Іва́н Пятро́віч Са́хараў (, Тула — , маёнтак Зарэчча, Валдайскі павет, Наўгародская губерня) — рускі этнаграф-фалькларыст, краязнавец і палеограф.
Паводле характарыстыкі Вялікай расійскай энцыклапедыі, ён «увёў у абарот значную колькасць новых тэкстаў, але, будучы вучоным-самавукам, адступаў ад прынцыпаў навуковай публікацыі фальклорных твораў, уносячы ў іх адвольныя змены». Біяграфія Нарадзіўся ў сям'і святара. Скончыў Тульскую духоўную семінарыю ў 1830 годзе. У 1835 годзе скончыў медыцынскі факультэт Імператарскага Маскоўскага ўніверсітэта. У гэтым жа годзе пачаў друкаваццаНекаторыя матэрыялы па гісторыі роднага горада ён выдаў яшчэ да студэнцтва: «Достопамятности Венева монастыря» (1831), а ўслед за гэтым, у 1832 годзе, — першую частку «Истории общественного образования Тульской губернии» (з планамі і картай) — гл. . Першымі яго працамі былі артыкулы па археалогіі і этнаграфіі. Ён пачаў збіраць песні, абрады і паданні.
У 1836 годзе выдаў «Паданні рускага народа пра сямейнае жыццё сваіх продкаў» у трох тамах. Затым выйшлі «Падарожжы рускіх людзей у чужыя землі» (1837), пяцітомнік песень рускага народа (1838—1839), «Пісьменнікі Тульскай губерні» (1838), «Рускія народныя казкі» (1841) і іншыя працы.
Канец жыцця правёў у невялікім маёнтку Зарэчча Руцінскай воласці Валдайскага павета. Памёр года. Пахаваны на могілках каля Успенскай царквы сяла Руціна (у цяперашні час у Балагоўскім раёне Цвярской вобласці).
Крытыка і ўплыў Пры публікацыі народных песень, казак і паданняў І. П. Сахараў спасылаўся на наяўныя ў яго распараджэнні рукапісы, якія ні да, ні пасля яго ніхто не бачыў. Такім з'яўляецца «рукапіс Бельскага», у якім знаходзіліся творы старажытнарускай народнай паэзіі, «Вождь по жизни», які выдаваўся за крыніцу «Дамастроя», рукапіс з канцоўкай «Хадзення Сцяфана Наўгародца» і іншыя.
У 1854 годзе Апалон Грыгор'еў рэзка асудзіў Сахарава за дапушчанае пры выданні песень парушэнне іх рытміка-меладычнага і лексічнага ладу і прыраўнаваў да тых выдаўцоў, якія скажалі фальклор. У 1860-х гадах П. А. Бяссонаў апублікаваў серыю артыкулаў, у якіх творы старажытнарускай народнай літаратуры, выдадзеныя Сахаравым, былі прадстаўлены часткова як апублікаваныя раней іншымі выдаўцамі, але пераробленыя, часткова як складзеныя самім выдаўцом. Сучасныя фалькларысты (А. Л. Тапаркоў і інш.) прама называюць Сахарава «падробшчыкам» і сачыніцелем «уласных казак у саладжавай псеўданароднай манеры».
Пасля з'яўлення новых капітальных фальклорных зборнікаў А. М. Афанасьева, У. І. Даля, П. В. Кірэеўскага, П. М. Рыбнікава, А. Ф. Гільфердынга цікавасць да публікацый Сахарава аслабла.
Памяць З 2005 года ў горадзе Алексін Тульскай вобласці праводзяцца Сахараўскія гісторыка-краязнаўчыя чытанні, названыя ў гонар І. П. Сахарава, паколькі ён быў адным з першых даследчыкаў Алексінскага павета. Вынікі яго даследаванняў былі апублікаваны ў 1846 годзе ў кнізе «Геаграфічнае апісанне прыроды і гаспадаркі горада Алексіна і Алексінскага павета Тульскай губерні».
