Colomán de Galicia (en ; en ), nado en 1208 e finado en 1241, foi o gobernante de Galicia, príncipe dende 1214, rei dende 1215 ou 1216 até 1221, e o duque de Eslavonia dende 1226 até a súa morte. Foi o segundo fillo de André II de Hungría e Xertrude de Merania. O seu pai e Leszek I o Branco, duque de Polonia, concluíron un acordo sobre o matrimonio de Colomán e a filla de Leszek, Salomé, e a división de Galicia, asignando as súas rexións occidentais a Leszek e as terras restantes a Colomán. Os exércitos húngaro e polaco ocuparon o principado a finais de 1214. André II designou un nobre húngaro, Bieito o Calvo, para que o administrase en nome de Colomán. Colomán foi coroado primeiro rei de Galicia coa autorización do papa a comezos de 1216.
Despois de que as tropas húngaras ocupasen os territorios occidentais de Galicia, Leszek fixo unha alianza con Mstislav Mstislavich, príncipe de Nóvgorod. Mstislav invadiu Galicia, obrigando a Colomán e os seus partidarios a fuxir a Hungría, moi probablemente a comezos de 1219. Mstislav apoiou o seu xenro, Daniel de Galicia, que reclamara Galicia dende 1205, para invadir territorios polacos, o que provocou unha reconciliación entre André II e Leszek. Os húngaros e polacos ocuparon de novo Galicia e devolvéronlla a Colomán no outono de 1219. Mstislav e os seus aliados cumanos derrotaron aos húngaros preto de Galicia e capturaron Colomán e Salomé en agosto de 1221. Para asegurar a súa liberación, André II renunciou a Galicia e acordou unha alianza matrimonial entre o seu fillo máis novo, André, e a filla de Mstislav.
Colomán regresou a Hungría a finais de 1221 ou 1222. Estableceuse en Szepes (agora Spiš en Eslovaquia) onde posuía grandes propiedades dende finais da década de 1210. André II nomeouno duque de Eslavonia, con xurisdición tamén en Croacia e Dalmacia, en 1226. Cooperou co seu irmán máis vello, Béla, na revisión das doazóns do seu pai xa durante a vida de André II.
Traxectoria Colomán era o segundo fillo de André II de Hungría e da súa muller Xertrude de Merania. O pai de André (e avó de Colomán), Béla III de Hungría, foi o primeiro rei de Hungría en conquistar o Principado de Galicia en 1188. Béla concedeulle Galicia ao seu fillo André, mais o mozo príncipe non era popular, sobre todo porque as súas tropas non respectaban a fe ortodoxa dos galicianos. Os galicianos expulsárono en 1189 ou 1190, mais non abandonou a súa reivindicación sobre Galicia.
Despois de que Román Mstislavich, quen unira os principados de Galicia e Volinia (centrados en Volodymyr-Volínski, que se coñece como Lodomeria), morrese loitando contra os polacos en 1205, André lanzou unha campaña militar contra Galicia-Volinia case todos os anos. Adoptou o título de "Rei de Galicia e Lodomeria" en sinal da súa reivindicación sobre ambos principados. Inicialmente, apoiou os fillos menores de Román Mstislavich, Daniel e Vasilko Romanovich, contra Vladimir Igorevich e os seus irmáns, que tamén reclamaban Galicia.
Colomán naceu en 1208. Segundo os historiadores Márta Font e Gábor Barabás, o seu nome probablemente provén de Colomán de Stockerau, un peregrino irlandés que fora martirizado en Austria en 1012. A nai de Colomán mostrou un descarado favoritismo cara aos seus parentes e cortesáns alemáns, o que indignou os señores nativos. Foi asasinada por un grupo de nobres húngaros en setembro de 1213, pouco despois de que o seu marido partise para unha nova campaña militar contra Galicia. André regresou a Hungría, pero só despois de nomear un boiardo (ou nobre) galiciano, Vladislav Kormilichich, para dirixir o exército húngaro a Galicia. Kormilichich tomou o control do principado en nome de André. Leszek o Branco, Duque de Polonia, concedeu asilo a Daniel e Vasilko Romanovich e fixo unha alianza cos príncipes Alexandr Vsevolodovich de Vladimir e Mstislav o Mudo. Invadiron Galicia e derrotaron a Kormilichich, pero non puideron capturar a capital do principado.
