ὅδε ()
hóde
zaimek wskazujący (1.1) ten oto, ten tutajHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, wyd. 9, hasło „ὅδε”, Logeion, University of Chicago.Herbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §§1238–1247, Alpheios Project.
(1.1) przypadek liczba pojedyncza liczba podwójna liczba mnoga męski żeński nijaki męski żeński nijaki męski żeński nijaki ὅδε ἥδε τόδε τώδε τώδε τώδε οἵδε αἵδε τάδε τοῦδε τῆσδε τοῦδε τοῖνδε τοῖνδε τοῖνδε τῶνδε τῶνδε τῶνδε τῷδε τῇδε τῷδε τοῖνδε τοῖνδε τοῖνδε τοῖσδε ταῖσδε τοῖσδε τόνδε τήνδε τόδε τώδε τώδε τώδε τούσδε τάσδε τάδεHerbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §333, Alpheios Project.
(1.1) Ἕκτορος ἥδε γυνὴ → ta oto jest żona HektoraHomer, Ἰλιάς 6,460, Scaife Viewer, Perseus Digital Library. (1.1) ὅδ᾽, ὡς ἔοικε, τῇ γυναικὶ συμμαχεῖ → ten tutaj, jak się zdaje, sprzymierza się z kobietąSofokles, Ἀντιγόνη, 740, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”. (1.1) ὦ πρέσβυ, δόμων τῶνδε πάροιθεν στεῖχε → o starcze, idź przed te oto domyEurypides, Ἰφιγένεια ἡ ἐν Αὐλίδι, 1–2, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”. (1.1) τάδε τοι ἐγὼ προτείνομαι → oto co ja ci proponujęHerodot, Ἱστορίαι 5.24.4, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”. (1.1) βασιλεὺς Ξέρξης τάδε ὑμῖν λέγει → król Kserkses mówi wam, co następujeHerodot, Ἱστορίαι 7.150.2, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”. (1.1) ἐκ τούτου λέγει τάδε Ξενοφῶν → następnie Ksenofont mówi, co następujeKsenofont, Κύρου Ἀνάβασις 3.1.35, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”.
(1.1) może być używany zarówno rzeczownikowo, jak i przymiotnikowo. (1.1) gdy określa rzeczownik, zwykle występuje z rodzajnikiem i zajmuje względem niego pozycję orzecznikową.Herbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §§1176–1178, Alpheios Project.
od dawnego zaimka wskazującego ὁ, ἡ, τό z nieodmiennym, enklitycznym elementem deiktycznym -δε „tu”
(1.1) w porównaniu z οὗτος zaimek ὅδε ma zwykle silniejszą funkcję deiktyczną i wskazuje na osobę lub rzecz znajdującą się w bezpośredniej bliskości fizycznej albo mentalnej mówiącego; w dramacie często sygnalizuje pojawienie się nowej postaci. (1.1) w toku wypowiedzi ὅδε i jego formy zwykle odsyłają do treści, która dopiero nastąpi, podczas gdy οὗτος częściej odsyła do treści wcześniejszej; oba użycia mają jednak wyjątki.