πρᾶγμα ()
prâgma
rzeczownik, rodzaj nijaki (1.1) czyn, działanie, postępekΚέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Βασικό Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής, hasło „πρᾶγμα”Henry George Liddell, Robert Scott, An Intermediate Greek-English Lexicon, hasło „πρᾶγμα”, Scaife ATLAS (1.2) rzecz, sprawa, kwestia, zdarzenie, zajęcie, przedmiot (1.3) sprawy, okoliczności, sytuacja; także sprawy publiczne lub polityczne (1.4) kłopoty, trudności, problemy, uciążliwości
(1.1-4) III deklinacja; temat πραγματ-Herbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, §§ 205–206, Alpheios {| class="wikitable" ! !! !! |- ! | πρᾶγμα || πράγματα |- ! | πράγματος || πραγμάτων |- ! | πράγματι || πράγμασι(ν) |- ! | πρᾶγμα || πράγματα |- ! | πρᾶγμα || πράγματα
(1.1) οὐ φοβῇ δικαζόμενος τῷ πατρὶ ὅπως μὴ αὖ σὺ ἀνόσιον πρᾶγμα τυγχάνῃς πράττων; → Czy nie boisz się, że pozywając swego ojca, sam z kolei popełniasz bezbożny czyn?Platon, Eutyfron 4e, Scaife Viewer (1.1) ἢ καιρὸν ἐπιτηρῶν τινα κατεργάσασθαι πρᾶγμα θανάτων ἄξιον πολλῶν. → albo wyczekując jakiejś okazji, dopuścić się czynu godnego wielu śmierci.Menander, Dyskolos 291–293, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.1) ὅταν, μὴ δείξας ὅτι ἐποίησεν, αὐξήσῃ τὸ πρᾶγμα. → gdy, nie wykazawszy, że tego dokonał, wyolbrzymia czyn.Arystoteles, Retoryka 2.24, 1401b, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.2) ἐγώ γε μὴν ἦλθον πρὸς αὐτοὺς καὶ ἠρώτων ὅ τι ἐστὶ τὸ πρᾶγμα. → Ja zaś podszedłem do nich i pytałem, co to za sprawa.Ksenofont, Anabasis 5.7.23, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.2) Ἀλλ᾽, ὦ, Σώκρατες, τὸ σὸν τί ἐστι πρᾶγμα; → Ale, Sokratesie, co to za twoje zajęcie?Platon, Obrona Sokratesa 20c, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.2) σὺ μέντοι οὐχ ὅμοιον πρᾶγμα τῷ αὐτῷ λόγῳ ἤρου. → Ty jednak nie pytałeś o taką samą rzecz w tym samym rozumowaniu.Platon, Państwo 408d, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.3) εἰ ἐγώ πάλαι ἐπεχείρησα πράττειν τὰ πολιτικὰ πράγματα, πάλαι ἂν ἀπολώλη. → Gdybym dawno próbował zajmować się politycznymi sprawami, dawno zginąłbym.Platon, Obrona Sokratesa 31d–e, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.3) οἱ δὲ βάρβαροι τοσοῦτον ἀπεῖχον τοῦ πολυπραγμονεῖν περὶ τῶν Ἑλληνικῶν πραγμάτων. → Barbarzyńcy zaś tak dalecy byli od wtrącania się w greckie sprawy.Izokrates, Areopagitikos 80, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.3) τοῖς μὲν ἐκτὸς δόξαν παρέσχε περὶ τῶν Ἑλληνικῶν πραγμάτων διειλέχθαι. → Ludziom z zewnątrz sprawił wrażenie, że rozmawiał o greckich sprawach.Plutarch, Temistokles 29.5, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.4) ὅταν δὲ ἀπειθῶσι πράγματα ἔχειν, ἔστ᾽ ἂν ὑπηρετήσωσι κατὰ γνώμη τῷ πωλοδάμνῃ. → gdy zaś są nieposłuszne, mają kłopoty, dopóki nie usłuchają woli ujeżdżacza.Ksenofont, Oeconomicus 13.7, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.4) τί γάρ με δεῖ πράγματα ἔχειν τὰ πρὸ Εὐκλείδου νῦν ἐξετάζουσαν; → Dlaczego mam sobie zadawać kłopot badaniem tego, co było przed Euklidesem?Lukian, Κατάπλους ἢ Τύραννος 5, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.4) νῦν δὲ ἢ οὐκ ἐννοεῖς ἢ αὖ διανοῇ ἐμοὶ πράγματα παρέχειν ἀντιλαμβανόμενος. → Teraz zaś albo nie rozumiesz, albo znowu zamierzasz sprawiać mi kłopoty, sprzeciwiając się.Platon, Państwo 505a, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη
(1.3) τὰ πολιτικὰ πράγματα → sprawy polityczne (1.4) πράγματα ἔχειν → mieć kłopoty, mieć trudności (1.4) πράγματα παρέχειν τινί → sprawiać komuś kłopoty, przysparzać komuś trudności
πράσσω, πρᾶξις, πραγματεία, πραγματεύομαι
od πράσσω; utworzone od tematu perfectum -πραγ- za pomocą przyrostka -μα
forma jońska: πρῆγμα