Fāṭima ʾIbrāhīm es-Sayyid el-Beltāǧī (en ) nada en Tamay Ez-Zahayra o 31 de decembro de 1898 ou o 4 de maio de 1904 e finada no Cairo o 3 de febreiro de 1975, foi unha cantante exipcia, coñecida como Umm Kulthum (en , en ). Recibiu o título honorífico de Kawkab al-Sharq (en , "Estrela de Oriente").
Foi coñecida pola súa habilidade vocal e estilo único. Vendeu máis de oitenta millóns de discos en todo o mundo, converténdoa nunha das cantantes máis vendidas de Oriente Medio en toda a historia. Está considerada unha icona nacional en Exipto, e foi chamada "A Voz de Exipto" e a "Cuarta Pirámide de Exipto".
A admiración de Nasser pola cantante e o apoio ás ideas nasseristas do nacionalismo árabe por parte de Kulthum, fixéronna enormemente popular en todo o mundo árabe.
Traxectoria miniatura|200px|esquerda|Umm Kulthum sendo nena, co seu pai Ibrahim El Beltagi. Umm Kulthum naceu en Tamay az-Zahayra, ad-Daqahliyya, no seo dunha familia relixiosa. O seu pai, Ibrahim El-Sayyid El-Beltagi, era un imán do rural, e a súa nai, Fatmah El-Maleegi, era ama de casa. Aprendeu a cantar oíndo como o seu pai lle ensinaba ao irmán máis vello, Khalid. Sendo nova, demostrou ter un gran talento para cantar. Aprendeu a recitar o Corán, e declarou que o aprendera de memoria. O seu avó era un coñecido recitador do Corán e ela lembraba como os veciños adoitaban oílo cando o recitaba. Cando tiña doce anos, o seu pai presentouna nunha pequena actuación que el dirixiu. Posteriormente uniuse como voz de apoio, inicialmente só repetindo o que cantaban os demais. Vestiuna como un rapaz de estilo beduíno, evitando así a desaprobación por ver unha nena sobre o escenario.
Catro anos despois, dúas celebridades, o cantante Abu l-Ala 'Muhammad e o intérprete de laúde Zakariyya Ahmad pedíronlle que os acompañase ao Cairo. Agardou a ter vinte e tres anos para aceptar a súa invitación; mentres tanto actuaba coma se fose un neno en teatros pequenos.
Dúas persoas tiveron un gran peso na súa carreira musical: a primeira, o poeta Ahmad Rami, que escribiu 137 cancións para ela e que a iniciou na literatura francesa que estudara na Sorbona. A outra persoa foi Mohamed El Qasabgi, un virtuoso do laúde que presentou a Umm Kulthum no Palacio do teatro árabe, onde tivo os seus primeiros grandes éxitos. Contra 1932 xa era famosa e fixo unha gran xira por cidades árabes, visitando Damasco, Bagdad, Xerusalén, Beirut e Trípoli. A súa fama tamén lle permitiu, en 1948, coñecer a Gamal Abdel Nasser, o oficial conspirativo e futuro presidente de Exipto. Ambos profesaron a partir dese momento unha admiración mutua.
Paralelamente á súa carreira cantante, impulsou a súa carreira como actriz, mais abandonouna axiña, preferindo o contacto persoal e emocional co público.
Na década de 1940, Umm Kulthum tiña un contrapunto na cantante Asmahan, irmá do popular Farid al-Atrash e tamén actriz. Ambas eran igualmente famosas mais totalmente opostas: a fermosa Asmahan era unha aristócrata de orixe sirio, de relixión drusa, de vida disipada e achegada aos círculos do palacio. Umm Kulthum, pola súa banda, era exipcia, de orixe humilde, musulmá e virtuosa, que deu voz a un amor profundo e desgarrador. Ademais, era simpatizante de Nasser e dos Oficiais Libres. A rivalidade rematou coa morte de Asmahan nun accidente de coche ao final da segunda guerra mundial.
En 1953, Umm Kulthum casou cun home que ela respectaba e admiraba, o seu médico Hasan al-Hafnawi. A súa popularidade foi en aumento. Os comentaristas occidentais adoitan lembrar un tremendo concerto en 1967 na sala Olympia de París, ante centos de emigrantes árabes de toda Europa.
