πάτος ()
pátos
rzeczownik, rodzaj męski (1.1) wydeptana lub uczęszczana droga, ścieżka, szlakHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „πάτος” (A), Scaife ATLAS. (1.2) podłoga, posadzkaP.Flor. III 384, koniec V w. n.e., dokument dotyczący dzierżawy zakładu kąpielowego, PSI Online – opis i reprodukcje papirusu. (1.3) prawdopodobnie, w koniekturze tekstowej: deptanie, stąpanie (1.4) brud, nieczystości, zwłaszcza odchody; także osad, zeskrobiny, np. z oliwy (1.5) prawdopodobnie: pole pszeniczne rzeczownik, rodzaj nijaki (2.1) święta szata HeryHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „πάτος” (B), Scaife ATLAS.Susan Stephens, Callimachus: Aetia, Dickinson College Commentaries, 2015, tekst, komentarz i słowniczek do fr. 66.
(1.1-1.5) Herbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §§ 228–230, American Book Company, 1920, tekst grecki. (2.1) Herbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §§ 263–264, American Book Company, 1920, tekst grecki.
(1.1) ὃν θυμὸν κατέδων, πάτον ἀνθρώπων ἀλεείνων· → pożerając własnego ducha, unikając ścieżki ludzi.Homer, Iliada 6,202, Scaife Viewer. (1.1) ἄγριαι· οὐ μὲν γὰρ πάτος ἀνθρώπων ἀπερύκει, → nie odstrasza [ich] bowiem ścieżka ludzi.Homer, Odyseja 9,119, Scaife ATLAS. (1.1) μήτε ἀπορρήτοις καὶ ἔξω πάτου ὀνόμασι μήτε τοῖς ἀγοραίοις τούτοις καὶ καπηλικοῖς → ani niejasnymi i spoza utartego szlaku słowami, ani tymi pospolitymi, targowymi i kramarskimi.Lukian, Πῶς δεῖ ἱστορίαν συγγράφειν 44, tekst grecki. (1.3) φιλεῖ δὲ καὶ πατεῖσθαι καὶ γίνεται καλλίων κατατριβομένης πάτῳ τῆς ῥίζης· → Lubi też być deptany i staje się piękniejszy, gdy korzeń jest ugniatany deptaniem.Teofrast, Historia plantarum 6.6.9 w wydaniu internetowym (LSJ odsyła do 6.6.10), tekst grecki. (1.4) Σὺν δὲ καὶ οἰνηρὴν φλογιῇ τρύγα τεφρώσαιο, ἠὲ πάτον στρουθοῖο κατοικάδος· → Powinieneś też spalić w ogniu na popiół winny osad albo odchody domowego ptaka.Nikander z Kolofonu, Alexipharmaca 534–535, w: Otto Schneider (wyd.), Nicandrea. Theriaca et Alexipharmaca, Leipzig 1856, wydanie greckie w Scaife ATLAS. (1.4) νεαλεῖ δὲ πάτῳ περὶ τύψιν ἑλίξαις. → Świeżymi odchodami owiń miejsce zranienia.Nikander z Kolofonu, Theriaca 933, w: Otto Schneider (wyd.), Nicandrea. Theriaca et Alexipharmaca, Leipzig 1856, wydanie greckie w Scaife ATLAS. (1.5) ἐπιβαλόντες τινὲς λῃστρικῷ τρόπῳ εἰς ὃν ἔχω […] πύρινον πάτον… → pewni ludzie, napadłszy rozbójniczym sposobem na pole pszeniczne, które mam…PSI VIII 883, 9 lipca 137 n.e., w. 5–8, Heidelberger Gesamtverzeichnis der griechischen Papyrusurkunden Ägyptens, transkrypcja papirusu. (2.1) Ἥρης ἁγνὸν ὑφαινέμεναι τῇσι μέμηλε πάτος → mają one za zadanie utkać świętą szatę Hery.Kallimach, Aetia, fr. 66 Harder, w. 2–3, Susan Stephens (opr.), Callimachus: Aetia, Dickinson College Commentaries, 2015, tekst grecki, komentarz i tłumaczenie.
(1.1-1.5) πατέωHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „πατέω”, ze wskazaniem na „πάτος”, Scaife ATLAS.
(1.1) ἔξω πάτου → poza utartym szlakiem; o słowach: nietypowy, niepospolity
(1.1-1.5) por. πατέω; LSJ zestawia także z sanskr. pánthās, słow. pątǐ „ścieżka, droga” i łac. pons „grobla” oraz odsyła do πόντος
(1.3) LSJ oznacza odczyt u Teofrasta jako prob. cj. („prawdopodobna koniektura”), dlatego znaczenie „deptanie, stąpanie” nie jest całkowicie pewne. (1.5) LSJ podaje znaczenie „pole pszeniczne” jako prawdopodobne; papirus PSI VIII 883 zawiera połączenie πύρινον πάτον.PSI VIII 883, Heidelberger Gesamtverzeichnis der griechischen Papyrusurkunden Ägyptens, transkrypcja papirusu. (2.1) jest odrębnym homonimem rodzaju nijakiego; LSJ notuje go jako πάτος, -εος, τό. Formy attyckie odmieniają się regularnie według wzorca nijakich tematów na -εσ-; obok ściągniętego dopełniacza πάτους źródła leksykograficzne poświadczają nieściągnięte πάτεος. Nie uwzględniono znaczenia „pożywienie”, ponieważ LSJ stwierdza, że zostało ono wtórnie utworzone w scholiach do Arystofanesa w celu objaśnienia ἀπόπατος.