A leoa ibera de La Rambla é unha escultura ibera atopada en 2020 por un agricultor en terreos pertencentes ao termo municipal de La Rambla, localidade próxima á capital cordobesa en España. A escultura foi trasladada ao Museo Arqueolóxico de Córdoba e está a ser investigada por parte da Xunta de Andalucía. A súa exhibición está paralizada a novembro de 2024 debido a un recurso xudicial polo descubridor que non está conforme co premio asignado pola Xunta.

Foi esculpida arredor do século V ou IV a. C. en pedra e é unha peza moi pouco común, posto que se conservan moi poucas esculturas de medida grande desta época. Representa un depredador cazando a súa presa, coas orellas altas cara a atrás e a mandíbula sobre a cabeza dunha cabra xa morta. A obra pesa 166 kg e o seu estado de conservación é excelente. Quedan restos dunha plataforma baixo o conxunto escultórico, que non se localizou.

Contexto histórico A peza data entre os séculos V e IV a. C., na zona que daquela se denominaba Tartessos, que foi o lugar polo cal os gregos coñecían a primeira civilización de Occidente, herdeira da cultura megalítica que se desenvolveu no triángulo formado polas actuais cidades de Huelva, Sevilla e San Fernando; a costa suroeste da Península Ibérica, tivo como eixo o río Tarsis, que os romanos denominaron despois Betis e os árabes Guadalquivir; con todo, nada é seguro, e varios autores tratan de situar o río Tarsis nos bosques do Odiel e do Tinto (ría onubense), no mar Menor, ás bocas do Guadiana ou ao mesmo Tajo.

Loba ou leoa Debido aos trazos que poden coincidir tanto cos dunha leoa como unha loba, os expertos non están seguros da interpretación. José Antonio Morena, arqueólogo municipal de Baena e director do museo histórico da localidade, explica que guiados pola cabeza, podería ser un lobo, pero na parte posterior hai restos dunha cola demasiado longa para tratarse dun lobo. En todo caso a primeira ollada atópanse bastantes diferenzas coas leoas ibéricas de Córdoba.

O gran valor desta figura podería aumentar se se tratase dun cánido, posto que na provincia e, en xeral, en Andalucía non hai moitos exemplos da representación deste animal na arte ibera e menos neste bo estado de conservación.

Localización Atopada nun oliveiral da paraxe de Cañablanquilla, próximo ao núcleo urbano de San Sebastián de los Ballesteros, pero no termo municipal de La Rambla. Crese que se atopaba localizada nunha necrópole, posto que os restos da plataforma sería un posible alicerce-ronsel, polo tanto un monumento funerario. Até o momento non existen datos da necrópole en que puido exhibirse, aínda que pode suporse que puido ser trasladada da súa localización orixinal durante algún momento da historia.

Futuro da investigación Está a ser investigada polo Departamento de Cultura da Xunta de Andalucía e prevese incluír o achado na carta arqueolóxica e facer unha prospección na zona, na procura doutros restos arqueolóxicos do período ibero.

Notas

Véxase tamén Outros artigos Leoa de Bujalance Leoa de Baena

Categoría:Esculturas iberas