Umm Kulthum é o expoñente máis famoso da chamada canción árabe. Foi coñecida como a Dama da Canción Árabe e a Estrela de Oriente. A súa figura era familiar: grande, cun impoñente peiteado e un vestido bordado ata os pés, acompañada da súa orquestra. Cantaba apertando unha bufanda de seda na man esquerda, onde, segundo a lenda, agochaba unha bola de haxix que lle penetraba na pel e que lle permitía interpretar as súas cancións interminables e manter o torrente de voz. É improbable que fose o caso, aínda que é certo que as súas cancións, de sólidas raíces árabes, duraban tanto tempo que a miúdo tiña que gravar versións máis curtas para encaixalas nos discos de vinilo, a razón dunha canción por disco. Nas súas actuacións públicas semanais, emitidas en directo pola poderosa rede Sawt al-Qahira e escoitadas en todo o mundo árabe, realizaba variacións e improvisacións.
A finais dos anos 60 diagnosticáronlle un caso grave de nefrite. En 1972, despois de dar o seu último concerto no Palacio do Nilo, as probas médicas indicaron que a súa enfermidade era incurable. Trasladouse aos Estados Unidos, onde se beneficiou durante algún tempo da tecnoloxía médica avanzada, mais en 1975, de volta ao seu país, tivo unha grave crise e foi hospitalizada. Todo Exipto era consciente da súa evolución e na súa vila natal toda a poboación recitou o Corán ao longo do día. Umm Kulthum faleceu no hospital do Cairo o 3 de febreiro. A súa morte provocou suicidios e expresións de histeria masiva. Ao seu funeral asistiron máis de catro millóns de persoas en loito e estalou nun alboroto cando a multitude tomou o control do seu cadaleito e o levou a unha mesquita que dixeron que era a súa favorita, deixándoo despois para o enterro. miniatura|225x225px|Funeral por Umm Kulthum Foi enterrada con honras de xefe de estado na Cidade dos Mortos.
Durante moitos anos, a voz da Estrela de Oriente acompañou os árabes na grande ilusión colectiva do renacemento do mundo árabe despois da era colonial: o ascenso do panarabismo, a revolución exipcia, a nacionalización da canle de Suez e a unidade árabe. A súa desaparición, pouco despois da morte de Nasser, marcou definitivamente o final dunha era.
Legado artístico Umm Kulthum está considerada unha das mellores cantantes da historia da música exipcia e árabe, cunha influencia significativa nun bo número de músicos, tanto en Oriente Medio e Norte de África como máis aló. Jah Wobble citouna como unha influencia significativa na súa obra, e Bob Dylan a eloxiou. Maria Callas, Marie Laforêt, Bono e Robert Plant, entre moitos outros artistas, tamén son coñecidos admiradores da música de Kulthum. Youssou N'Dour, un fan dela dende a infancia, gravou o seu álbum de 2004 Egpyt cunha orquestra exipcia en homenaxe ao seu legado. Unha das súas cancións máis coñecidas, "Enta Omri", foi versionada e reinterpretada numerosas veces. "Alf Leila wa Leila" foi adaptada ao jazz no álbum de 2015 Kalthoum, do trompetista franco-libanés Ibrahim Maalouf. miniatura|Umm Kulthum reúnese co presidente Gamal Abdel Nasser, o presidente do Parlamento Anwar Sadat e o compositor musical Mohamed El-Mougui. En Exipto, Umm Kulthum recibe o alcume de "Elset" (en árabe exipcio: الست) que quere dicir "A Dama" en dialecto exipcio, a palabra "Elset" deriva do nome exipcio antigo Aset ou Eset, o nome antigo da deusa Isis, unha das deusas máis importantes do antigo Exipto. O alcume escóitase a miúdo nos seus discos en directo cando o público extasiado berra "الله عليكي يا ست" (en galego: que Deus te bendiga, señora Aset) ou "عظمة علي عظمة يا ست" (en galego: "isto é grandeza sobre grandeza, Lady 'Aset') e iso adoita ocorrer despois de rematar unha canción ou alcanzar unha nota alta.
Charles de Gaulle tamén a coñecía como "a Dama" e Maria Callas a considera a "Voz Incomparable". É difícil medir con precisión o seu rango vocal no seu auxe, xa que a maioría das súas cancións foron gravadas en directo. Mesmo hoxe, mantén un status case mítico entre os mozos exipcios e todo o mundo árabe. En 2001, o goberno exipcio abriu o Museo Kawkab al-Sharq ("Estrela de Oriente") en lembranza da cantante. Situado nun pavillón nos terreos do Palacio de Manesterly do Cairo, a colección inclúe unha serie de posesións persoais de Umm Kulthum, incluíndo as súas características lentes de sol e bufandas, xunto con fotografías, gravacións e outro material de arquivo.Rakha, Youssef e El-Aref, Nevine, "Umm Kulthoum, superstar" , Al-Ahram Weekly, 27 de decembro de 2001 – 2 de xaneiro de 2002.
