niebo ()
, , ,
rzeczownik, rodzaj nijaki (1.1) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera; (1.2) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie (1.3) Bóg, bóstwo
(1.1-3)
(1.1) Niebo pociemniało, pojawiły się chmury. (1.2) Katolicy wierzą, że po śmierci duszę czeka niebo, piekło lub czyściec. (1.3) Cóż nam robić, taki już wyrok niebios. (1.3) Niech się dzieje wola nieba, // z nią się zawsze zgadzać trzebaAleksander Fredro, Zemsta.
(1.1) błękitne / czyste / zachmurzone niebo • patrzeć w / na niebo • coś jest na niebie • coś leci po niebie (1.2) iść / trafić do nieba • być w niebie
(1.2) raj, kraina wiecznej szczęśliwości, Elizjum, Pola Elizejskie, łono Abrahama, Królestwo Niebieskie
(1.1) ziemia (1.2) piekło, pandemonium
(1.2) raj
(1.2) zaświaty
(1.1) firmament, chmura, słońce, księżyc, gwiazda, gwiazdozbiór, ptak
niebiosa , niebiosy , niebieski , niebianin , niebianka , zaniebieszczenie zaniebieścić niebieski, niebiański, niebieskawy niebiesko niebiesko-
być jak niebo i ziemia • być w siódmym niebie • czuć się jak w niebie • jak grom z jasnego nieba • manna z nieba • niebo w gębie • pod gołym niebem • poruszyć niebo i ziemię • prośba niebiosa przebija • przychylić nieba / przychylać nieba • psie głosy nie idą w niebiosy • spaść jak piorun z jasnego nieba • spaść z nieba • wielkie nieba • wołać o pomstę do nieba
od (w liczbie mnogiej nebesa), od → chmura, obłok , , , , , , , , , i , i
Formy liczby mnogiej zaczynające się na „niebios-” są używane do nadania wypowiedzi bardziej podniosłego charakteru. Formy liczby mnogiej tworzone w sposób standardowy nie są praktycznie używane. Słownik poprawnej polszczyzny pod redakcją W. Doroszewskiego uznaje formę „niebiosy” za błędną, jednak jest ona notowana przez inne słowniki.
aleucki: (1.1) ini-x̂, iniq angielski: (1.1) sky, heaven; (1.2) heaven arabski: (1.1) سماء ; (1.2) جنة aramejski: (1.1) ܫܡܝܐ asamski: (1.1) আকাশ baskijski: (1.1) zeru, ortzi; (1.2) zeru bhodźpuri: (1.1) आकाश białoruski: (1.1) неба ; (1.2) неба ; (1.3) неба bułgarski: (1.1) небе ; (1.2) небе chiński standardowy: (1.1) 天 (tiān); (1.2) 天 (tiān); (1.3) 天 (tiān) chorwacki: (1.1) nebo ; (1.2) raj , nebo czeski: (1.1) nebe; (1.2) nebe, nebesa czukocki: (1.1) йъииӄ dolnołużycki: (1.1) njebjo ; (1.2) njebjo duński: (1.1) himmel ; (1.2) Himmelen elfdalski: (1.1) imil esperanto: (1.1) ĉielo; (1.2) ĉielo; (1.3) ĉielo fiński: (1.1) taivas; (1.2) taivas francuski: (1.1) ciel górnołużycki: (1.1) njebjo grenlandzki: (1.1) qilak gudźarati: (1.1) આકાશ (ākāśa), આભ (ābha), આસમાન (āsamāna) hawajski: (1.1) lani; (1.2) lani hebrajski: (1.1) שמים (szamajim); (1.2) שמים (szamajim) hindi: (1.1) आकाश hiszpański: (1.1) cielo ; (1.2) cielo inari: (1.1) alme islandzki: (1.1) loft , himinn ; (1.2) himnar / japoński: (1.1) 空 (そら, sora); (1.2) 天 (てん, ten); (1.3) 宙 (ちゅう, chū) jidysz: (1.1) הימל (himl), די בלויע יאַרמלקע (di bloje jarmlke) kaszubski: (1.1) niebò kataloński: (1.1) cel khowarski: (1.1) آسمان koreański: (1.1) 하늘 (hanŭl); (1.2) 하늘 (hanŭl) kornijski: (1.1) ebron ; (1.2) nev litewski: (1.1) dangus łaciński: (1.1) caelum / coelum ; (1.2) caelum / coelum łatgalski: (1.1) dabasi ; (1.2) dabasi łotewski: (1.1) debesis maithili: (1.1) आकाश manx: (1.1) aer nawaho: (1.1) yáʼąąsh, wótʼááh; (1.2) yáʼąąsh, wótʼááh neapolitański: (1.1) cielo niderlandzki: (1.1) hemel niemiecki: (1.1) Himmel ; (1.2) Himmel norweski (bokmål): (1.1) sky nowogrecki: (1.1) ουρανός nowopruski: (1.1) dāngs ; (1.2) dāngs orija: (1.1) ଗଗନ (gagana) ormiański: (1.1) երկինք (erkink') pali: (1.1) ākāsa pontyjski: (1.1) ουρανός portugalski: (1.1) céu ; (1.2) céu rosyjski: (1.1) небо ; (1.2) небо rumuński: (1.1) cer ; (1.2) cer sanskryt: (1.1) नभ, आकाश, दिव; (1.2) स्वर्ग, दिव, दिवस skolt: (1.1) âˊlmm słowacki: (1.1) nebo; (1.2) nebo staroangielski: (1.1) heofon; (1.2) heofon staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) ⱀⰵⰱⱁ / небо ; (1.2) ⱀⰵⰱⱁ / небо starofryzyjski: (1.1) himel ; (1.2) himel starogrecki: (1.1) οὐρανός staroirlandzki: (1.1) nem ; (1.2) nem staroperski: (1.1) 𐎠𐎿𐎶𐎠𐎴𐎶 (asmānam), 𐎠𐎿𐎶𐎠 (asmā) staropruski: (1.1) dangus ; (1.2) dangus szkocki gaelicki: (1.1) adhar szwedzki: (1.1) himmel ; (1.2) paradis , himmel tahitański: (1.1) raʻi turecki: (1.1) gök tuvalu: (1.1) lagi tybetański: (1.1) གནམ; (1.2) ལྷ་ཡུལ ukraiński: (1.1) небо ; (1.2) небо walijski: (1.1) awyr waloński: (1.1) cîr wilamowski: (1.1) hymół , hymmuł , hymuł ; (1.2) paradīs, hymół , hymmuł , hymuł włoski: (1.1) cielo wolof: (1.1) asamaan