Nunha carta ao papa Inocencio III, André afirmou que os "boiardos" galicianos lle propuxeran que lle concedese Galicia a Colomán. Segundo a Crónica de Galicia e Volinia, Leszek o Branco foi o primeiro en suxerir a mesma idea, propoñendo tamén a súa filla, Salomé, a Colomán. André e Leszek reuníronse en Szepes no outono de 1214.A «Crónica de Galicia e Volinia» é a fonte máis importante do goberno de Colomán en Galicia; as súas variantes narran os acontecementos sen unha cronoloxía precisa, polo que a maioría das datas deste período son incertas. (Font & Barabás (2017), p. 13. Chegaron a un compromiso, que incluía o matrimonio de Colomán e Salomé e a cesión de dúas cidades da Galicia occidental, Przemyśl e Lubaczów, a Leszek. Os exércitos polaco e húngaro invadiron o principado e puxeron fin ao goberno de Vladislav Kormilichich antes de finais de ano.
Galicia miniatura|O rei húngaro envía a Colomán a Galicia. Ilustración da Crónica Ilustrada de Iván o Terrible (ca. 1570) miniatura|dereita|O Principado de Galicia e os seus veciños.
Colomán instalouse en Galicia pouco despois da caída de Kormilichich. Como Colomán era menor de idade, o rei designou a Bieito o Calvo, un voivoda e nobre da súa máxima confianza, para administrar o principado. Outro nobre húngaro, Demetrius Aba, foi nomeado mestre dos mordomos na corte de Colomán antes de 1216. O antigo aliado de Kormilichich, Sudislav, foi un dos principais boiardos galicianos que apoiaron a Colomán.
André envioulle unha carta ao papa Inocencio, pedíndolle que autorizase ao Xoán, arcebispo de Esztergom a unxir a Colomán como rei. Na súa seguinte carta, André agradeceulle ao papa o seu consentimento para a coroación de Colomán, pero tamén o informou de que estalara un motín contra Colomán e que os rebeldes asediaran Galicia. André instou a Inocencio a enviar un legado e unha coroa de ouro a Colomán para fortalecer a lexitimidade do seu goberno. O papa Honorio III mencionou nunha carta de 1222 que o arcebispo de Esztergom coroara a Colomán "coa bendición da Santa Sé", pero descoñécense as circunstancias da cerimonia. Os historiadores Font, Barabás e Karol Hollý deduciron da correspondencia que Colomán foi coroado dúas veces: primeiro (a finais de 1214 ou comezos de 1215) cunha coroa provisional en Hungría, e máis tarde (probablemente a comezos de 1216) coa coroa enviada polo papa. Outros historiadores, incluíndo Tibor Almási, Nataša Procházková e Đura Hardi, conclúen que Colomán foi unxido primeiro e só foi coroado unha vez, a principios de 1216.
Mentres tanto, a relación entre André e Leszek o Branco volvérase tensa. Leszek outorgoulle Vladimir-in-Vohynia, que era a sede principesca máis prestixiosa de Volhynia, a Daniel e Vasilko Romanovich.Tampouco apoiou a Colomán durante o asedio de Galicia. O exército húngaro invadiu a Galicia occidental e capturou Przemyśl e Lubaczów a finais de 1215 ou principios de 1216. Leszek achegouse a Mstislav Mstislavich, príncipe de Novgorod, buscando a súa axuda contra os húngaros. A reconstrución dos acontecementos posteriores é difícil, porque a súa datación é incerta. Mstislav invadiu Galicia entre 1215 e 1219, probablemente a principios de 1219, segundo Font e Barabás, e obrigou a Colomán, Bieito o Calvo e Sudislav a fuxir a Hungría.
Mstislav deu a súa filla, Ana, en matrimonio a Daniel Romanovich, quen axiña ocupou as terras entre os ríos Wieprz e o río Bug de Leszek. Indignado polo ataque de Daniel, Leszek fixo unha nova alianza con André II. As súas forzas unidas derrotaron o exército de Mstislav en tres batallas en outubro de 1219. Mstislav e Daniel víronse obrigados a abandonar Galicia e Colomán regresou ao principado. Segundo Font e Barabás, o máis probable é que André nomease ao xenro de Sudislav, Philnius, comandante do exército húngaro en Galicia por esta época.
