Мовы Расійскай Федэрацыі — мовы, распаўсюджаныя на тэрыторыі гэтай дзяржавы. Яны адносяцца да 14 моўных сем’яў — індаеўрапейскай, алтайскай, уральскай, юкагіра-чуванскай, картвельскай, абхаза-адыгскай, нахска-дагестанскай, сіна-тыбецкай, семіцкай, эскімоска-алеуцкай, чукоцка-камчацкай, енісейскай, аўстраазіяцкай, айнскай; ніўхская мова з’яўляецца ізаляванай.
Пасля кожнай мовы пазначана колькасць тых, што размаўляе на ёй у Расіі: або паводле перапісу 2010, або (калі даныя перапісу лічацца недакладнымі) паводле ацэнкі лінгвістаў (2002 г.). У апошнім выпадку перад імі стаіць значок тыльды (~).
Індаеўрапейская сям’я З індаеўрапейскіх моў у Расіі прадстаўлены славянская, іранская, германская, армянская, грэчаская, індаарыйская, раманская, балтыйская і албанская галіны. Усяго: 40 жывых моў і 1 кніжная.
Славянская галіна беларуская мова 173 980 украінская мова 1 129 838 руская мова 137 494 893 русінская мова 225 балгарская мова 22 906 сербахарвацкая мова 11 043 славацкая мова 1445 чэшская мова 13 074 польская мова 67 446 царкоўнаславянская мова ? албанская мова 1209 армянская галіна 660 935 усходнеармянская мова ~600 000 астраханская гаворка ~1 000 заходнеармянская мова ~240 000 амшэнская гаворка ~200 000 данская гаворка ~40 000 Балтыйская галіна латышская мова 22 079 літоўская мова 31 295 Германская галіна шведская мова 7395 нідэрландская мова (галандская) 3356 англійская мова 7 574 303 ідыш 20 505 (колькасць укл. іўрыт) нямецкая мова 2 069 949 ніжненямецкая мова Грэчаская галіна 42 518 пантыйская мова (грэчаская) ~40 000 навагрэчаская мова (літаратурная) ? Іранская галіна асяцінская мова 451 431 шугнанская мова 34 рушанская мова 2 пушту (афганская) 4649 талышская мова 3 402 персідская мова 13 073 таджыкская мова 141 938 тацкая мова 2012 курдская мова (курманджы) 34 699 белуджская мова 26 Індаарыйская галіна бенгальская мова (бенгалі) 393 хіндзі 6331 цыганская мова 128 197 Раманская галіна румынская мова 21 201 малдаўская мова 96 061 партугальская мова 11 207 французская мова 616 394 італьянская мова 83 202 іспанская мова 152 147
Абхаза-адыгская сям’я Усяго: 4 жывыя мовы і 2 вымерлыя абхазская мова 6786 садзская гаворка † абазінская мова 37 831 адыгейская мова 117 489 кабардзіна-чаркеская мова 515 672 убыхская мова †
Нахска-дагестанская сям’я Усяго: 42 мовы Авара-анда-цэзкая галіна аварская мова 715 297 Андыйская група ахвахская мова 210 карацінская мова 255 гадаберынская мова 128 ботліхская мова 206 андыйская мова 5800 багвалінская мова (багулальская) 1447 тындынская мова (тындальская) 2152 чамалінская мова 500 Цэзкая група гінухская мова 5 гунзібская мова 1012 хваршынская мова 1737 бяжцінская мова 6072 цэзкая мова 12 467 Даргінская галіна 485 705 мугінская мова ~6571 кадарская мова ~18 963 гапшымінска-бутрынская мова ~27 083 цудахарская мова ~39 225 урахінская мова (кабінская, хюркілінская) ~73 420 муірынская мова ~79 938 мюрэга-губдэнская мова ~81 814 акушынская мова ~95 795 даргінская літаратурная мова мегебская мова ~1300 кункінская мова ~1200 амухска-худуцкая мова ~1 600 іцарынская мова (санжы-іцарынская) ~1800 сірхінская мова ~20 497 чырагская мова ~1 280 кайтагская мова ~43 648 ашцінская мова ~2300 кубачынская мова ~7089 лакская мова 145 895 Лезгінская галіна арчынская мова 970 агульская мова 29 287 табасаранская мова 126 136 лезгінская мова 473 173 цахурская мова 10 596 рутульская мова 30 360 удынская мова 2 266 Нахская галіна інгушская мова 305 868 чачэнская мова 1 354 705 акінска-арстхойская гаворка (галанчожская) ~90 000
Картвельская сям’я Усяго: 4 мовы грузінская мова 170 659 мегрэльская мова 1529 лазская мова 25 сванская мова 71
