O Califato Rashidun, Califato Ortodoxo, Califato Ben Guiando ou Primeiro Califato, foi a entidade política islámica primitiva dirixida polos catro primeiros califas sucesivos Abu Bakr, Umar, Uthman e Ali, coñecidos colectivamente como os rashidun ou califas "ben guiados". Estes primeiros califas lideraron a comunidade musulmá dende a morte do profeta islámico Mahoma no ano 632 d. C. ata a fundación do Califato Omeia no ano 661 d. C.
O título de Rashidun provén da doutrina do islam sunnita de que os califas eran "ben guiados", dotados dunha piedade e sabedoría superiores. Este período na historia do islam sunnita é recoñecido como unha "idade de ouro", só superada pola vida do profeta Mahoma. Os musulmáns sunnitas consideran o reinado "ben guiado" dos primeiros catro califas como un modelo a seguir e emular dende un punto de vista relixioso. O termo Rashidun non é usado polos musulmáns xiítas, que constitúen entre o 10 e o 15 % da poboación musulmá mundial, xa que só consideran que Ali foi un califa lexítimo e rexeitan os tres primeiros califas como usurpadores; mentres que os musulmáns ibadís só consideran os dous primeiros califas, Abu Bakr e Umar, como califas ben guiados.
Os primeiros 25 anos do califato caracterizáronse por unha rápida expansión militar, durante a cal se converteu na forza económica e militar máis poderosa de Asia Occidental e do Nordeste de África. Na década de 650, ademais da Península Arábiga, o califato xa subxugara o Levante e partes de Transcaucasia ao norte; o Norte de África dende Exipto ata o límite da actual Tunisia ao oeste; e dende a meseta iraniana ata partes de Asia Central e Meridional ao leste. O califato rematou despois de 5 anos de conflitos internos.
Tras a morte de Mahoma en xuño de 632, os líderes musulmáns debateron quen debería sucedelo. A diferenza dos califatos posteriores, que foron gobernados por dinastías hereditarias, os califas Rashidun eran escollidos por un pequeno acompañantes do profeta en shūrā ( lit. "consulta" ) ou nomeados polo seu predecesor. O compañeiro próximo e sogro de Mahoma, Abu Bakr ( r. 632 - 634 ), dos Banu Taym, foi elixido o primeiro califa en Medina e presidiu a conquista da península arábiga. Foi o único califa Rashidun que non morreu por asasinato, e foi sucedido como califa por Umar ( r. 634 - 644 ) dos Banu Adi, que tamén foi un compañeiro próximo e sogro de Mahoma. Durante o reinado de Umar, o califato expandiuse a un ritmo sen precedentes, conquistando máis de dous terzos do Imperio Bizantino e case todo o Imperio Sasánida.
Tras o asasinato de Umar, Uthman (r. 644 - 656) dos Banu Umayya, que era un compañeiro principal e xenro de Mahoma, foi elixido califa. O seu reinado supervisou a finalización da conquista de Persia en 651 e continuou as campañas militares en territorios bizantinos. Uthman foi asasinado en xuño de 656 e foi sucedido por Ali (r. 656 - 661) dos Banu Hashim, primo e xenro de Mahoma, quen trasladou a capital do califato a Kufa. O ascenso de Ali ao califato desencadeou a Primeira Fitna, unha guerra civil iniciada pola negativa do parente de Uthman do clan omeia e gobernador do Levante durante moito tempo, Muawiyah I (r. 661 - 680), a recoñecer a soberanía de Ali e xurarlle lealdade ata que os asasinos de Uthman fosen levados ante a xustiza.
Despois da batalla de Siffin entre o exército de Ali e as forzas de Muawiyah I, que resultou nun estancamento e nun arbitraxe inconcluso, unha facción dos antigos partidarios de Ali coñecida como os kharixitas, que se opuxeron ao seu arbitraxe con Muawiyah, secedeuse e rebelouse contra ambos os bandos. Tras o asasinato de Ali por un disidente kharixita en 661, Muawiyah invadiu Iraq co seu exército sirio e obrigou ao fillo máis vello e sucesor de Ali, Hasan, que fora elixido como califa en Kufa, a abdicarlle do califato. Muawiyah entrou entón en Kufa e recibiu o xuramento de lealdade dos iraquís, sendo recoñecida a súa soberanía en todo o califato, antes de ser coroado califa nunha cerimonia en Xerusalén, fundando así o Califato Omeia.
Notas
Categoría:Estados islámicos Categoría:Estados da Idade Media Categoría:Califatos Categoría:Historia do islam