Напільнік, Напілак — рэжучы інструмент для ручной апрацоўкі (галоўным чынам) металаў. Уяўляе сабой стрыжань або пласціну з насечкай з цвёрдага матэрыялу. З прычыны нізкай хуткасці рэзання (што абумоўлівае нізкую тэмпературу рэжучых беражкоў) для вырабу напільнікаў дастасавальна высокавугляродзістая сталь, якае не мае ў складзе элементаў, што надаюць (хром, ванадый, вальфрам). З’яўляючыся ручным інструментам, па-за залежнасцю ад прызначэння, напільнік мае ручку, прыстасаваную для выгоды захопу яе майстрам. Асноўнымі прызначэннямі напільніка з’яўляюцца апрацоўка граняў металічнай нарыхтоўкі, выдаленне фарбы, іржы, або іншых забруджванняў, завострыванне ляза іншай прылады, і прыбіранне няроўнасцяў .

Працэс апрацоўкі матэрыялу напільнікам завецца апілоўваннем .

Па характары насяканне падзяляецца на:

простую (адзінарную) — ужываецца для каляровых металаў. крыжовую — для сталі, чыгуну і бронзы. фрэзераваную (дугавую) — для каляровых металаў і дрэва. рашпільную (кропкавую) — для дрэва, скуры, гумы. мае насяканне ў выглядзе маленькіх задзірын, размешчаных асобна адна ад адной. Імаверна, гэта самы старажытны варыянт напільніка. Яго нескладана вырабіць у саматужных умовах, выкарыстоўваючы невялікае трохграневае зубіла. штампаваную — на трубе або швелеры з сталёвага ліста выціснутыя адтуліны з вострымі бакамі, якія тырчаць вонкі (аналагічна кухоннай тарцы). Ужыванне як у рашпіля.

Існуюць напільнікі (асабліва надфілі), замест насякання алмазным парашком. Ужываюцца для апрацоўкі , шкла, керамікі і т. п. Пры працы іх неабходна багата змочваць вадой.

Надфіль ( — ігольчасты напільнік) — маленькі напільнік для тонкіх работ.

Рыфель — разнавіднасць надфіля. Адрозніваецца тым, што працоўная частка выгнутая (аж да кручкападобнай). Ужываецца ювелірамі для апрацоўкі крывалінейных паверхняў. Заўсёды вырабляюцца толькі з магнітных сплаваў для таго, каб можна было магнітам аддзяліць выкрышаныя часціцы рыфеля ад пілавіння каштоўных металаў.

Па форме перасеку працоўнай часткі напільнікі (надфілі) бываюць:

прастакутныя (плоскія), квадратныя, трохкутныя роўнабаковыя, трохкутныя тупавугольныя, круглыя, паўкруглыя, авальныя, рамбічныя, нажавыя, і т.д.

Напільнікі вырабляюць, як правіла, з  — нелегіраванай з утрыманнем вугляроду больш за (напрыклад, сталі маркі У13, У13А) або легіраванай хромам (13Х па ДАСТ 5950-73, з утрыманнем вугляроду 1,3 %). Напільнікі падвяргаюцца тэрмаапрацоўцы са скразным гартаваннем або павярхоўнай загартоўцы для атрымання высокай зуб’яў насякання пры захаванні дастатковай вязкасці цела напільніка.

Адмысловыя разнавіднасці У пачатку 1987 года на выстаўцы інструментаў у Хірасіме быў прадстаўлены першы кампазітны напільнік — з таннай незагартаванай вугляродзістай сталі, неабходныя абразіўныя ўласцівасці якога забяспечвала звышцвёрдае пакрыццё з таўшчынёй 3 мкмНапильник второго поколения // журнал «Техника молодёжи», № 2, 1987. стр.48.

Разнавіднасцю напільніка з’яўляецца .

Замятая ці іншым чынам пашкоджаная разьба можа быць адноўленая пры дапамозе . Такія напільнікі, як правіла, маюць некалькі розных працоўных граняў, прызначаных для апрацоўкі разьбярстваў рознага кроку.

Надфіль

Надфіль — гэта мініяцюрны напільнік з неглыбокай частай нарэзкай пад вуглом 25 і 45 градусаў.

Яго ўжываюць для дакладнай даводкі дробных дэталяў. Такой прыладай карыстаюцца , , радыёаматары, , , а таксама адмыслоўцы іншых прафесій, якія прадугледжваюць неабходнасць дакладнай падгонкі параметраў дэталяў.

Крыніцы

Літаратура

Макиенко Н. И. Слесарное дело. Учебник для подготовки рабочих на производстве. Издание 3-е, переработанное и дополненное. — М.:"Высшая школа", 1968 ГОСТ 1465—80 Напильники. Технические условия.

Катэгорыя:Слясарныя інструменты Катэгорыя:Рэзныя інструменты Катэгорыя:Напільнікі