Zelkova carpinifolia — від дрэў роду сямейства .
Распаўсюджанне і экалогія У прыродзе арэал віду ахоплівае Закаўказзе, Турцыю і Іран.
Аддае перавагу глыбокім, вільготным, але не забалочаным гліністыя і суглінкавым глебам; часта сустракаецца ў цяснінах з вільготным паветрам. У гарах паднімаецца да 300—1200 м над узроўнем мора.
Ценевынослівая. Адчувальная да веснавых і восеньскіх замаразкаў.
Расце разам з , , ; чыстыя насаджэнні ўтварае рэдка.
Батанічнае апісанне
Дрэва вышынёй да 30 м, са ствалом дыяметрам да 2 м. Пры росце на волі ўтварае магутную шырокацыліндрычную крону, з закругленай вяршыняй. Кара шаравата-бурая, з лускавінкамі, якія адвальваюцца; галінкі чырвона-бурыя, пакрыты валаскамі. Каранёвая сістэма глыбокая і магутная.
Пупышкі даўгавата-канічныя, даўжынёй 2-3 мм, адтапыраныя, з чырванавата-бурай або карычневай, па краі махрыстай і белаваласістай лускай. Лісце даўжынёй 4-8 см, шырынёй 2-4 см, на маладых парастках буйней, чым на старых, эліптычнае або даўгавата-эліптычнае, востраканцовае, з круглявым або злёгку сэрцападобным, некалькі няраўнабокім аснаваннем, з 4-8 парамі жылак, гародчата-пільчатае, зубцы прытупленыя з маленькім кончыкам, зверху ільснянае, цёмна-зялёнае, знізу бялейшае, шурпатае, на хвосціках даўжынёй 1-2 см. Увосень лісце бурэе або жоўкне.
Плады дыяметрам 3 мм, зеленаватыя, вуглаватыя, з 4 рабрынкамі. Насенне цёмна-бурае.
Лістараспусканне і цвіценне ў красавіку. Плоданашэнне, на Каўказе, у жніўні — верасні, у Крыму ў кастрычніку. Плоданасіць не штогод. Лісце ападае ў лістападзе.
Да 60-80 гадоў расце хутка, у 30-50 гадоў дасягае вышыні 15-20 м. Жыве да 300 гадоў.
Значэнне і ўжыванне Ужываецца ў азеляненні для стварэння алей; дзякуючы здольнасці даваць каранёвы параснік, выкарыстоўваецца як глебаўмацавальная расліна.
У 1760 годзе ўведзена ў культуру ў Францыі, дзе хутка распаўсюдзілася і акліматызавалася, добра плоданасіць. Маецца ў культуры ў паўднёвых штатах Паўночнай Амерыкі. Добра расце ў Англіі.
Драўніна Драўніна ядровая, абалона светла-жоўтая, ядро чырванавата-бурае. Гадавыя пласты добра прыкметныя на ўсіх разрэзах.
Шчыльная, пругкая, цяжкая і трывалая, у вадзе бурэе, пры паліраванне дае прыгожы малюнак. Цэніцца як будаўнічы матэрыял, асабліва для сырых месцаў; па тэхнічных уласцівасцях стаіць вышэй дубовай.
Таксанамія Від Zelkova carpinifolia уваходзіць у род сямейства парадку .
Ахова
Від занесены ў Чырвоную кнігу Азербайджана.
Літаратура
Спасылкі
Катэгорыя:Вязавыя Катэгорыя:Флора Азіі