ἵνα ()
hína
przysłówek (1.1) tam; użycie homeroweHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, wyd. 9, Oxford 1940, hasło „ἵνα”, Scaife ATLAS (1.2) jako przysłówek względny miejsca: gdzie, dokąd (1.3) w odniesieniu do czasu lub okoliczności: kiedy, gdy spójnik (2.1) wprowadzający zdanie celowe: aby, żeby, by, ażebyHerbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §§ 2193–2204, Alpheios
(1.1) ἵνα γάρ σφιν ἐπέφραδον ἠγερέθεσθαι → tam bowiem im nakazałem zgromadzić sięHomer, Ἰλιάς 10,127, Scaife ATLAS (1.2) ἵνʼ οὐ χρεὼ πείσματός ἐστιν → gdzie nie ma potrzeby linyHomer, Ὀδύσσεια 9,136, Scaife ATLAS (1.2) ἐν ἀγορᾷ ἵνα ὑμῶν πολλοὶ ἀκηκόασι → na agorze, gdzie wielu z was słyszałoPlaton, Ἀπολογία Σωκράτους 17c, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) ἐς βουλήν, ἵνα μιν κάλεον Φαίηκες ἀγαυοί → do rady, dokąd go wołali szlachetni FeakowieHomer, Ὀδύσσεια 6,55, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) σοὶ δὲ γάμος σχεδόν ἐστιν, ἵνα χρὴ → twój ślub zaś jest blisko, kiedy trzebaHomer, Ὀδύσσεια 6,27, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) ἵνα μὲν ἐξῆν αὐτοῖς → kiedy zaś im wolno byłoAntyfont, Περὶ τοῦ χορευτοῦ 6,9, Scaife ATLAS (2.1) ἦ ἵνα ὕβριν ἴδῃ → czy aby zobaczyć pychęHomer, Ἰλιάς 1,203, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (2.1) ἠδʼ ἵνα μιν κλέος ἐσθλὸν ἐν ἀνθρώποισιν ἔχῃσιν → i aby dobra sława otaczała go wśród ludziHomer, Ὀδύσσεια 1,95, Scaife ATLAS (2.1) ἵνα μὴ παρά τὰ δεινὰ καὶ τοὺς κινδύνους ἐγκαταλείπῃ τὸν δῆμον → aby wśród grozy i niebezpieczeństw nie opuszczał ludAjschines, Κατὰ Κτησιφῶντος 3,170, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
(2.1) w zdaniach celowych po czasie głównym używany jest zwykle tryb łączący; po czasie historycznym występuje tryb życzący, choć możliwe jest również zachowanie trybu łączącego (2.1) przeczenie: ἵνα μή → aby nie ἵνα ἄν ma w grece klasycznej funkcję miejscową → gdziekolwiek, a nie funkcję spójnika celowegoHerbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, § 2201, Alpheios
ἵνα τί → po co?, w jakim celu?, dlaczego?
pierwotnie przysłówek miejscowy o znaczeniu „gdzie”; z miejscowej funkcji wskazującej punkt lub cel, do którego się zmierza, rozwinęła się funkcja spójnika celowego „aby, żeby”
przed samogłoską często występuje postać z elizją końcowego -α: ἵνʼ w późniejszej grece zakres składniowy ἵνα ulega rozszerzeniu: występuje m.in. po czasownikach proszenia, żądania i woli oraz może zastępować konstrukcję z bezokolicznikiem; LSJ odnotowuje również późniejsze użycie w funkcji odpowiadającej ὥστε