σιδήρεος () sidḗreos
przymiotnik (1.1) żelazny, wykonany z żelazaAnatole Bailly, Dictionnaire grec-français, Bailly 2020, hasło „σιδήρεος”, Bailly.app.Henry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „σιδήρεος”, Logeion, University of Chicago. (1.2) twardy jak żelazo, nieugięty, niezłomny; w negatywnym kontekście także bezlitosny, nieczuły
(1.1-2) przymiotnik I i II deklinacji; I deklinacja (rodzaj żeński) i II deklinacja (rodzaj męski i nijaki); przymiotnik materiałowy na -εος, -έα, -εονThomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, § 426, „Denominative Adjectives”, Dickinson College Commentaries. (1.1-2) rodzaj męski: σιδήρεος; rodzaj żeński: σιδηρέα; rodzaj nijaki: σιδήρεον (1.1-2) w dialekcie attyckim formy ściągnięte: rodzaj męski σιδηροῦς, rodzaj żeński σιδηρᾶ, rodzaj nijaki σιδηροῦνMeagan Ayer (red.), Classical Greek: Contracted 1st and 2nd Declension Adjectives, Dickinson College Commentaries.
(1.1) χάλκεα ὀκτάκνημα, σιδηρέῳ ἄξονι ἀμφίς → spiżowe, ośmioszprychowe, wokół żelaznej osi.Homer, Ἰλιάς 5,723, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. (1.1) κρητῆρά τε ἀργύρεον μέγαν καὶ ὑποκρητηρίδιον σιδήρεον κολλητόν → wielki srebrny krater i spajany żelazny stojak pod krater.Herodot, Ἱστορίαι 1,25,2, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. (1.1) ἦλθαν ἐπὶ τὴν πύλην τὴν σιδηρᾶν τὴν φέρουσαν εἰς τὴν πόλιν → dotarli do żelaznej bramy prowadzącej do miasta.Novum Testamentum Graece, wyd. 28 (NA28), Dz 12,10, Deutsche Bibelgesellschaft. (1.2) πείσειν· ἦ γὰρ σοί γε σιδήρεος ἐν φρεσὶ θυμός → nie mogłem cię przekonać; bo twój duch jest nieugięty, twardy jak żelazo.Homer, Ἰλιάς 22,356–357, „Μνημοσύνη. Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας”, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. (1.2) οὐδέ μοι αὐτῇ θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι σιδήρεος, ἀλλ᾽ ἐλεήμων → mój duch w piersi nie jest twardy jak żelazo, lecz miłosierny.Homer, Ὀδύσσεια 5,190–191, Dickinson College Commentaries. (1.2) λέξομαι· ἦ γὰρ τῇ γε σιδήρεον ἐν φρεσὶ ἦτορ → położę się; bo ona ma w sercu nieugięte, żelazne serce.Homer, Ὀδύσσεια 23,172, Dickinson College Commentaries.
σίδηρος, σιδήρειος
od σίδηρος
jońska forma rodzaju żeńskiego: σιδηρέη; forma dorycka: σιδάρεος w attyckich inskrypcjach poświadczona jest forma ściągnięta rodzaju żeńskiego σιδηρᾶ.