αὖος ()
aûos
Henry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „αὖος”, Scaife ATLAS. (1.1) suchy, wyschnięty, wysuszony; o roślinach: zwiędły; o pieczywie: czerstwy (1.2) w przysłówkowo, o dźwięku: sucho, chropowato, szorstko (1.3) wyczerpany, wycieńczony, wyniszczony (1.4) spragniony (1.5) drżący, roztrzęsiony; zwłaszcza skamieniały ze strachu (1.6) spłukany, bez grosza (1.7) suchy, oschły (o stylu wypowiedzi)
(1.1-1.7) regularna odmiana przymiotnikowa; typ podstawowy -ος, -η, -ον, w attyckim także -ος, -α, -ον oraz poświadczony typ dwukońcówkowy -ος, -ον; i według II deklinacji, według I deklinacji
(1.1) αὖα πάλαι, περίκηλα.Homer, Ὀδύσσεια 5.240, Dickinson College Commentaries. → od dawna suche, dobrze wysuszone. (1.1) αὔην καὶ διερὴν ἀρόων ἀρότοιο καθ᾽ ὥρην.Hezjod, Ἔργα καὶ Ἡμέραι 460, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → orząc suchą i wilgotną ziemię w porze orki. (1.1) καὶ τρύφος ἄρτου, αὖον ἐπιθραύσας.Apollonides ze Smyrny, Anthologia Palatina 6.105, w. 3–4, Anthologia Graeca Project. → i odłamawszy czerstwy kawałek chleba. (1.2) κόρυθες δ᾽ ἀμφ᾽ αὖον ἀΰτευν.Homer, Ἰλιάς 12.160, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → hełmy zaś dookoła sucho i chropawo rozbrzmiewały. (1.2) δὴ τότε γ᾽ αὖον ἄϋσεν ἐρεικόμενος περὶ δουρί.Homer, Ἰλιάς 13.441, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → wtedy właśnie [pancerz], rozdzierany wokół włóczni, chropawo zabrzmiał. (1.3) σῶμα μὲν ἐμοῦ τὸ θνητὸν αὖον ἐγένετο.Aleksis, Ὀλυμπιόδωρος, fr. 158 Kock, cyt. u Diogenesa Laertiosa 3.28, Ancient Source, CNR-ILIESI. → moje śmiertelne ciało stało się wyniszczone. (1.3) χὠ τὰς βῶς βόσκων χαἰ βόες αὐότεραι.Teokryt, Εἰδύλλια 8.48, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → a pasterz krów i krowy [stają się] bardziej wyschnięci. (1.4) δίψηι δ’ εἰμ(ὶ) αὔη καὶ ἀπόλλυμαι.SEG 40:824(2), w. 10, Petelia/Pharsalos, PHI Greek Inscriptions, Packard Humanities Institute. → Jestem spragniona i ginę z pragnienia. (1.4) ὁ μὲν γὰρ Τάνταλος ἐπ᾽ αὐτῇ τῇ λίμνῃ αὖος ἕστηκεν κινδυνεύων ὑπὸ δίψους ὁ κακοδαίμων ἀποθανεῖν.Lukian, Περὶ πένθους 8, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”. → Tantal bowiem stoi nad samym jeziorem spragniony, nieszczęśnik, ryzykując śmierć z pragnienia. (1.5) πέφρικ’ ἐγὼ μέν, αὖός εἰμί τῷ δέει.Menander, Ἐπιτρέποντες 901, Dickinson College Commentaries. → Drżę; jestem skamieniały ze strachu. (1.5) ὁ στρατηγὸς Ἔλθεμος αὖος ἦν τῷ δέει.Józef Flawiusz, Περὶ τοῦ Ἰουδαϊκοῦ πολέμου 1.19.5 (= 1.381), Bibliotheca Augustana, Hochschule Augsburg. → wódz Elthemos był skamieniały ze strachu. (1.5) ἐγὼ δέ, ὥσπερ τυφῶνι βληθείς, αὖος ἀπόπληκτος εἱστήκειν.Heliodor, Αἰθιοπικά 1.12, tekst grecki. → ja zaś, jakby rażony huraganem, stałem skamieniały i oszołomiony. (1.6) εἶτα, ὡς ἤδη αὖος ἦν, ἀπολιποῦσα αὐτὸν…Lukian, Τόξαρις ἢ Φιλία 16, grecki tekst utworu, Wikisource. → potem, gdy był już spłukany, opuściła go… (1.6) ἐπεὶ δ’ ἐγὼ μὲν αὖος ἤδη ἀκριβῶς, σὺ δὲ τὸν Βιθυνὸν ἔμπορον εὕρηκας ἐραστήν.Lukian, Ἑταιρικοὶ διάλογοι 14.1, tekst grecki. → skoro zaś ja jestem już zupełnie spłukany, ty znalazłaś bityńskiego kupca jako kochanka. (1.7) ἰδέαν δ᾽ ἐπήσκησε λόγων οὔτ᾽ ἐπιβεβλημένην, οὔτ᾽ αὖον.Filostrat, Βίοι σοφιστῶν 1.20.2, w: Wilmer Cave Wright (wyd.), Philostratus and Eunapius: The Lives of the Sophists, London–New York 1922, Internet Archive. → Wypracował styl wypowiedzi ani przesadnie ozdobny, ani suchy.
(1.2) αὖον używane przysłówkowo z czasownikami oznaczającymi wydawanie lub rozbrzmiewanie dźwięku
(1.1) αὖον ἀπὸ χλωροῦ τάμνειν → obcinać paznokieć aż do żywegoHezjod, Ἔργα καὶ Ἡμέραι 743, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη”.
stopień wyższy αὐότερος, stopień najwyższy αὐότατοςAnatole Bailly, Dictionnaire grec-français, hasło „αὖος”, Bailly 2020, CLD, Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften. LSJ podaje również niepewne poświadczenia niektórych użyć: przykład z Epic.Oxy. 1794.8 oraz Ant. Lib. 24.1 oznacza jako prob., a przypisywane Heraklitowi αὔη ψυχὴ σοφωτάτη jako dub.; nie zostały one wykorzystane w przykładach