Белару́скі аддзе́л Славя́нскай бібліятэ́кі () — адзін з фондаў Славянскай бібліятэкі ў Празе, найбуйнейшы збор беларускіх выданняў у Чэхіі. Заснаваны ў міжваенны перыяд, з'яўляецца важным цэнтрам для даследавання беларускай эміграцыі і культуры.

Гісторыя Славянская бібліятэка была заснавана ў 1924 годзе па ініцыятыве Міністэрства замежных спраў Чэхаславакіі, першапачаткова як «Руская бібліятэка» для патрэб шматлікай эміграцыі. У 1927 годзе было прынята рашэнне камплектаваць фонды літаратурай усіх славянскіх народаў, і з таго часу ўстанова набыла сваю сучасную назву. У 1929 годзе ў бібліятэцы быў афіцыйна створаны беларускі аддзел.

Аснову беларускага фонду склалі зборы Інстытута беларускай культуры з Мінска, якія паступілі ў Прагу ў міжваенны час. Фонд таксама актыўна папаўняўся за кошт дзейнасці беларускіх эмігранцкіх арганізацый і студэнцтва, якое масава прыязджала ў Чэхаславакію на навучанне ў рамках дзяржаўнай «Рускай акцыі дапамогі».

У 1930-я гады чэшскі славіст Міласлаў Зіма апісваў беларускі аддзел, які налічваў ужо 9 тысяч адзінак і меў адмысловую сігнатуру «К» (ад слова «Крывія»).

Фонды і калекцыі Беларускі аддзел Славянскай бібліятэкі налічвае больш за 9000 адзінак захоўвання (паводле даных на 2005 год). Сярод найбольш каштоўных экспанатаў фонду: Поўны камплект першай беларускай газеты «Наша Ніва», якая выдавалася ў Вільні. Першыя выданні класікаў беларускай літаратуры, у тым ліку зборнік «Жалейка» Янкі Купалы (1908). Творы пісьменнікаў міжваеннага перыяду: Максіма Гарэцкага, Кузьмы Чорнага, Цішкі Гартнага. Кніга Вацлава Ластоўскага «Гісторыя беларускай (крыўскай) кнігі». Архіўныя матэрыялы і перыёдыка беларускай эміграцыі ў Чэхаславакіі, у тым ліку часопісы «Іскры Скарыны», «Бюлетэнь замежнай групы Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў», «Прамень».

Акрамя кніг і перыёдыкі, у бібліятэцы захоўваюцца архіўныя матэрыялы, звязаныя з беларускай эміграцыяй, у тым ліку частка архіваў чэшскіх славістаў Адольфа Чэрнага і Міласлава Зімы, якія актыўна займаліся беларусістыкай.

Сучасны стан Пасля Аксамітнай рэвалюцыі пачалося адраджэнне цікавасці да беларускіх фондаў. У лютым 1996 года ў Славянскай бібліятэцы праходзіў Скарынаўскі семінар на тэму «Беларусы ў Празе», у якім удзельнічалі вядомыя даследчыкі: Вацлаў Жыдліцкі, Францішка Сокалава, Міласлаў Зіма, Георгій Галенчанка, Ганна Сурмач, Вітаўт Кіпель.

Адной з галоўных праблем сучаснага існавання аддзела з'яўляецца камплектаванне фондаў. Дырэктар бібліятэкі Лукаш Бабка ў 2005 годзе адзначаў, што беларуская літаратура паступае вельмі ў абмежаванай колькасці, пераважна шляхам абмену з Нацыянальнай бібліятэкай Беларусі і ЦНБ Акадэміі навук, а таксама дзякуючы падарункам ад грамадскіх арганізацый. На 2005 год бібліятэка атрымлівала толькі 16 перыядычных беларускіх выданняў. Таксама адсутнічалі афіцыйныя дамовы аб навуковым супрацоўніцтве з беларускімі ўстановамі.

Даследчыкі Сяргей Панізнік і Алена Глагоўская адзначалі нізкую цікавасць да фондаў аддзела з боку беларускіх навукоўцаў і неабходнасць стварэння поўнага каталога-даведніка беларускіх збораў Славянскай бібліятэкі.

Крыніцы

Літаратура

Катэгорыя:Беларусы ў Чэхіі Катэгорыя:Бібліятэкі Чэхіі Катэгорыя:Беларусазнаўства Катэгорыя:З’явіліся ў 1929 годзе Катэгорыя:Славянская бібліятэка (Прага) Катэгорыя:1929 год у Празе