Вялі́кі Ма́нчэстэр () — цырыманіяльнае і метрапольнае графства на захадзе Англіі. Уваходзіць у склад рэгіёна Паўночна-Заходняя Англія. Насельніцтва 2,562 млн чалавек (на 2007 год). Складаецца з 10 муніцыпальных раёнаў (Болтан, Беры, Олдэм, Рочдэйл, Стокпарт, Тэймсайд, Трафард, Уіган) і 2 гарадоў (Манчэстэр і Солфард). Вялікі Манчэстэр быў утвораны 1 красавіка 1974 года законам аб мясцовым самакіраванні, прынятым у 1972 годзе. left|thumb|Агламерацыя Вялікага Манчэстэра (вылучана чырвоным колерам) на фоне меж метрапальнага графства
Плошча Вялікага Манчэстэра складае 496 квадратных міль (1285 км²). Вялікі Манчэстэр мяжуе з Чэшырам (на паўднёвым захадзе і поўдні), Дэрбішырам (на паўднёвым усходзе), Заходнім Ёркшырам (на паўночным усходзе), Ланкашырам (на поўначы) і Мерсісайдам (на захадзе). На тэрыторыі графства размешчаны гарадскія тэрыторыі з высокай шчыльнасцю насельніцтва, прыгарады і сельскія тэрыторыі. Большая частка тэрыторыі Вялікага Манчэстэра ўрбанізавана. У графстве ёсць выразна выяўлены дзелавы цэнтр, які ўтвараецца гарадскім цэнтрам Манчэстэра, а таксама прылеглымі часткамі Солфарда і Трафарда. Разам з тым, Вялікі Манчэстэр з'яўляецца поліцэнтрычным графствам, таму што складаецца з дзесяці муніцыпальных раёнаў, у кожным з якіх ёсць прынамсі адзін цэнтральны горад і яго ўскраіны. Гарадская агламерацыя Вялікага Манчэстэра займае трэцяе месца ў спісе самых населеных агламерацый Вялікабрытаніі, ахопліваючы большую частку тэрыторыі графства.
Геаграфія thumb|left|Від на Вялікі Манчэстэр з паветра thumb|left|Від на Тэймсайд у кірунку да Гарадскога цэнтра Манчэстэра Плошча графства Вялікі Манчэстэр складае 492,7 квадратных міль (1,276 км²). Ва ўсходняй частцы графства знаходзяцца Пенінскія горы: яны праходзяць праз Олдэм, Рочдэйл і Тэймсайд. На захадзе графства знаходзяцца Пенінскія балоты, каменнавугальныя басейны (галоўным чынам, пясчанікі і гліністыя сланцы). Праз межы графства працякаюць рэкі Мерсі і Тэйм. Таксама па тэрыторыі графства працякаюць рэкі Біл, Дуглас Ірк.
На тэрыторыі графства размешчаны гарадскія тэрыторыі з высокай шчыльнасцю насельніцтва, прыгарады і сельскія тэрыторыі. Большая частка Вялікага Манчэстэра ўрбанізавана. У графстве ёсць выразна выяўлены дзелавы цэнтр, які ўтвараецца гарадскім цэнтрам Манчэстэра, а таксама прылеглымі часткамі Солфарда і Трафарда. Разам з тым, Вялікі Манчэстэр з'яўляецца поліцэнтрычным графствам, таму што складаецца з дзесяці муніцыпальных раёнаў, у кожным з якіх ёсць прынамсі адзін цэнтральны горад і яго ўскраіны. Вялікі Манчэстэр з'яўляецца, магчыма, самай шматскладовай агламерацыяй у Вялікабрытаніі па-за межамі Лондана, што прама адлюстроўваецца ў шчыльнасці транспартнай сеткі рэгіёна і памерах інвестыцый, якія накіроўваюцца на яе пастаяннае развіццё.
