ἠμί ()

ēmí

czasownik (1.1) mówić, rzecHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „ἠμί”, Scaife ATLAS.Thomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, § 383, Dickinson College Commentaries. czasownik, forma fleksyjna (2.1) kreteńska forma pierwszej osoby liczby pojedynczej praesens trybu oznajmującego od: εἰμί → byćHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „εἰμί”, Logeion, University of Chicago.

(1.1) czasownik defektywny; pewnie poświadczone są następujące formy:Rodrigo Him Fábrega, „Sobre el supletismo de ἠμί y φημί”, Lengua y Habla, nr 21, 2017, s. 74–90, Redalyc. czas gramatyczny pierwsza osoba liczby pojedynczej trzecia osoba liczby pojedynczej praesens ἠμί — formy przeszłe ἦν ἦ

(1.1) παῖ, ἠμί, παῖ παῖ.Arystofanes, Νεφέλαι 1145, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Chłopcze, mówię, chłopcze, chłopcze! (1.1) παιδίον, παῖ, ἠμί, παῖ.Arystofanes, Βάτραχοι 37, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Dziecko, chłopcze, mówię, chłopcze! (1.1) Ἀληθῆ, ἦν δ᾽ ἐγώ, λέγεις.Platon, Συμπόσιον 202a, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Prawdę mówisz — rzekłem. (1.1) Ἦ καὶ ἐπ᾽ ἀργυρέῃ κώπῃ σχέθε χεῖρα βαρεῖαν.Homer, Ἰλιάς 1.219, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Rzekł i zatrzymał ciężką rękę na srebrnej rękojeści. (2.1) δίψᾳ δ’ ἠμ’ αὖος καὶ ἀπόλλυμαι.Inscriptiones Creticae II, xxx 4, w. 1, inskrypcja kreteńska z II w. p.n.e., PHI Greek Inscriptions, Packard Humanities Institute. → Jestem wyschnięty z pragnienia i ginę. (2.1) Γᾶς υἱός ἠμι καὶ Ὠρανῶ ἀστερόεντος.PHI Greek Inscriptions, Arch.Eph. 1953/54, 2, 56,1, inskrypcja z okolic Eleutherny, PH201066. → Jestem synem Ziemi i gwiaździstego Nieba. (2.1) Γᾶς ἠμι θυ‹γ›άτηρ καὶ Ὠρανῶ ἀστερόεντος.Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, złota tabliczka Χ-Α639 z Eleutherny, inskrypcja „Γᾶς ἠμι ΓΥΑΤΗΡ καὶ Ὠρανῶ ἀστερόεντος”. → Jestem córką Ziemi i gwiaździstego Nieba.

(1.1) w attyckim praesens ἠμί jest bardzo rzadkie; pewne poświadczenia pierwszej osoby liczby pojedynczej występują u Arystofanesa w Νεφέλαι 1145 i Βάτραχοι 37 (1.1) LSJ podaje również trzecią osobę liczby pojedynczej ἠσί za fragmentem Hermipposa, jednak poświadczenie tej formy jest niepewne; dlatego nie została ona włączona do tabeli odmiany (1.1) u Homera z tego czasownika występuje wyłącznie forma ἦ, przede wszystkim w Iliadzie, po zakończeniu wypowiedzi (1.1) w prozie attyckiej typowe są konstrukcje ἦν δ᾽ ἐγώ → „rzekłem”, ἦ δ᾽ ὅς → „rzekł” oraz ἦ δ᾽ ἥ → „rzekła” (1.1) LSJ i Goodell klasyfikują ἦν i ἦ jako formy imperfectum, jednak dokładna interpretacja czasowo-aspektowa tych form jest w literaturze językoznawczej dyskutowana; dlatego w tabeli zastosowano neutralne określenie „formy przeszłe” (2.1) forma kreteńska ἠμί odpowiada standardowemu εἰμί; jest poświadczona epigraficznie m.in. na złotych tabliczkach z Eleutherny