πάνυ ()

pány

przysłówek (1.1) jako określenie stopnia: bardzo, niezwykle, zupełnie, całkowicieHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „πάνυ”, Logeion, University of Chicago. (1.2) w odpowiedzi potwierdzającej: jak najbardziej, oczywiście, z pewnościąHerbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, § 2901, Alpheios Project. (1.3) z rodzajnikiem, emfatycznie o osobie: sam, ten właśnie, prawdziwy; także znakomity, sławny, wybitny, czołowy

(1.1) πάνυ κομψούς, ἔφη, λέγεις Ἀσκληπιοῦ παῖδας → bardzo sprytnych, powiedział, przedstawiasz synów AsklepiosaPlaton, Πολιτεία 408b, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”. (1.1) οὐκ ἀφανεῖς εἰσιν, ἀλλὰ καὶ πάνυ φανεροί → nie są niewidoczni, ale wręcz bardzo widoczniKsenofont, Οἰκονομικός 1.19, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”. (1.1) οἶμαι ἂν ὑμᾶς πάνυ ἐν καιρῷ ποιῆσαι → sądzę, że wy uczynicie to bardzo w poręKsenofont, Κύρου Ἀνάβασις 3.1.39, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”. (1.2) ἆρ᾽ οὕτως φήσομεν; — πάνυ γε → czy tak powiemy? — jak najbardziejPlaton, Λύσις 220b, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”. (1.2) ἦ που σφόδρα φιλεῖ σε ὁ πατήρ καὶ ὁ μήτηρ; — πάνυ γε → czy ojciec i matka bardzo cię kochają? — oczywiściePlaton, Λύσις 207d, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”. (1.2) δικαιοσύνη, φαμέν, ἔστι μέν ἀνδρὸς ἑνός, ἔστι δέ που καὶ ὅλης πόλεως; — πάνυ γε → sprawiedliwość, mówimy, istnieje zarówno u jednego człowieka, jak i w całym państwie? — jak najbardziejPlaton, Πολιτεία 368e, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”. (1.3) ἐπὶ πολὺ μέν ἠπίστουν καὶ τοῖς πάνυ τῶν στρατιωτῶν ἐκ αὐτοῦ τοῦ ἔργου διαπεφευγόσι καὶ σαφῶς ἀγγέλλουσι → przez długi czas nie wierzyli nawet czołowym spośród żołnierzy, którzy uszli z samego wydarzenia i jasno relacjonowaliTukidydes, Ἱστορίαι 8.1.1, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”. (1.3) Περικλεῖ δέ ποτε τῷ τοῦ πάνυ Περικλέους υἱῷ διαλεγόμενος → rozmawiając zaś kiedyś z Peryklesem, synem sławnego PeryklesaKsenofont, Ἀπομνημονεύματα 3.5.1, Scaife Viewer, Perseus Digital Library. (1.3) καὶ μήν ἐγώ σοι παρ᾽ αὐτοῦ ἐκείνου τοῦ πάνυ Διὸς ἥκω τήμερον → a przecież ja przychodzę dziś do ciebie od samego ZeusaLukian, Ἰκαρομένιππος 2, Scaife Viewer, Perseus Digital Library.

(1.1) może wzmacniać m.in. przymiotnik, przysłówek, czasownik lub imiesłów; w połączeniu z przeczeniem οὐ tworzy οὐ πάνυ „nie bardzo”, a zależnie od kontekstu także „wcale nie”.

(1.2) πάνυ γε → jak najbardziej, oczywiście (1.2) πάνυ μέν οὖν → jak najbardziej, z całą pewnością (1.2) πάνυ καλῶς → w odpowiedzi odrzucającej propozycję, grzecznie: „dziękuję, nie”Arystofanes, Βάτραχοι 512, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”.