Zerwanie stosunków dyplomatycznych ZSRR z rządem polskim w Londynie Ujawnienie zbrodni katyńskiej przez Niemców w kwietniu 1943 roku stało się dla Józefa Stalina pretekstem do realizacji planów politycznych wymierzonych w legalne władze Rzeczypospolitej. Reakcja rządu generała Władysława Sikorskiego na doniesienia o masakrze posłużyła Moskwie do oskarżenia Polaków o współpracę z III Rzeszą.
Wniosek do Czerwonego Krzyża i reakcja Moskwy 17 kwietnia 1943 roku rząd polski w Londynie zwrócił się do Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża w Genewie z prośbą o zbadanie masowych grobów w Katyniu. Działanie to, podjęte w celu wyjaśnienia losu tysięcy oficerów, zbiegło się w czasie z podobnym wnioskiem strony niemieckiej. Władze radzieckie wykorzystały ten fakt propagandowo, publikując w dzienniku „Prawda” artykuł oskarżający rząd Sikorskiego o „zmowę z Hitlerem” i działanie na szkodę sojuszu antyniemieckiego.
Nota Mołotowa z 25 kwietnia 1943 r. W nocy z 25 na 26 kwietnia 1943 roku ludowy komisarz spraw zagranicznych ZSRR Wiaczesław Mołotow wręczył ambasadorowi RP w Moskwie, Tadeuszowi Romerowi, notę informującą o zerwaniu stosunków dyplomatycznych. Dokument ten zawierał fałszywe zarzuty, jakoby rząd polski uległ wpływom niemieckim i prowadził wrogą kampanię wobec ZSRR. Zerwanie relacji było krokiem strategicznym – Stalin dążył do zmarginalizowania rządu londyńskiego na arenie międzynarodowej i przygotowania gruntu pod instalację w Polsce władzy komunistycznej, opartej na utworzonym w ZSRR Związku Patriotów Polskich. Alianci zachodni (USA i Wielka Brytania), priorytetowo traktujący jedność koalicji, nie udzielili Polsce skutecznego wsparcia, naciskając na wyciszenie sprawy katyńskiej.