Бібліяграфія Авраамий Палицын, Иоанн Наседка и св. архимандрит Дионисий // Северная пчела. — 1842. — № 198. Деньги Московских удельных княжений // Записки Отделения русской и славянской археологии Императорского археологического общества. — Санкт-Петербург: тип. Я. Трея, 1851. — Т. 1. — Отд. 1. Достопамятности города Тулы и его губернии. — Тула : Тип. Губ. правления, 1914. — Часть 1. —, 73 с.; 23 см. Древности Московской и Тульской губерний // Записки Отделения русской и славянской археологии Императорского археологического общества. — Санкт-Петербург: тип. Я. Трея, 1851. — Т. 1. — Отд. 4. Жизнеописание Семёна Ивановича Гамалеи // Северная пчела. — 1838. — № 118. Записка для обозрения русских древностей. — Санкт-Петербург: тип. Я. Трея, 1851. — 80 с. Записки русских людей: События времён Петра Великого /[С предисл. И. Сахарова]. — Санкт-Петербург : тип. И. Сахарова, 1841. — Содерж.: Записки Андрея Артамоновича графа Матвеева; Записки новгородского дворянина Петра Никифоровича Крёкшина; Записки Ивана Афанасьевича Желябужского; Записки Сильвестра Медведева. Прил.: записки Петра Ивановича Гордона. Исследования о русском церковном песнопении // Журнал Министерства народного просвещения. — 1849. — №№ 7—8. Исторические заметки // Северная пчела. — 1841. — № 164. Историческое обозрение Нижнего Новгорода и его губернии. — Н.-Новгород : тип. Губ. правл., 1900. — 13 с. История общественного образования Тульской губернии.— Москва: В тип. Семена Селивановского, 1832. — Ч. 1. — 1832. — 238 с. Летопись русского гравирования // Северная пчела. — 1842. — № 108. Медицинское итальянское учение о противовозбуждаемости. — Москва : Унив. тип., 1834. — 63 с. Обозрение русской археологии // Записки Отделения русской и славянской археологии Императорского археологического общества. — Санкт-Петербург: тип. Я. Трея, 1851. — Т. 1. — Отд. 1. Оборотни // Северная пчела. — 1838. — № 236. Образцы древней письменности /[Сост. Сахаров И. П. — Санкт-Петербург, 1849]. — 40 л. факс.; 35. Памятники Тульской губернии // Записки Отделения русской и славянской археологии Императорского археологического общества. — Санкт-Петербург: тип. Я. Трея, 1851. — Т. 1. — Отд. 2. Песни русского народа : [ч. 1—5]. — Санкт-Петербург : Тип. Сахарова, 1838—1839. — 11 см. Ч. 1. Сборники русских песен. Русские святочные песни. — Санкт-Петербург : Тип. Сахарова, 1838. — CLVIII, 168 с. Ч. 3. Русские свадебные песни. — Санкт-Петербург : Тип. Сахарова, 1839. — XII, 928 с. Ч. 4. Русские семейные песни. — Русские разгульные песни. — Русские удалые песни. — Русские солдатские песни. — Русские казацкие песни. — Русские исторические песни. — Русские обрядные песни. — Русские колыбельные песни 1839 (на обл. 1838). — XII, 494 c. Писатели Тульской губернии. — Санкт-Петербург : тип. Сахарова, 1838. — 8 с. Путешествия русских людей в чужие земли / [публ. и предисл. И. П. Сахарова]. — Санктпетербург : издание Николая Власова : в Гуттенберговой типографии, 1837. — 20 см. Ч. 1. — 1837 г. , 110 с. Ч. 2. — 1837 г., 139 с. Торговая книга / С предисловием И. П. Сахарова // Записки Отделения русской и славянской археологии Императорского археологического общества. — Санкт-Петербург: тип. Я. Трея, 1851. — Т. 1. — Отд. 3. Русские древние памятники : [вып. 1—3]. — Санкт-Петербург : Тип. Сахарова, 1842. — с., л. ил., факс. : табл.; 28 см. Русские народные сказки : Ч. 1 / [Сост. И. Сахаров]. — Санкт-Петербург : тип. Сахарова, 1841. — 1 т.; 19. Сказания русского народа о семейной жизни своих предков, собранные И. Сахаровым. — 2-е изд. — Санкт-Петербург : Гуттенбергова тип., 1837. — Ч. 1: Сказания русского народа о чернокнижии. — , XVI, 3-210 с. Сказания русского народа, собранные И. Сахаровым. Т. 1. Русская народная литература. Русское народное чернокнижие. Русские народные игры. Русские народные загадки и притчи. Русские народные присловья. Русские народные песни. Былины русских людей. Слово о полку Игоревом. Сказание о нашествии Батыя на русскую землю. Слово Даниила Заточника. Сказание о Мамаевом побоище. — Изд. 3-е. — Санкт-Петербург : Тип. Сахарова, 1841. — 602 с. Сказания русского народа, собранные И. Сахаровым. Т. 2. Лексикон Памвы Берынды. Литовско-русский словарь Л. Зизания. Азбуковник. Новгородский словарь XIII века. Новгородский словарь XV века. Русские древние свадьбы. Свадьбы частных людей в XVII веке. Русские свадебные чиноположения. Народный дневник. Народные праздники и обычаи. Путешествия русских людей. — Изд. 3-е. — Санкт-Петербург : Тип. Сахарова, 1849. — 676 с. Сказания русского народа / Составитель и отв. ред. О. А. Платонов. — М.: Институт русской цивилизации, 2013. — Т. I. — 800 с.; Т. II. — 928 с. ISBN 978-5-4261-0025-1 (Т. I) ISBN 978-5-4261-0027-5 (Т. II) Современная хроника русской нумизматики // Северная пчела. — 1839. — №№ 69—70. Царь Иоанн Васильевич — литератор // Русский вестник. — 1842. — №№ 7—8. — С. 30—35.
Крыніцы
Літаратура
Пыпин А. Н. Подделки рукописей и народных песен, III: Подделки Макарова, Сахарова и др. — СПб., 1898. Гл. XIII. Присенко, Г. П. "История общественного образования Тульской губернии" Ч. 1 (М., 1832) И.П. Сахарова в контексте тульской историографии : (к 175-летию со дня выхода в свет) / Г. П. Присенко // Тульский край. Памятные даты. 2007 год. - Тула, 2006. - С. 181-186.
Тебиев Б. К. Познание России // Тайны книжных переплетов. Из записок книжника. – М.: Пашков дом. – С. 122–134. ISBN 978-5-7510-0421-7
Катэгорыя:Нарадзіліся 10 верасня Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1807 годзе Катэгорыя:Памерлі 5 верасня Катэгорыя:Памерлі ў 1863 годзе Катэгорыя:Выпускнікі Тульскай духоўнай семінарыі Катэгорыя:Выпускнікі медыцынскага факультэта Маскоўскага ўніверсітэта Катэгорыя:Містыфікатары Катэгорыя:Даследчыкі славянскага язычніцтва Катэгорыя:Члены-карэспандэнты Пецярбургскай АН