ὅτε ()
hóte
przysłówek względny; w funkcji spójnika podrzędnegoHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „ὅτε”, Scaife ATLAS.Herbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, § 2389, Alpheios. (1.1) kiedy, gdy (1.2) ilekroć (1.3) skoro, ponieważHerbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, § 2240, Alpheios.
(1.1) ὅτε ταῦτα ἦν, σχεδὸν μέσαι ἦσαν νύκτες.Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 3.1.33, E.C. Marchant (red.), Xenophontis Opera omnia, t. III, Scaife Viewer. → Gdy to się działo, była mniej więcej północ. (1.1) ἐνταῦθα Ξέρξης, ὅτε ἐκ τῆς Ἑλλάδος ἀπεχώρει, λέγεται οἰκοδομῆσαι ταῦτα τὰ βασίλεια.Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 1.2.9, E.C. Marchant (red.), Xenophontis Opera omnia, t. III, Scaife Viewer. → Tam Kserkses, gdy wycofywał się z Grecji, jak się mówi, wybudował ten pałac. (1.1) Ἦν γάρ ποτε χρόνος ὅτε θεοὶ μὲν ἦσαν, θνητὰ δὲ γένη οὐ ἦν.Platon, Πρωταγόρας 320c–d, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Był bowiem kiedyś czas, gdy bogowie istnieli, śmiertelne zaś rody nie istniały. (1.2) ἔνθα πάρος κοιμᾶθ᾽ ὅτε μιν γλυκὺς ὕπνος ἱκάνοι.Homer, Ἰλιάς 1.610, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Tam przedtem sypiał, ilekroć słodki sen nawiedzał go. (1.2) ἦ τοι ὅτε λήξειεν ἀείδων θεῖος ἀοιδός, δάκρυ᾽ ὀμορξάμενος κεφαλῆς ἄπο φᾶρος ἕλεσκε.Homer, Ὀδύσσεια 8.87–88, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Ilekroć boski pieśniarz przestawał śpiewać, otarłszy łzy, zdejmował z głowy płaszcz. (1.2) ὅτε δ᾽ ἔξω τοῦ δεινοῦ γένοιντο καὶ ἐξείη πρὸς ἄλλον ἀρξομένους ἀπιέναι, πολλοὶ αὐτὸν ἀπέλειπον.Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 2.6.12, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Ilekroć zaś znajdowali się poza niebezpieczeństwem i mogli odejść, by służyć pod innym dowódcą, wielu go opuszczało. (1.3) ὅτ᾽ οὖν παραινοῦσ᾽ οὐδὲν ἐς πλέον ποιῶ, πρὸς σ᾽, ὦ Λύκει᾽ Ἄπολλον, ἄγχιστος γὰρ εἶ, ἱκέτις ἀφῖγμαι τοῖσδε σὺν κατεύγμασιν.Sofokles, Οἰδίπους Τύραννος 918–920, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Skoro więc moje rady nic nie dają, przybywam do ciebie, Apollonie Likejski — bo jesteś najbliżej — jako błagalnica z tymi modlitwami. (1.3) ὅτε τοίνυν τοῦθ᾽ οὕτως ἔχει, προσήκει προθύμως ἐθέλειν ἀκούειν τῶν βουλομένων συμβουλεύειν.Demostenes, Ὀλυνθιακὸς α΄ 1.1, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Skoro więc tak się rzeczy mają, należy chętnie słuchać tych, którzy chcą doradzać. (1.3) Ὅτε δὴ τοῦτο οὕτως ἔχει, τόδε μοι ἀποκρίνασθε, φήσω.Platon, Πρωταγόρας 356c, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Skoro więc tak się sprawy mają, odpowiedzcie mi na to — powiem.
(1.1) w zdaniu czasowym odnoszącym się do określonego momentu w teraźniejszości lub przeszłości występuje zasadniczo z trybem oznajmującymHerbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §§ 2394–2395, Alpheios. (1.1, 1.2) w połączeniu z ἄν i trybem łączącym przyjmuje postać ὅταν; z trybem łączącym ma znaczenie czasoweThomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, § 627, Dickinson College Commentaries.Herbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, § 2399, Alpheios. (1.2) przy powtarzających się czynnościach w przeszłości może występować z trybem życzącymHerbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, § 2414, Alpheios. (1.1, 1.2) konstrukcja ὅτε μή może nabierać znaczenia warunkowego „chyba że”Herbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, § 2387, Alpheios. (1.3) użycie przyczynowe jest rzadkie; zdanie wyrażające rzeczywistą przyczynę występuje zasadniczo w trybie oznajmującym
od względnego tematu ὁ- i τε; por. τότε, πότε
należy odróżnić ὅτε od ὁτέ „czasami, niekiedy”, które jest odrębnym przysłówkiem o innym akcencie warianty dialektalne: doryckie ὅκα, eolskie ὄτα