Rośliny i zwierzęta w wodzie – rozpoznawanie pospolitych gatunków W stawach, jeziorach i wolno płynących rzekach żyje wiele roślin i zwierząt. Wiele z nich możesz samodzielnie rozpoznać podczas spaceru nad wodą.
Środowisko wodne Woda tworzy specjalne środowisko życia. Wyróżniamy tam:
strefę przybrzeżną – płytko, rosną tam rośliny zakorzenione w dnie, strefę przydenną – głębiej, mniej światła, żyją tam głównie zwierzęta, powierzchnię wody – po której pływają rośliny i zwierzęta.
Każda roślina i każde zwierzę ma miejsce, do którego jest najlepiej przystosowane.
Rośliny wodne Rośliny wodne pomagają utrzymać wodę w czystości i dają schronienie wielu zwierzętom.
Rośliny przy brzegu Są zakorzenione w mule, a ich łodygi i liście wyrastają ponad powierzchnię wody.
trzcina pospolita – wysoka roślina o długich, wąskich liściach; na szczycie ma wiechę przypominającą pióropusz, pałka wodna – ma długie, sztywne łodygi, a na nich charakterystyczne brązowe „kocie ogonki”, tatarak – rośnie w płytkiej wodzie, ma trójkanciaste, mieczowate liście, po roztarciu przyjemnie pachnie.
Rośliny z liśćmi pływającymi Ich korzenie tkwią w dnie, a liście unoszą się na powierzchni wody.
grzybienie białe (lilie wodne) – duże, okrągłe liście z wycięciem, na nich białe, okazałe kwiaty, grążel żółty – podobne, okrągłe liście, ale mniejsze żółte kwiaty wystające nad wodę.
Rośliny całkowicie zanurzone w wodzie Całe ich ciało znajduje się w wodzie. Często nie widać ich z brzegu.
moczarka kanadyjska – tworzy gęste kępy, ma drobne, wąskie liście ułożone okółkami wokół łodygi, rogatek – miękka roślina o rozgałęzionych pędach, przypomina małą choinkę pod wodą, rdestnice – delikatne rośliny o wąskich liściach, rosną w płytszej wodzie.
Zwierzęta żyjące w wodzie W wodzie i jej pobliżu żyją ryby, płazy, ptaki, ssaki i wiele drobnych bezkręgowców.
Ryby Ryby całe życie spędzają w wodzie, oddychają skrzelami i mają płetwy.
karaś – nieduża ryba o złocistobrązowym ciele, często żyje w stawach, płoć – srebrzyste ciało, czerwone płetwy, występuje w rzekach i jeziorach, okoń – zielonkawa ryba z ciemnymi pionowymi paskami, ma kolczastą płetwę grzbietową.
Płazy Część życia spędzają w wodzie, część na lądzie. Oddychają płucami i przez wilgotną skórę.
żaby zielone – żyją blisko wody, mają zielonkawą skórę z ciemnymi plamami, długie tylne nogi do skoków i pływania, ropuchy – masywniejsze, o szorstkiej, brodawkowatej skórze, częściej spotykane na lądzie, ale swoje skrzeki składają w wodzie.
Ptaki i ssaki związane z wodą Te zwierzęta często widzimy nad wodą lub na jej powierzchni.
kaczka krzyżówka – najpospolitsza kaczka; samiec ma zieloną głowę i szarobrązowe ciało, samica jest brązowa w plamki, łabędź niemy – duży, biały ptak o długiej szyi, najczęściej widoczny na jeziorach, bóbr – duży gryzoń o brązowym futrze i szerokim, spłaszczonym ogonie; ścina drzewa przy wodzie i buduje tamy.
Małe zwierzęta wodne Często trudno je zauważyć bez dokładnej obserwacji.
ślimak błotniarka – duży ślimak z brązową, spiralnie zwiniętą muszlą, żyje w płytkiej wodzie, larwy ważek – żyją na dnie stawów i wolno płynących rzek, mają duże głowy, później przeobrażają się w dorosłe ważki, nartnik – owad, który potrafi biegać po powierzchni wody dzięki długim, cienkim nogom.
Jak obserwować organizmy wodne Podczas wycieczki nad wodę pamiętaj:
obserwuj rośliny i zwierzęta z brzegu lub z pomostu, nie rzucaj w nie kamieniami, nie wyrywaj roślin, nie śmieć – odpadki szkodzą zwierzętom wodnym, jeśli coś wyjmiesz z wody (np. kijankę), rób to tylko pod opieką dorosłych i zawsze ostrożnie odłóż z powrotem.
Rośliny i zwierzęta wodne tworzą razem z wodą ważne środowisko życia. Ich rozpoznawanie pomaga lepiej zrozumieć przyrodę i bezpiecznie z niej korzystać.