ἄν ()
án
partykuła (1.1) partykuła modalna wskazująca, że treść orzeczenia jest zależna od wyrażonego lub domyślnego warunku; wyraża m.in. możliwość, potencjalność lub nierzeczywistość i często odpowiada polskim formom z cząstką byHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „ἄν”, Scaife ATLASHerbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §§ 1784–1790, 1824–1834, 1844–1849, Alpheios spójnik (2.1) jeśli, jeżeli; attycki odpowiednik ἐάν i ἤν, łączący się z trybem łączącymHerbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §§ 2283, 2289, 2337, Alpheios
(1.1) τίς γὰρ ἂν ᾠήθη ταῦτα γενέσθαι;Demostenes, Κατὰ Φιλίππου Γ΄ 68, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας → Któż bowiem byłby przypuszczał, że to się stanie? (1.1) τίς φράσειεν ἄν;Eurypides, Ἰφιγένεια ἡ ἐν Ταύροις 577, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας → Któż mógłby powiedzieć? (1.1) τί ἂν οἰόμεθα παθεῖν;Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 3.1.17, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας → co, jak sądzimy, mogłoby się nam przydarzyć? (2.1) ἂν σωφρονῇPlaton, Φαίδων 61b, Scaife Viewer, Perseus Digital Library → jeśli jest rozsądny (2.1) ἂν θεὸς θέλῃPlaton, Φαίδων 80d, grecki tekst dzieła, Scaife Viewer, Perseus Digital Library → jeśli bóg zechce (2.1) ἀλλ᾿ ἂν ἀφέντες ταῦτ᾿ ἐκεῖν᾿ εἰδῶμενDemostenes, Κατὰ Φιλίππου Α΄ 50, cytat i odsyłacz do greckiego tekstu w LSJ, Scaife ATLAS → lecz jeśli, odrzuciwszy to, poznamy tamto
(1.1) z trybem oznajmującym czasu przeszłego może wyrażać możliwość lub prawdopodobieństwo odnoszące się do przeszłości albo sytuację nierzeczywistą (1.1) z trybem życzącym wyraża możliwość lub prawdopodobieństwo; konstrukcja ta nazywana jest optativem potencjalnymMain Clause Optative: Potential Optative, Dickinson College Commentaries (1.1) z trybem oznajmującym czasu przeszłego może również oznaczać czynność powtarzającą się lub zwyczajową w przeszłości (1.1) z bezokolicznikiem lub imiesłowem reprezentuje odpowiadającą mu konstrukcję z trybem oznajmującym czasu przeszłego lub z optativem i ἄν (1.1) nie łączy się z trybem rozkazującym (2.1) łączy się z trybem łączącym i wprowadza m.in. warunek przyszły lub ogólny
(1.1) α jest krótkie; LSJ notuje jako warianty dialektalne i poetyckie m.in. κε i κεν (2.1) α jest długie; forma jest graficznie identyczna z (1.1), lecz LSJ traktuje ją jako odrębne użycie odpowiadające ἐάν i ἤν