата. Аўтобус едзе далей, праз некаторы час адзін з бандытаў, які ехаў у аўтобусе, выходзіць з салона, і неўзабаве бандыты пад выглядам кантрольна-рэвізорскай службы спыняюць аўтобус, пасля чаго адбіраюць валізку з грашыма ў пасажыра з Поўначы і, аглушыўшы кіроўцу, з’яжджаюць.
Кіроўца з дапамогай аднаго з пасажыраў — маладога лейтэнанта-танкіста, які толькі што скончыў вучылішча і атрымаў водпуск перад адпраўкай на службу на Крайнюю Поўнач, — даганяе «Волгу» са злачынцамі, тараніць і перакульвае яе аўтобусам, і разам яны абясшкоджваюць банду.
Віктар Тарасаў выканаў у фільме дзве ролі: вадзіцеля і яго дзеда Кірылу.
Водгукі адзначыў, што ў фільме не ўдалося дасягнуць дыялогу на роўных паміж сучаснасцю і гісторыяй Это необратимое обратимое время // Литературная газета. — 1985. — 5 июня.. У водгуку на фільм Ніна Фральцова адзначае яго некаторую схематычнасць, стылістычную няроўнасць у мастацкім рашэнні некаторых сцэн, невыразна акрэсленае пачуццё жанру і агульнай мастацкай структурыФральцова Н. Аднойчы ў звычайным рэйсе… // Мастацтва Беларусі. — 1983. — № 12. — С. 41—43..
Песня 19:42 — 21:12 «Я кручу, верчу баранку» («Отдохну совсем немного…»).
У ролях
Здымачная група
Аўтары сцэнарыя: , Рэжысёр-пастаноўшчык: Аператар-пастаноўшчык: Анатоль Кляймёнаў Мастак-пастаноўшчык: Валерый Назараў Кампазітар: Вершы: Міхаіл Матусоўскі Выкананне песні «Дорожная песня»: Эдуард Хіль Гукааператар: Рэжысёры: Л. Чыжэўская, Анатоль Календа Аператар: Н. Сянько Мастак па касцюмах: Ф. Рабушка Мастак-грымёр: Н. Сіпегава Мастак-дэкаратар: А. Перавеслаў Мантаж: В. Аніціпава Рэдактар: Р. Гушчына Асістэнты: рэжысёра: Д. Іваноў, А. Кажура, В. Данец, В. Пуставалаў аператара: В. Алакін, С. Гарчакоў Трукавыя сцэны ў пастаноўцы Дзмітрыя Шулькіна.
Крыніцы
Літаратура
. Это необратимое обратимое время (в том числе о телефильме «Водитель автобуса») // . — 5 июня 1985. Водитель автобуса // Современное белорусское кино. — : Наука и техника, 1985. — С. 300. — 310 с.
Катэгорыя:Фільмы на рускай мове