ἀντί ()
antí
przyimek; z Henry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „ἀντί”, Logeion, University of ChicagoHerbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, § 1683, Alpheios (1.1) naprzeciw, naprzeciwko (1.2) zamiast, w miejsce (1.3) jak, tyle co (1.4) za, w zamian za, w odpłacie za (1.5) dla, przez wzgląd na
(1.1) ἀνθ᾽ ὧν ἑστηκότες ἄνδρες τί ἄν πάσχοιεν; → co mogliby ucierpieć ludzie stojący naprzeciw nich?Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 4,7,6, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) καὶ αὐτοί τε ἀντὶ πολέμου εἰρήνην ἑλώμεθα → i sami wybierzmy pokój zamiast wojnyTukidydes, Ἱστορίαι 4,20,2, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) πολλοὺς δὲ οἶμαι ποιήσειν τὰ παρ᾽ ἐμοὶ ἑλέσθαι ἀντὶ τῶν οἴκοι → sądzę zaś, że sprawię, iż wielu wybierze to, co jest u mnie, zamiast tego, co jest w domuKsenofont, Κύρου Ἀνάβασις 1,7,4, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) καὶ ἀντὶ τοῦ πόλις εἶναι φρούριον κατέστη → i zamiast być miastem stało się twierdząTukidydes, Ἱστορίαι 7,28,1, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) ἀντί νυ πολλῶν λαῶν ἐστὶν ἀνήρ → mąż jest wart tyle co wielu ludziHomer, Ἰλιάς 9,116–117, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) ἀντὶ κασιγνήτου ξεῖνός θ᾽ ἱκέτης τε τέτυκται ἀνέρι → gość i proszący o opiekę jest dla człowieka jak bratHomer, Ὀδύσσεια 8,546–547, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) γυναικὸς ἄρ᾽ ἀντὶ τέτυξο → więc stałeś się jak kobietaHomer, Ἰλιάς 8,163, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.4) νῆσον ἀντὶ χρημάτων παρέλαβον → przejęli wyspę w zamian za pieniądzeHerodot, Ἱστορίαι 3,59,1, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.4) εἶτα μ᾽ ἐρωτᾷς ἀντὶ ποίας ἀρετῆς ἀξιῶ τιμᾶσθαι; → potem pytasz mnie, za jaką zasługę uważam, że zasługuję na cześć?Demostenes, Περὶ τοῦ στεφάνου 18,297, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.4) σοὶ δὲ θεοὶ τῶνδ᾽ ἀντὶ χάριν […] δοῖεν → niech bogowie dadzą ci w zamian za to łaskęHomer, Ἰλιάς 23,650, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.5) τὴν τελευτὴν ἀντὶ τῆς τῶν ζώντων σωτηρίας ἠλλάξαντο → ponieśli śmierć dla ocalenia żyjącychPlaton, Μενέξενος 237a, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.5) ὅταν αἰσχρόν τι ἢ λυπηρὸν ὑπομένωσιν ἀντὶ μεγάλων καὶ καλῶν → gdy znoszą coś haniebnego lub przykrego dla wielkich i szlachetnych celówArystoteles, Ἠθικὰ Νικομάχεια 3,1, 1110a, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.5) σ᾽ ἀντὶ παίδων τῶνδε καὶ ψυχῆς, πάτερ, ἱκετεύομεν → błagamy cię, ojcze, przez wzgląd na te dzieci i życieSofokles, Οἰδίπους ἐπὶ Κολωνῷ 1326–1327, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
ἀνθ᾽ ὅτου → dlaczego, za co
(1.1) Użycie lokalne jest rzadkie; jednoznaczne użycie przyimkowe w tym znaczeniu poświadcza m.in. Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 4,7,6.