Уральская сям’я Усяго: 23 жывыя мовы і 5 вымерлыя Фіна-ўгорская галіна водская мова 68 іжорская мова 123 вепская мова 3613 эстонская мова 15 583 фінская мова 38 873 карэльская мова 25 605 людзікоўская гаворка ~4 000 лівікоўская гаворка (алонецкая) ~20 000 уласна карэльская гаворка ~2800 цвярская карэльская гаворка ~10 000 марыйскія мовы 388 378 лугава-ўсходняя марыйская мова 365 316 горнамарыйская мова 23 062 мяранская мова † саамскія мовы 353 бабінская саамская мова (акала) † церска-саамская мова (яканьгска-саамская) ~6 кільдзінская саамская мова ~750 колта-саамская мова ~28 мардоўскія мовы 431 692 эрзянская мова (эрзя-мардоўская) ~400 000 макшанская мова (макша-мардоўская) ~200 000 комі-пярмяцкая мова 63 106 комі-зыранская мова 156 099 удмурцкая мова 324 338 мансійская мова 938 хантыйская мова 9584 венгерская мова 6888 Самадыйская галіна юрацкая мова † энецкая мова 43 нганасанская мова 125 ненецкая мова 21 926 камасінская мова † маторска-тайгійска-карагаская мова † селькупская мова 1023
Алтайская сям’я Усяго: 41 мова Тунгуса-маньчжурская галіна негідальская мова 74 эвенская мова 5656 эвенкійская мова 4802 оракская мова (ульта) 47 удэгейская мова 103 орацкая мова 8 ульцкая мова 154 нанайская мова 1347 Мангольская галіна мангольская мова 8829 калмыцкая мова 80 546 бурацкая мова 218 557 Цюркская галіна чувашская мова 1 042 989 уйгурская мова 1 049 узбекская мова 273 451 тафаларская мова 93 далганская мова 1054 тувінская мова 253 673 якуцкая мова 450 140 чулымская мова (чулымска-цюркская) 44 шорская мова 2 839 хакаская мова 42 604 Горна-алтайская група 55 720 паўночнаалтайская мова 1048 кумандзінская гаворка 738 чалканская гаворка (куу) 310 паўднёваалтайская мова ~50 500 тубаларская гаворка ~3 000 уласна алтайская гаворка (алтай-кіжы) ?? тэлеуцкая гаворка 975 тэленгіцкая гаворка ~3 000 крымчакская мова 2 гагаузская мова 5917 туркменская мова (трухменская) 30 767 турэцкая мова (месхетынцы і ўрумы) 146 363 азербайджанская мова 473 044 караімская мова 3 каракалпакская мова 867 казахская мова 401 455 нагайская мова 88 328 астраханскіх нагайцаў-карагашаў гаворка >34 алабугацкіх татараў гаворка >1 144 юртаўскіх татараў гаворка (астраханскіх нагайцаў) >31 башкірская мова 1 152 404 крымскататарская мова 308 карачаева-балкарская мова 305 364 кумыцкая мова 426 212 кыргызская мова 80 306 татарская мова 4 280 718 сібірскататарская мова (укл. **барабінская гаворка) ~?? японская мова 33 855 карэйская мова 42 384
Енісейская сям’я Усяго: 2 жывыя мовы кецкая мова 213 югская мова 1 (ці †) арынская мова † пумпакольская мова † коцкая мова †
Юкагіра-чуванская сям’я Усяго: 2 жывыя мовы юкагірская мова (паўночнаюкагірская і паўднёваюкагірская) 370 амокская мова † чуванская мова †
Чукоцка-камчацкая сям’я Усяго: 4 жывыя і 3 вымерлыя мовы. чукоцка-каракская галіна чукоцкая мова 5095 керэкская мова † алютарская мова 25 каракская мова 1665 ітэльменская галіна ітэльменская мова (заходне-ітэльменская) 82 усходне-ітэльменская мова † паўднёва-ітэльменская мова †
Эскімоска-алеуцкая сям’я Усяго: 4 жывыя мовы і 2 вымерлыя. алеуцкая мова 45 меднаўска-алеуцкая мова (алеуцка-рускі піджын) 5 эскімоская галіна 508 наўканская мова ~70 чаплінская мова (юіцкая) ~340 аляскінска-інуіцкая мова † сірэнікская мова †
Ніўхская мова ніўхская мова (ізаляваны) 688 > 198
Айнская сям’я Усяго: 2 вымерлыя сахалінска-айнская мова † курыльска-айнская мова †
Семіцкая сям’я Усяго: 2 мовы і 1 кніжная/замежная новаарамейская мова (асірыйская) 7762 арабская мова 8216 іўрыт 21 981
Сіна-тыбецкая сям’я Усяго: 2 жывыя мовы і 1 кніжная дунганская мова 1088 кітайская мова (укл. дыялект тазаў) 59 235 старатыбецкая мова
Аўстраазіяцкая сям’я в’етнамская мова 26 197
Гл. таксама Мовы свету Мовы Еўразіі Мовы Афрыкі Мовы Амерыкі Мовы Акіяніі Мовы СССР Спіс дзяржаўных моў Расіі Этна-моўны склад насельніцтва Расіі Білінгвізм у Расійскай Федэрацыі Адукацыя на мовах народаў Расіі Моўная палітыка ў Расіі Нацыянальна-рэгіянальны кампанент дзяржаўнага стандарту агульнай адукацыі
Літаратура Алпатов В. Языковая ситуация в регионах России «Отечественные записки», № 2, 2005