Нацыянальны даследчы універсітэт Расіі — статус, які прысвойваецца расійскім універсітэтам на конкурснай аснове.
Статус заснаваны 7 кастрычніка 2008 года ўказам прэзідэнта РФ Дзмітрыя МядзведзеваУказ Президента РФ от 7 октября 2008 года о реализации пилотного проекта по созданию национальных исследовательских университетов . У гэтым жа годзе статус атрымалі два ўніверсітэта — Маскоўскі інстытут сталі і сплаваў і Маскоўскі інжынерна-фізічны інстытут. 13 ліпеня 2009 года выйшла пастанова аб правядзенні першага конкурсу на атрыманне статусу НДУПостановление Правительства Российской Федерации от 13 июля 2009 г. № 550 О конкурсном отборе программ развития университетов, в отношении которых устанавливается категория «национальный исследовательский университет» . У выніку статус атрымалі 12 універсітэтаў. 5 лютага 2010 года быў выдадзены ўказ аб правядзенні другога конкурсуПриказ Минобрнауки России от 05 февраля 2010 г. N 104 «Об организации проведения в 2010 году конкурсного отбора программ развития университетов, в отношении которых устанавливается категория „национальный исследовательский университет“». У дадзеным конкурсе перамогу атрымалі ўжо 15 расійскіх універсітэтаў.