Міхаі́л Іва́навіч Гу́рын (вядомы таксама як Гурын-Маразоўскі, сапраўднае прозвішча Хане́віч; падпольныя псеўданімы: Стах, Стасько, Ян; , в. Ярэмічы Навагрудскага павета Мінскай губерні, цяпер Карэліцкі раён Гродзенскай вобласці — , Вільня) — беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, журналіст, настаўнік.
Біяграфія Паводле адукацыі быў настаўнікам, у 1912 годзе скончыў Пскоўскі настаўніцкі інстытут. Пасля працаваў у школе. Падчас Першай сусветнай вайны быў мабілізаваны ў царскую армію, служыў прапаршчыкам кавалерыі. У палітычным плане далучыўся да партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў (эсэраў). Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года служыў у Чырвонай Арміі, вучыўся ў Акадэміі Генштаба.
З 1920 года знаходзіўся ў Беларусі. Уваходзіў у Беларускую камуністычную арганізацыю, якая ў жніўні 1920 года ўлілася ў Камуністычную партыю (бальшавікоў) Беларусі. З 1921 года працаваў у Мінску, з'яўляўся рэдактарам газет «Белорусская деревня» і «Савецкая Беларусь». У верасні 1921 года за крытыку Галоўпалітасветы БССР рашэннем Бюро ЦК КП(б)Б быў пазбаўлены на 6 месяцаў права абірацца на кіраўнічыя пасады.
28 лютага 1924 года быў пасланы на падпольную працу ў Заходнюю Беларусь, якая знаходзілася ў складзе Польскай Рэспублікі. Далучыўся да Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі (КПЗБ), неўзабаве заняўшы пасаду скарбніка Цэнтральнага камітэта партыі. Узяў курс на падрыхтоўку ў Заходняй Беларусі ўзброенага паўстання і далучэння гэтых тэрыторый да БССР. Гэта выклікала канфлікт з кіраўніцтвам Камуністычнай партыі Польшчы (КПП) і прывяло да расколу ў КПЗБ. Напрыканцы 1924 года разам з Эрнестам Паліпенкам (партыйны псеўданім «Стары») ён стаў адным з лідараў так званай «сэцэсіі» — апазіцыйнай групоўкі, якая стварыла ўласны незалежны ЦК КПЗБ. Пры гэтым Гурын забраў з сабой значныя фінансавыя сродкі партыі.
7 студзеня 1925 года на закрытым пасяджэнні Бюро ЦК КП(б)Б ліквідавала Замежнае бюро ЦК КП(б)Б і прапанавала Гурыну-Маразоўскаму вярнуцца ў БССР. Ён адмовіўся гэта зрабіць, выйшаў з КПЗБ і разам з Леапольдам Родзевічам арганізаваў у Вільні падпольную друкарню, дзе пачаў выпускаць нелегальныя газеты «Чырвоны сцяг» і «Большевик».
У жніўні 1925 года падчас маштабнай аперацыі польскай палітычнай паліцыі па ліквідацыі камуністычных структур у Беластоцкім ваяводстве Міхал Гурын быў арыштаваны разам з іншымі лідарамі «сэцэсіі». Знаходзячыся ў турме ў 1925—1926 гадах, ён пайшоў на супрацоўніцтва з польскімі ўладамі і даў падрабязныя паказанні пра падпольны рух. Пасля выхаду на волю Гурын адкрыта выказваўся за супрацоўніцтва з урадам Польшчы.
У ліпені 1926 года кіраўніцтва Беларускага сялянскага саюза беспаспяхова спрабавала прыцягнуць Гурына да сваёй дзейнасці для процідзеяння Беларускай сялянска-работніцкай грамадзе (БСРГ). У верасні 1926 года разам з Язэпам Мамонькам ён удзельнічаў у тайных нарадах з Ігнатам Дварчаніным, Макарам Касцевічам, Яўгенам Міткевічам і Янам Маразовічам з мэтай стварэння Беларускай нацыянальнай сацыялістычнай партыі. Гэтая арганізацыя павінна была аб'яднаць пад сваім уплывам рабочых і сялян на аснове праграмы Інтэрнацыянала і пачаць барацьбу з БСРГ. Аднак гэты палітычны праект не быў рэалізаваны. У канцы 1927 года ў газеце «Беларускі дзень» ён пачаў друкаваць успаміны «З недалёкага мінулага».
Міхал Гурын збіраўся даваць паказанні на буйным судовым працэсе супраць лідараў БСРГ («Працэс 56-ці») і выступіць сведкам супраць Браніслава Тарашкевіча і Сымона Рак-Міхайлоўскага. Аднак 16 сакавіка 1928 года ён быў застрэлены ў Вільні актывістамі КПЗБ Сямёнам Клінцэвічам і А. Капуцкім, якія выканалі смяротны прысуд партыі над правакатарам паводле рашэння ЦК КПЗБ.
Бібліяграфія Гурын М. З недалёкага мінулага // Беларускі дзень. — 1927. Успаміны М. Гурына // pawet.net
Крыніцы
Літаратура
Катэгорыя:Нарадзіліся 19 лістапада Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1891 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў Навагрудскім павеце (Расійская імперыя) Катэгорыя:Нарадзіліся ў Карэліцкім раёне Катэгорыя:Памерлі 16 сакавіка Катэгорыя:Памерлі ў 1928 годзе Катэгорыя:Памерлі ў Вільні Катэгорыя:Постаці беларускага нацыянальнага руху ў Заходняй Беларусі Катэгорыя:Палітыкі Беларусі Катэгорыя:Журналісты Беларусі Катэгорыя:Публіцысты Беларусі Катэгорыя:Члены Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі Катэгорыя:Забітыя палітыкі Катэгорыя:Палітыкі XX стагоддзя