δοκέω ()
dokéō
czasownik (1.1) sądzić, uważać, myśleć, przypuszczać, wyobrażać sobieHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „δοκέω”, Scaife ATLASDickinson College Commentaries, Greek Core Vocabulary, hasło „δοκέω, δόξω, ἔδοξα” (1.2) zamierzać, mieć zamiar, postanawiać (1.3) wydawać się, zdawać się, uchodzić za, być uważanym za (1.4) udawać, stwarzać pozór (1.5) uznawać za stosowne, postanawiać, decydować, uchwalać
(1.1-5) czasownik ściągnięty na -έω; koniugacja I; imperfectum attyckie ἐδόκουν; futurum δόξω / δοκήσω, aoryst ἔδοξα / ἐδόκησα, aoryst bierny ἐδόχθην / ἐδοκήθην, perfectum medialno-bierne δέδογμαι / δεδόκημαι; perfectum czynne drugiego szeregu: δεδόκηκα
(1.1) ἐπεὶ δοκέω νικησέμεν Ἕκτορα δῖον → ponieważ sądzę, że pokonam świetnego HektoraHomer, Ἰλιάς 7.192, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.1) ἐγώ μοι δοκέω κατανοέειν τοῦτο → ja sądzę, że rozumiem toHerodot, Ἱστορίαι 2.93.6, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.1) οὔ σε δοκέω πείθεσθαι → nie sądzę, że jesteś przekonanyHerodot, Ἱστορίαι 1.8, Scaife Viewer (1.2) ὅταν δ᾽ ἀείδειν ἢ μινύρεσθαι δοκῶ → ilekroć zaś zamierzam śpiewać albo nucićAjschylos, Ἀγαμέμνων 16, Scaife Viewer (1.2) ἀλλ᾽ εἰσιών μοι τὸν ὄνον ἐξάγειν δοκῶ → lecz zamierzam wejść i wyprowadzić osłaArystofanes, Σφῆκες 177, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) σὺ δ᾽ αὐτός ἤδη γνῶθι τίνα πέμπειν δοκεῖς → ty zaś sam teraz zdecyduj, kogo zamierzasz posłaćAjschylos, Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας 650, Scaife Viewer (1.3) οὐ πάνυ μοι δοκεῖ, ἔφη, ὦ Σώκρατες, οὕτως ἁπλοῦν εἶναι → nie bardzo mi wydaje się, powiedział, Sokratesie, że to jest tak prostePlaton, Πρωταγόρας 331c, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) οὐ γὰρ δοκεῖν ἄριστος, ἀλλ᾽ εἶναι θέλει → nie bowiem chce wydawać się najlepszym, lecz być nimAjschylos, Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας 592, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) ἐπὶ δὲ τῶν πλουσίων τε καὶ εὐδαιμόνων δοκούντων εἶναι οὐ αἰσθανόμεθα → w przypadku tych, którzy uchodzą za bogatych i szczęśliwych, nie dostrzegamy tegoPlaton, Πολιτεία 406c, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.4) ἤκουσά του λέγοντος, οὐ δοκῶν κλύειν → usłyszałem kogoś mówiącego, udając, że nie słyszęEurypides, Μήδεια 67, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.4) πόσους δοκεῖς δὴ κάρτ᾽ ἔχοντας εὖ φρενῶν νοσοῦνθ᾽ ὁρῶντας λέκτρα μὴ δοκεῖν ὁρᾶν; → jak wiele ludzi sądzisz, mimo że mają zdrowy rozum i widzą chore łoża, udaje, że nie widzi?Eurypides, Ἱππόλυτος 462–463, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.4) μαθοῦσα δὲ τὸ ποιηθὲν ἐκ τοῦ ἀνδρὸς οὔτε ἀνέβωσε αἰσχυνθεῖσα οὔτε ἔδοξε μαθέειν → dowiedziawszy się, co zrobił jej mąż, ani nie krzyknęła ze wstydu, ani dała po sobie poznać, że się dowiedziałaHerodot, Ἱστορίαι 1.10, Scaife Viewer (1.5) τοῖσι μάγοισι ἔδοξε βουλευομένοισι Πρηξάσπεα φίλον προσθέσθαι → magowie, naradzając się, postanowili pozyskać Preksaspesa jako przyjacielaHerodot, Ἱστορίαι 3.74.1, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.5) καὶ ἔδοξε τῷ δικαστηρίῳ δῆσαι τὸν Ἐρασινίδην → i sąd postanowił uwięzić ErazynidesaKsenofont, Ἑλληνικά 1.7.2, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.5) δοκεῖ ἡμῖν χρῆσθαι τὸν βουλόμενον → uznajemy za stosowne, aby ten, kto chce, korzystałTukidydes, Ἱστορίαι 4.118, Scaife Viewer
(1.1) δοκέω + + bezokolicznik → sądzić, że … (1.1) δοκέω + περί + → mieć opinię o … (1.2) δοκῶ μοι + bezokolicznik → zamierzać, postanawiać (1.3) δοκέω + + bezokolicznik → wydawać się komuś, że … (1.3) δοκεῖ μοι → wydaje się mi (1.4) δοκέω + bezokolicznik → udawać, że …; także z οὐ / μή → udawać, że nie … (1.5) δοκεῖ + + bezokolicznik → uznawać za stosowne, postanawiać (1.5) ἔδοξε τῇ βουλῇ / τῷ δήμῳ → rada postanowiła / lud postanowił, rada uchwaliła / lud uchwalił
δοκῶ μοι może zależnie od kontekstu oznaczać → sądzę, wydaje się mi albo → zamierzam, postanawiam. δοκεῖ μοι może oznaczać → wydaje się mi, a w kontekście decyzji → uznaję za stosowne, postanawiam.