ἀκτίς ()

aktís

rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) promień, snop światła; zwłaszcza promień słońca, ognia lub błyskawicy; także promień wzrokowyHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „ἀκτίς”, Scaife ATLASAnatole Bailly, Dictionnaire grec-français, hasło „ἀκτίς”, Classical Language Dictionary, Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften (1.2) przenośnie: blask, świetność, splendor, chwała (1.3) astrologia: promień astrologiczny; promień wysyłany przez jedną planetę ku innej planecie, zwłaszcza z lewej strony (1.4) szprycha koła

(1.1-4) III deklinacja; rzeczownik rodzaju żeńskiego o temacie spółgłoskowym ἀκτιν- (temat na -ν)Herbert Weir Smyth, A Greek Grammar for Colleges, § 259: przypadek liczba pojedyncza liczba podwójna liczba mnoga ἀκτίς ἀκτῖνε ἀκτῖνες ἀκτῖνος ἀκτίνοιν ἀκτίνων ἀκτῖνι ἀκτίνοιν ἀκτῖσι(ν) ἀκτῖνα ἀκτῖνε ἀκτῖνας ἀκτίς ἀκτῖνε ἀκτῖνες

(1.1) οὔτε ποτʼ ἠέλιος φαέθων ἀκτῖσιν ἔβαλλεν → ani nigdy jaśniejące słońce raziło promieniamiHomer, Odyseja 5,479, Scaife ATLAS (1.1) αἰνῶς ἀκτίνεσσιν ἐοικότες ἠελίοιο → niezwykle podobne do promieni słońcaHomer, Iliada 10,547, Scaife ATLAS (1.1) λαμπραὶ δʼ ἦλθον ἀκτῖνες στεροπᾶς ἀπορηγνύμεναι → jasne zaś promienie błyskawicy wybuchłyPindar, Oda pytyjska IV 198, Scaife Viewer (1.2) Ὀλυμπίᾳ τʼ ἀγώνων πολυφάτων ἔσχον θοὰν ἀκτῖνα σὺν ἵπποις → i w Olimpii z sławnych zawodów zdobyli szybki blask wraz z końmiPindar, Oda pytyjska XI 47–48, Scaife Viewer (1.2) διὰ πόντον βέβακεν ἐργμάτων ἀκτὶς καλῶν ἄσβεστος ἀεί → przez morze rozchodzi się wiecznie niegasnący blask pięknych czynówPindar, Oda istmijska IV 40–42, Scaife Viewer (1.2) ὑμετέρας ἀκτῖνος ὄλβου → waszego blasku pomyślnościPindar, Oda pytyjska IV 254–255, Scaife Viewer (1.3) τὴν ἀκτῖνα ἐπιφέρων → kierując promieńWettiusz Walens, Anthologiae III, s. 136,19, wyd. Wilhelm Kroll, 1908 (1.3) ἀκτῖνα ἐπιφερόντων ὁθενδήποτε τετράγωνον ἢ διάμετρον → kierujących z dowolnego miejsca promień w kwadraturze lub opozycjiKlaudiusz Ptolemeusz, Tetrabiblos III 10, Ptolemaeus Arabus et Latinus, Bayerische Akademie der Wissenschaften (1.3) κατὰ τρίγωνον ἀκτῖνα ἀπὸ Κριοῦ → promień w trygonie z BaranaHefajstion z Teb, Apotelesmatica II 10,23–26, wyd. August Engelbrecht, 1887 (1.4) ὁ δʼ ἀκτίνεσσιν ἑλικταῖς στρωφᾷ → on zaś obraca obracającymi się szprychamiAntypater z Tesaloniki, Anthologia Palatina 9,418, Anthologia Graeca

(1.1) ἀκτίνεσσιν ἠελίοιο → promieniami słońca (1.1) ἀκτῖνες στεροπᾶς → promienie błyskawicy

ἀκτινοβολέωAnatole Bailly, Dictionnaire grec-français, hasło „ἀκτινοβολέω”, ἀκτινοφόροςAnatole Bailly, Dictionnaire grec-français, hasło „ἀκτινοφόρος”, Classical Language Dictionary, Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften, ἀκτινωτόςAnatole Bailly, Dictionnaire grec-français, hasło „ἀκτινωτός”

(1.1) ἀκτῖνες μέσαι → południe (pora dnia) (1.1) πρὸς ἀκτῖνα → ku wschodowi (1.1) τὰ πρὸς ἀκτῖνα ἔθνη → ludy Wschodu

U Homera wyraz występuje wyłącznie w celowniku liczby mnogiej: ἀκτῖσιν oraz w epickiej postaci ἀκτίνεσσιν. LSJ notuje również wariant mianownika liczby pojedynczej ἀκτίν, poświadczony u Herodiana. Wyraz ma przede wszystkim charakter poetycki; jest jednak poświadczony także w prozie, m.in. u Platona.