γιγνώσκω ()
gignṓskō
czasownikHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „γιγνώσκω”, Scaife ATLAS (1.1) poznawać, rozpoznawać, spostrzegać, dostrzegać, rozumieć; w czasach przeszłych także: znać, wiedzieć (1.2) sądzić, uważać, myśleć (1.3) postanawiać, decydować, rozstrzygać, orzekać (1.4) eufemistycznie: współżyć seksualnie (1.5) w zwrocie γιγνώσκω χάριν: być wdzięcznym, okazywać wdzięcznośćHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „οἶδα”, Scaife ATLAS
(1.1-5) czasownik nieregularny; koniugacja I.Herbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §§ 526c, 681–682, 687, 805, Alpheios (1.1-5) formy podstawowe: γιγνώσκω, γνώσομαι, ἔγνων, ἔγνωκα, ἔγνωσμαι, ἐγνώσθην. (1.1-5) forma przyszła γνώσομαι jest formalnie w stronie medialnej, lecz ma znaczenie czynne; aoryst ἔγνων jest atematyczny i odmienia się według typu ἔστην.
(1.1) ὄφρ᾽ εὖ γιγνώσκῃς ἠμὲν θεὸν ἠδὲ καὶ ἄνδρα → abyś dobrze rozpoznawał zarówno boga, jak i człowiekaHomer, Ἰλιάς 5,128, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.1) ἔγνως ὡς θεός εἰμί → rozpoznałeś, że jestem bogiemHomer, Ἰλιάς 22,10, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.1) νῦν ἔγνων τὸν Ἔρωτα → teraz poznałem ErosaTeokryt, Εἰδύλλια 3,15, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) Καὶ περὶ μὲν τῆς βοηθείας ταῦτα γιγνώσκω → a co do pomocy, tak sądzęDemostenes, Ὀλυνθιακὸς α΄ 1,19, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) Ἐγὼ δ᾽ οὕτω γιγνώσκω → ja zaś tak sądzęKsenofont, Κύρου Ἀνάβασις 4,6,10, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) περὶ μὲν δὴ τῶν θεῶν τε καὶ τῶν ὅρκων οὕτω γιγνώσκω → co do bogów i przysiąg, tak sądzęKsenofont, Κύρου Ἀνάβασις 2,5,8, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) Ἀλυάττεα γὰρ ἔγνωσαν δοῦναι τὴν θυγατέρα Ἀρύηνιν Ἀστυάγεϊ τῷ Κυαξάρεω παιδί → postanowili bowiem, aby Alyattes wydał swoją córkę Aryenis za Astyagesa, syna KyaksaresaHerodot, Ἱστορίαι 1,74,4, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) Λακεδαιμόνιοι δὲ δικαστήριον συναγαγόντες ἔγνωσαν περιυβρίσθαι Αἰγινήτας ὑπὸ Λευτυχίδεω → Spartanie zaś, zwoławszy sąd, orzekli, że mieszkańcy Eginy zostali ciężko znieważeni przez LeotychidasaHerodot, Ἱστορίαι 6,85,1, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) ἔγνωσαν οἱ πλείους ἀφίστασθαι Ἀθηναίων → większość postanowiła odłączyć się od AteńczykówTukidydes, Ἱστορίαι 4,88,1, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.4) Αδαμ δὲ ἔγνω Ευαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ → Adam zaś współżył z Ewą, swoją żonąSeptuaginta, Γένεσις 4,1, wyd. Alfred Rahlfs, wyd. 2 popr. Robert Hanhart, Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2006 (1.4) Καὶ ἔγνω Καιν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ → i Kain współżył ze swoją żonąSeptuaginta, Γένεσις 4,17, wyd. Alfred Rahlfs, wyd. 2 popr. Robert Hanhart, Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2006 (1.4) καὶ οὐ ἐγίνωσκεν αὐτὴν ἕως οὗ ἔτεκεν υἱόν → i nie współżył z nią, dopóki nie urodziła synaΚατὰ Μαθθαῖον 1,25, The Greek New Testament, wyd. 5 popr., Barbara Aland, Kurt Aland, Johannes Karavidopoulos, Carlo M. Martini, Bruce M. Metzger, Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 2014 (1.5) καὶ χάριν τῇ τε βουλῇ καὶ τῷ δήμῳ […] ἔγνω → i okazał wdzięczność senatowi i ludowiKasjusz Dion, Ῥωμαϊκὴ Ἱστορία 39,9,1, Philippe Remacle (1.5) χάριν ἐγνωκέναι τῷ κυρίῳ τοῦ κόσμου ὀφείλοντες → będąc zobowiązanymi okazać wdzięczność Panu świataKlemens Aleksandryjski, Στρωματεῖς 3,3,13,1, Documenta Catholica Omnia (1.5) ἀντίδοσιν τελετῆς τῆς ταυροβόλου χάριν ἔγνω → jako odwzajemnienie za tauroboliczny obrzęd okazał wdzięcznośćInscriptiones Graecae II/III² 13252 (= II/III² 4841), w. 3, Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften
(1.1) najczęściej z , rzadziej z . (1.3) z lub z + . (1.5) γιγνώσκω χάριν → być wdzięcznym, okazywać wdzięczność
z rdzenia γνο-/γνω-; temat czasu teraźniejszego γι-γνώ-σκ- jest utworzony przez reduplikację i przyrostek -σκ-.
(1.1-5) forma γινώσκω jest poświadczona w dialektach doryckim, eolskim i jońskim oraz po Arystotelesie; we wczesnych inskrypcjach attyckich występuje γιγνώσκω.