У ніжэйпрыведзенай табліцы пералічаны муніцыпальныя раёны (metropolitan borough) графствы, а таксама большая частка іх населеных пунктаў. Метрапальнае графства Муніцыпальны раён Адміністрацыйны цэнтр Іншыя паселішчы Вялікі Манчэстэр Беры 50px Беры Прэстуіч, Рэдкліф, Рэмсбатам, Тотынгтан, Уайтфілд Болтан 50px Болтан Блэкрад, Фарнуарт, Хоруіч, Кірслі, Літл Лівер, Саўт Тэртан, Уэстхаўтэн Манчэстэр 50px Гарадскі цэнтр Манчэстэра Блэйклі, Чытэм Хіл, Чорлтан-кам-Хардзі, Дыдсберы, Рынгуэй, Уітынгтан, Уітэншау Олдэм 50px Олдэм Чадэртан, Шоу энд Кромптан, Фейлсуарт, Ліс, Ройтан, Сэдлуарт Рочдэйл 50px Рочдэйл Хейвуд, Літлбара, Мідлтан, Мілнрау, Ньюхей, Уордл Сіці оф Солфард 50px Суінтан Эклс, Кліфтан, Літл Халтан, Уокдэн, Уорслі, Солфард, Ірлэм, Пендлберы, Кэдысхед, Пэтрыкрафт, Монтан Стокпарт 50px Стокпарт Брэмхал, Брэдберы, Чыдл, Гатлі, Хэйзел Груў, Марпл, Ромілі Вудлі Тэймсайд 50px Аштан-андэр-Лайн Одэншау, Дэнтан, Дройлсдэн, Дакінфілд, Хайд, Лонгдэндэйл, Мослі, Стэйлібрыдж Трафард 50px Стрэтфард Олтрынем, Боўдан, Хейл, Сэйл, Эрмстан Уіган 50px Уіган Абрам, Аштан-ін-Мейкерфілд, Эспал, Эстлі, Этэртан, Брын, Голбарн, Хаер Энд, Хіндлі, Інс-ін-Мейкерфілд, Лі, Орэл, Шэвінгтан, Стэндыш, Тылслі, Уінстэнлі
Служба нацыянальнай статыстыкі Вялікабрытаніі вылучае агламерацыю Вялікага Манчэстэра (Greater Manchester Urban Area), сканцэнтраваную вакол горада Манчэстэр і яго буйных прыгарадаў. Агламерацыя пакрывае большую частку (хоць не ўсю) метрапальнага графства. У агламерацыю не ўваходзяць паселішчы Уіган і Марпл, якія размешчаны ў межах графства Вялікі Манчэстэр, але ўваходзяць некаторыя паселішчы іншых графстваў, напрыклад, Уілмслау і Олдэрлі Эдж з Чэшыра, Уітуарт з Ланкашыра. Хоць ні графства Вялікі Манчэстэр, ні агламерацыя Вялікага Манчэстэра не маюць статусу «сіці» ў Злучаным Каралеўстве, Еўрапейскі Саюз разглядае агламерацыю вакол Манчэстэра «гамагенны гарадскі рэгіён».State of the English Cities: Volume 1 Produced for the Office of the Deputy Prime Minister, (2006). Online Report. thumb|900px|center|Панарама Вялікага Манчэстэра. Графства высока ўрбанізавана і складаецца з вялікай колькасці паселішчаў гарадскога тыпу. На тэрыторыі Вялікага Манчэстэра быў вылучаны 21 участак асаблівага навуковага значэння: 14 з іх уяўляюць асаблівага біялагічную цікавасць, 5 — геалагічную цікавасць, а 2 - абедзве адначасова.
Гл. таксама Спіс участкаў асаблівага навуковага значэння Вялікага Манчэстэра
Спасылкі Спіс месцаў, гарадоў і вёсак Вялікага Манчэстэра Асацыяцыя адміністрацый Вялікага Манчэстэра
Катэгорыя:Графствы Англіі