οἴομαι ()
oíomai
czasownik (1.1) myśleć, sądzić, przypuszczać, uważaćHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „οἴομαι”, Scaife ATLAS. (1.2) u Homera: przeczuwać, podejrzewać, obawiać sięRichard John Cunliffe, A Lexicon of the Homeric Dialect, hasło „οἴομαι”, Scaife ATLAS. (1.3) u Homera: zamierzać, mieć zamiar
(1.1, 1.2, 1.3) czasownik deponens typu biernego; w praesens odmienia się w stronie medialnej według koniugacji I; forma hasłowa jest pierwszą osobą liczby pojedynczejThomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, §§ 394–395, Dickinson College Commentaries. (1.1, 1.2, 1.3) główne poświadczone formy: praesens οἴομαι, także skrócone οἶμαι; imperfectum najczęściej ᾤμην, także ᾠόμην; futurum οἰήσομαι; aoryst ᾠήθηνThomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, Verb List, hasło „οἴομαι”, Dickinson College Commentaries. (1.1, 1.2, 1.3) futurum οἰήσομαι ma formę medialną, natomiast aoryst ᾠήθην ma morfologię strony biernej, mimo czynnego znaczenia czasownika
(1.1) ἃ μὴ οἶδα οὐδὲ οἴομαι εἰδέναι.Platon, Ἀπολογία Σωκράτους 21d, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → a czego nie wiem, tego też nie sądzę, że wiem. (1.1) οἴομαι οὖν βέλτιστον εἶναι ἡμῖν εἰπεῖν τὸν μέλλοντα ἐξιέναι…Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 5.1.8, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → Sądzę więc, że najlepiej będzie, aby ten, kto ma wyjść, powiedział nam… (1.1) οἴομαι γὰρ ἄν ἡμᾶς τοιαῦτα παθεῖν οἷα τοὺς ἐχθροὺς οἱ θεοὶ ποιήσειαν.Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 3.2.3, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → Sądzę bowiem, że nas spotkałoby to, co bogowie uczyniliby wrogom. (1.2) ἦ τινά που δόλον ἄλλον ὀΐεαι;Homer, Ὀδύσσεια 10.380, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → czy może podejrzewasz jakiś inny podstęp? (1.2) αὐτίκα γὰρ κατὰ θυμὸν ὀΐσατο, μὴ ἑ λαβοῦσα οὐλὴν ἀμφράσσαιτο καὶ ἀμφαδὰ ἔργα γένοιτο.Homer, Ὀδύσσεια 19.390–391, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → od razu bowiem obawiał się w duchu, że ona, dotknąwszy go, rozpozna bliznę i wszystko wyjdzie na jaw. (1.2) ἐν δὲ τε οἱ κραδίη μεγάλα στέρνοισι πατάσσει κῆρας ὀϊομένῳ, πάταγος δὲ τε γίγνετ᾽ ὀδόντων.Homer, Ἰλιάς 13.282–283, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → w piersi serce gwałtownie bije temu, kto przeczuwa śmierć, a zęby szczękają. (1.3) οὐ γὰρ ἔγωγ᾽ ἔτι σοὶ πείσεσθαι ὀΐω.Homer, Ἰλιάς 1.296, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → bo ja nie zamierzam już ci być posłuszny. (1.3) οὐ γὰρ ὀΐω ἀνδρῶν δυσμενέων ἑκὰς ἱστάμενος πολεμίζειν.Homer, Ἰλιάς 13.262–263, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → bo nie zamierzam walczyć, stojąc daleko od wrogich mężów. (1.3) νῦν μὲν δή σευ, ξεῖνε, ὀΐω πειρήσεσθαι.Homer, Ὀδύσσεια 19.215, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. → teraz więc, przybyszu, zamierzam cię wypróbować.
(1.1) οἴομαι + bezokolicznik → „myśleć / sądzić, że…”; jeżeli podmiot bezokolicznika jest inny niż podmiot οἴομαι, występuje biernik + bezokolicznikHerbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §§ 2018, 2022, Alpheios. (1.1) rzadko ὡς + zdanie → „myśleć / sądzić, że…”; bardzo rzadko ὅτι + zdanie → „myśleć / sądzić, że…” (1.2) u Homera z biernikiem → „przeczuwać / podejrzewać coś”; μή + zdanie → „obawiać się, że…” (1.3) u Homera ὀΐω + bezokolicznik → „zamierzać, mieć zamiar…”
(1.1) οἶμαι ἔγωγε → tak sądzę (1.1) οἴεσθαί γε χρή → trzeba tak sądzić, najwyraźniej tak jest
(1.1) οἶμαι → „myślę, sądzę”; jest skróconą formą οἴομαι, przeważającą w prozie attyckiej; w użyciu wtrąconym οἶμαι → „jak sądzę, jak mniemam” i według LSJ w prozie attyckiej właśnie ta skrócona forma była używana w tej funkcji (1.1, 1.2) ὀΐομαι → „myśleć, sądzić, przeczuwać, podejrzewać”; u Homera jest to zwykła nieściągnięta postać οἴομαι, z nielicznymi wyjątkami (1.3) ὀΐω i οἴω → „zamierzam, mam zamiar”; u Homera są to formy strony czynnej poświadczone wyłącznie w pierwszej osobie liczby pojedynczej