As súas actuacións combinaban emoción crúa e retórica política; foi moi influente e falou de política a través da súa música. Un exemplo disto vese na súa música interpretada despois da segunda guerra mundial. O tema superficial era o amor, pero unha interpretación máis profunda da letra (por exemplo na canción "Salue Qalbi") revela o cuestionamento dos motivos políticos en tempos de tensión política.Danielson, Virginia. "Listening to Umm Kulthūm." Middle East Studies Association Bulletin, vol. 30, no. 2, 1996, pp. 170–173. A retórica política de Umm Kulthum na súa música segue a ser influente hoxe en día, non só en Exipto, senón en moitos outros países de Oriente Medio e mesmo a nivel mundial. Todo o seu catálogo foi adquirido por Mazzika Group a comezos dos anos 2000.
miniatura|Monumento a Umm Kulthum en Zamalek, O Cairo; atópase fronte ao lugar onde estaba a antiga casa da cantante. Umm Kulthum tamén é notable en Bagdad debido ás súas dúas visitas a Iraq, a primeira en novembro de 1932 e a segunda en 1946 por invitación do rexente Abd al-Ilah. Durante esas dúas visitas, os círculos artísticos, sociais e políticos iraquís interesáronse por Umm Kulthum e, como resultado, un gran número dos seus fans e amantes da súa voz abriron ducias de cafeterías de Bagdad que levaban o seu nome en diferentes lugares. Hoxe en día, unha desas cafeterías, chamada "Estrela de Oriente", consérvase na rúa al-Rashid e aínda está asociada con ela.
Voz Umm Kulthum era contralto. As cantantes contralto son pouco comúns e cantan no rexistro máis grave da voz feminina.Owen Jander, et al. "Contralto". Grove Music Online. Oxford Music Online. Oxford University Press. Segundo algúns, tiña a capacidade de cantar tan baixo como a segunda oitava e tan alto como a oitava oitava no seu pico vocal.
miniatura|190x190px|Umm Kulthum actuando.
A súa incrible forza vocal, coa capacidade de producir 14.000 vibracións por segundo coas cordas vocais, obrigábaa estar a un metro de distancia do micrófono. Era coñecida pola súa capacidade de improvisar e dicíase que non cantaba un verso dúas veces do mesmo xeito. Foi alumna de Abu al-Ila Muhammad, dende a súa chegada ao Cairo ata a súa morte en 1927. El ensinoulle a adaptar a súa voz ao significado e á melodía da estética árabe tradicional.Danielson, Virginia (10 de novembro de 2008), p.57
Cancións de sona {| class="wikitable sortable" border="2" ! scope="col" | Ano ! scope="col" | Título ! scope="col" | Tradución ! scope="col" | Selo ! scope="col" | Letrista ! scope="col" | Composisot |- |1944 |Ghaneely Shwaya Shwaya(do filme "Sallama") |Sing Softly for Me |Orient |Bayram al-Tunisi |Zakaria Ahmed |- |1945 |Biridaak ya Khalikee |By your pleasure my Creator |Orient |Bayram al-Tunisi |Zakaria Ahmed |- |1946 |Walad Al Hoda |Child of Guidance |Cairophon |Ahmed Shawki |Riad Al Sunbati |- |1960 |Howa Saheeh El Hawa Ghallab |It's True That Love Is Overpowering |Sono Cairo |Bayram al-Tunisi |Zakaria Ahmed |- |1961 |Hayyart Alby |You Confused My Heart |rowspan="2"|Philips |Ahmed Rami ||Riad Al Sunbati |- |1962 |Ha Seebak Lezzaman |I'm Going to Leave You |Abdel Wahab Mohammed |Riad Al Sunbati |- |rowspan="3"|1963 |Betfakker Fe Meen |Who Are You Thinking of |Sono Cairo |Ma'moun El Shinnawi |Baligh Hamdi |- |La Ya Habibi |No My Love |Philips |Abdel Fattah Mustafa |Riad Al Sunbati |- |Lel Sabre Hedoud |Limits to Patience |rowspan="37"|Sono Cairo |Abdel Wahab Mohammed |Mohammed El Mougi |- |rowspan="2"|1964 |Seret El Hob |Love Story |Morsi Gamil Aziz |Baligh Hamdi |- |Inta Omri |You Are My Life |Ahmed Shafik Kamel |rowspan="3"|Mohammed Abdel Wahab |- |rowspan="2"|1965 |Inta Al Hob |You're Love |Ahmed Rami |- |Amal Hayaty |Hope of My Life |Ahmed Shafik Kamel |- |rowspan="3"|1966 |Al Atlal |The Ruins |Ibrahim Nagi |Riad Al Sunbati |- |Fakkarouny | They reminded Me |Mohammed Abdel Wahab