ἐν ()
enLibrary of Congress, Romanization Table: Greek; zobacz także: zestawienie dla starogreckiego „ἐν”.
William Sidney Allen, Vox Graeca: The Pronunciation of Classical Greek, wydanie trzecie, Cambridge University Press, 1987; zobacz także: rekonstrukcja wymowy „ἐν” w kolejnych okresach rozwoju języka greckiego.
przyimek (1.1) w, wewnątrz, na, przy (miejsce lub położenie)Henry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek–English Lexicon, hasło „ἐν”, Scaife ATLAS. (1.2) wśród, pośród, między, w obecności (1.3) w (jakimś stanie, położeniu, sytuacji lub okolicznościach) (1.4) za pomocą, przez, przy użyciu, z (narzędziem, środkiem lub sposobem) (1.5) w, podczas, w ciągu, po (określenie czasu) (1.6) do, w, na, między (kierunek po czasowniku ruchu, połączony z późniejszym przebywaniem w danym miejscu) przysłówek (2.1) tam, w środku, wśród nich, ponadto (zwłaszcza w połączeniu ἐν δέ)
(1-2) nieodm.
(1.1) νήσῳ ἐν ἀμφιρύτῃ, ὅθι τ’ ὀμφαλός ἐστι θαλάσσης. → na wyspie oblanej morzem, gdzie znajduje się środek morza.Homer, Odyseja 1,50: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.1) ἐξ οὗ Ὀδυσσεύς δῖος ἔβη κοίλῃς ἐνὶ νηυσί. → odkąd boski Odyseusz wyruszył na wydrążonych okrętach.Homer, Odyseja 2,27: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.1) ἡ ἐν Κερκύρᾳ ναυμαχία. → bitwa morska przy Korkyrze.Tukidydes, Wojna peloponeska 1,57: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.2) οἴη ἐν ἀθανάτοισιν ἀεικέα λοιγὸν ἀμῦναι. → jedyna wśród nieśmiertelnych, aby odwrócić haniebną zgubę.Homer, Iliada 1,398: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.2) ἀνδράσιν ἐν πολλοῖσι καὶ ἰφθίμοισιν ἀνάσσων. → panując wśród wielu i dzielnych mężów.Homer, Odyseja 19,110: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.2) ἐν τοῖς οἰκείοισιν ἀνήρ χρηστός. → dobry mąż wśród swoich.Sofokles, Antygona 661: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.3) ἐν ποίῳ ἄν τινι καὶ ὁπόσῳ φόβῳ οἴει γενέσθαι αὐτόν; → w jakim i jak wielkim strachu sądzisz, że on by się znalazł?Platon, Państwo 578e: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.3) οὐκ ἐν αἰσχύνῃ τὰ σά. → Twoja sytuacja nie jest powodem do wstydu.Eurypides, Fenicjanki 1276: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.3) ἐν σιωπῇ τἀμά. → Moje sprawy pozostają w milczeniu.Eurypides, Ion 1397: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.4) ἐν πυρὶ πρήσαντες. → spaliwszy to w ogniu.Homer, Iliada 7,429: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.4) ἐν τοῖς ὁμοίοις νόμοις ποιήσαντες τὰς κρίσεις. → wydawszy orzeczenia na podstawie tych samych praw.Tukidydes, Wojna peloponeska 1,77: tekst grecki w Scaife Viewer. (1.4) ἐν τε τῇ ὄψει διαγιγνώσκειν καὶ ἐν τῇ ἀκοῇ. → rozpoznawać wzrokiem i słuchem.Platon, Teajtet 206a: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.5) ὥρῃ ἐν εἰαρινῇ, ὅτε τε γλάγος ἄγγεα δεύει. → w wiosennej porze, gdy mleko naczynia zwilża.Homer, Iliada 16,643: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.5) ἐν χρόνῳ μακρῷ. → po długim czasie.Sofokles, Filoktet 235: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.5) ἐν τῇ ἑορτῇ. → podczas święta.Tukidydes, Wojna peloponeska 7,73: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.6) ἐν κονίῃσι χαμαὶ πέσεν. → upadł w pył na ziemię.Homer, Iliada 4,482: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.6) ἐν δ’ οἶνον ἔχευεν ἐν δέπαϊ χρυσέῳ. → i wino nalał do złotego pucharu.Homer, Odyseja 20,261: tekst grecki w Scaife ATLAS. (1.6) ἐν ποίμναις πίτνων. → wpadając między stada.Sofokles, Ajas 185: tekst grecki w Scaife ATLAS. (2.1) νῆας ἐμάς, ἐν δ’ ἄνδρας ἐρεσσέμεναι μεμαῶτας. → moje okręty, a w nich mężów pragnących wiosłować.Homer, Iliada 9,361: tekst grecki w Scaife ATLAS. (2.1) ἐν μέν γάρ οἱ σῖτος ἀθέσφατος, ἐν δέ τε οἶνος. → tam bowiem rośnie niezmierzone zboże, tam zaś powstaje wino.Homer, Odyseja 13,244: tekst grecki w Scaife ATLAS. (2.1) ἐν δ’ ὑπέρα τε κάλους τε πόδας τ’ ἐνέδησεν ἐν αὐτῇ. → ponadto przymocował do niej brasy, fały i szoty.Homer, Odyseja 5,260: tekst grecki w Scaife ATLAS.
(1.1,3-5) ἐν + C. (1.2) ἐν + C. (1.1) eliptycznie także ἐν + D. (z domyślnym rzeczownikiem oznaczającym dom, siedzibę, szkołę lub otoczenie danej osoby) (1.6) ἐν + C. po czasowniku ruchu; w użyciu dialektalnym i poetyckim także ἐν lub ἰν + B. (2.1) ἐν δέ lub ἐν δ’ (bez rekcji przypadkowej)
„w, wewnątrz”Robert S.P. Beekes, Etymological Dictionary of Greek, Brill, 2010, strona 419. , , rekcja z C. kontynuuje funkcję dawnego miejscownika; rekcja z D. jest greckim rozszerzeniem asocjacyjnym, natomiast rekcja z B. zachowuje dawną funkcję kierunkową
ἐν jest zazwyczaj proklityką; postać akcentowana to ἔν. formy poetyckie i epickie: ἐνί, εἰν, εἰνί; forma arkadyjska i cypryjska: ἰν. końcowe ν upodabniało się w wymowie do następującej spółgłoski: przed spółgłoskami wargowymi wyraz mógł być wymawiany jako , a przed spółgłoskami tylnojęzykowymi jako . jako przedrostek ἐν- przybiera zwykle postać ἐμ- przed β, μ, π, φ i ψ; ἐγ- przed γ, κ, ξ i χ; ἐλ- przed λ; ἐρ- przed ρ; rzadziej ἐσ- przed σ. W inskrypcjach i papirusach spotyka się także niezasymilowaną postać ἐν-. zgodnie z zasadami Wikisłownika przy tym haśle nie podaje się kolokacji ani związków frazeologicznych, ponieważ ἐν jest wyrazem pełniącym funkcję pomocniczą.