Mstislav contratou cumanos e volveu invadir Galicia a finais de 1220 ou principios de 1221, pero non puido capturar a capital. O fiasco de Mstislav animou a Philnius a unirse á campaña de Leszek contra Volinia, deixando a Colomán e Salomé na recentemente fortificada Igrexa da Virxe María en Galicia. Aproveitando a ausencia do groso do exército húngaro, Mstislav e os cumanos asediaron Galicia en agosto de 1221.O historiador Martin Dimnik escribe que Mstislav capturou Colomán tanto en 1219 como en 1221 (Dimnik (2003), pp. 290–291). Philnius apresurouse a regresar da súa campaña, pero Mstislav derrotou o seu exército e só puido fuxir coa axuda dun boiardo galiciano, Zhiroslav, o 14 de agosto. Os vasalos de Colomán intentaron resistir na igrexa fortificada, pero a falta de auga obrigounos a renderse. O cronista polaco Jan Długosz escribiu que Colomán e Salomé foron encarcerados na fortaleza de Torchesk.
As loitas internas en Hungría impediron que o pai de Colomán lanzase unha expedición militar contra Mstislav. André entrou en negociacións con Mstislav e chegaron a un compromiso a finais de 1221 ou principios de 1222. Segundo o acordo, Colomán renunciaría ao título de rei de Galicia, pero Mstislav accedeu a dar a súa filla, María, en matrimonio co irmán máis novo de Colomán, André, a quen se transferiría o título real de Colomán.
Reino de Hungría Szepes Despois da súa liberación a finais de 1221 ou principios de 1222, Colomán regresou a Hungría. O seu pai axiña se achegou ao Papa Honorio III, pedíndolle que invalidase o seu acordo con Mstislav. O papa só anulou a disposición sobre a transferencia do título real de Colomán ao seu irmán máis novo, porque o papa conservaba o dereito de decidir sobre as coroacións. Colomán autoproclamouse "Rei de Galicia" ata o final da súa vida, aínda que nunca regresou a Galicia. El e a súa muller asentáronse en Szepes, preto da fronteira húngaro-galiciana. Font e Barabás din que Colomán xa recibira propiedades na rexión a finais da década de 1210. Unha fonte tardía (unha carta de Sabela a Cumana de 1279) mencionaba que Colomán retivera Szepes ata o final da súa vida.
As actividades de Colomán en Szepes están pouco documentadas. Concedeu privilexios aos "colonos convidados" en Szepesolaszi (agora Spišské Vlachy en Eslovaquia). Fixo doazóns ao mosteiro cisterciense que se estabeleceu na década de 1220 en Szepes. Colomán tamén apoiou o establecemento da prebostería premonstratense en Jászó (agora Jasov en Eslovaquia). Segundo unha teoría académica, a torre do Castelo de Szepes foi construída por orde de Colomán.
Eslavonia André II confioulle a Colomán o goberno de Eslavonia, Croacia e Dalmacia en 1226. As tres provincias foran administradas polo irmán máis vello de Colomán, Béla, que fora nomeado para administrar Translivania. A xurisdición de Colomán tamén incluía os condados situados na propia Hungría, como Baranya, Požega, Somogy, Valkó, Varasd e Zala.
No verán de 1226, Colomán visitou Dalmacia, onde foi recibido cerimoniosamente nas cidades. Fixo doazóns ao Bispado de Trogir e confirmou a concesión da súa nai ao Capítulo de Hájszentlőrinc. Os seus seguintes diplomas existentes foron emitidos en 1229. As propiedades situadas en Szepes foron o obxecto de ambos diplomas, o que implica que Colomán permanecera principalmente en Szepes de 1226 a 1229, segundo Font e Barabás.
Colomán apoiou os intentos de Béla de revisar as concesións do seu pai xa durante a vida de André II. Os dous irmáns confirmaron conxuntamente unha concesión feita por un ban anterior de Croacia en 1231. Colomán ignorou os privilexios dos Cabaleiros Templarios e quería cobrar impostos polas súas propiedades. O papa nomeou a Bartolomeu o Gordo, o bispo de Pécs, para arbitrar a disputa xunto co abade da Abadía de Pécsvárad e o preboste do Capítulo de Pécs, pero tamén lles prohibiu excomungar a Colomán sen a súa autorización especial. Os tres prelados persuadiron a Colomán para que confirmase os privilexios dos cabaleiros o 31 de xullo de 1231, pero só se chegou a unha reconciliación completa despois de longas negociacións en 1239.