Фонд Першага (поўная назва — Фонд Першага Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «Фонд Першага») — беларуская некамерцыйная дабрачынная арганізацыя, створаная пад патранатам Аляксандра Лукашэнкі ў кастрычніку 2022 года. Фонд з'яўляецца адной з найбольш закрытых структур у краіне; звесткі пра яго заснавальнікаў і кіраўніцтва цалкам засакрэчаны ў дзяржаўных рэгістрах.
Гісторыя стварэння У жніўні 2022 года Аляксандр Лукашэнка даручыў Кіраўніцтву справамі Прэзідэнта стварыць адзіны нацыянальны дабрачынны фонд пад сваім заступніцтвам. 24 кастрычніка 2022 года Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь зарэгістравала «Фонд Першага».
Юрыдычным адрасам фонду вызначаны будынак па вуліцы Чырвонаармейскай, 15 у Мінску, які з'яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю (былы афтальмалагічны корпус) і быў рэканструяваны пад новую мінскую рэзідэнцыю Аляксандра Лукашэнкі. Сам Лукашэнка тлумачыў гэты выбар тым, што даручыў сабраць пад адным дахам усе дабрачынныя фонды, якія былі ліквідаваны ўладамі пасля падзей 2020 года.
У кастрычніку 2023 года Аляксандр Лукашэнка публічна заявіў, што фонд закліканы акумуляваць сродкі «неабыякавых людзей» для дапамогі тым, хто мае патрэбу. Стварэнне арганізацыі ён абгрунтаваў ліквідацыяй недзяржаўных гуманітарных арганізацый (НДА), якія, паводле яго слоў, «на замежныя грошы спрабавалі здзейсніць перавароты». Лукашэнка таксама запэўніў:
На момант гэтых заяў фонд фактычна не вёў актыўнай дзейнасці, на яго рахунках не было паступленняў і адсутнічаў афіцыйна прызначаны кіраўнік.
Сувязь з сям'ёй Ірыны Абельскай У ліпені 2026 года журналісцкае расследаванне выдання «Бюро» і аб'яднання «Кіберпартызаны» выявіла, што за дзейнасцю і кіраваннем «Фонду Першага» стаяць асобы з блізкага атачэння і сям'і Ірыны Абельскай — галоўнага ўрача Рэспубліканскага клінічнага медыцынскага цэнтра і маці Мікалая Лукашэнкі.
Сярод персаналу фонду былі ідэнтыфікаваны наступныя супрацоўніцы: Дзіна Фейсал эль-Дзіэфі — ураджэнка Кувейта, якая працуе ў Рэспубліканскай бальніцы Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта пад непасрэдным кіраўніцтвам Абельскай. Яна з'яўляецца спадарожніцай (імаверна, жонкай) Дзмітрыя Абельскага — старэйшага сына Ірыны Абельскай. Наталля Іванова (Дударава) — супрацоўніца фонду, якая адначасова звязана з прыватнай Мінскай міжнароднай гімназіяй, якую заснавала Ірына Абельская, і яе кіруючай кампаніяй «Гарызонты ведаў».
Дзейнасць у Расіі У лютым 2025 года «Фонд Першага» заснаваў у Расіі даччыную дабрачынную арганізацыю пад назвай «Крыніца». Яна была зарэгістравана ў Маскве па адрасе Пасольства Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі (вуліца Марасейка, 17/6).
Дырэктарам расійскай філіі стаў Мікалай Латышонак — памочнік Аляксандра Лукашэнкі і былы кіраўнік яго асабістай аховы. Станам на сярэдзіну 2025 года ніякай актыўнай публічнай дзейнасці або фінансавай справаздачнасці расійскай структуры таксама зафіксавана не было.
Крыніцы
Катэгорыя:Дабрачынныя арганізацыі Катэгорыя:З’явіліся ў 2022 годзе Катэгорыя:Сям’я Аляксандра Лукашэнкі Катэгорыя:Грамадскія арганізацыі Беларусі