ὅπως ()

hópōs

przysłówek (1.1) jak, tak jak, w taki sposób jakHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „ὅπως”, Scaife ATLAS (1.2) jak, w jaki sposób; w pytaniach zależnych, rzadko także bezpośrednichThomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, § 638, Dickinson College Commentaries spójnik (2.1) czasowo: gdy, kiedy, ilekroć (2.2) aby, żeby, ażeby, tak aby

(1.1) χρῶ ὅπως βούλει αὐτοῖς. → używaj ich, jak chceszKsenofont, Κύρου παιδεία 8.3.46, Alpheios Texts (1.1) ποίει ὅπως ἄριστόν σοι δοκεῖ εἶναι. → rób tak jak ci się wydaje najlepiejKsenofont, Κύρου παιδεία 4.5.50, Alpheios Texts (1.1) ἔρξον ὅπως ἐθέλεις. → czyń jak chceszHomer, Ὀδύσσεια 24.481, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) οὐκ οἶδ᾽ ὅπως σε φῶ βεβουλεῦσθαι καλῶς. → nie wiem, jak mam powiedzieć, że dobrze postanowiłeśSofokles, Οἰδίπους Τύραννος 1367, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) ὅπως ἡ πόλις πρὸς αὐτὸν ἔχοι. → jak miasto jest do niego usposobioneKsenofont, Ἑλληνικά 1.4.11, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) καὶ πρῶτόν μοι εἴπατε ὅπως ἀποθανόντες ἥκετε. → i najpierw powiedzcie mi, jak umarliście i przybyliścieLukian, Κατάπλους ἢ Τύραννος 6, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (2.1) Τρῶες δὲ μεγάθυμοι ὅπως ἴδον αἷμ᾽ Ὀδυσῆος. → Trojanie zaś wielkoduszni, gdy zobaczyli krew OdyseuszaHomer, Ἰλιάς 11.459, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (2.1) ὅπως δὲ σεμνῶν ὀργίων ἐδαίετο φλὸξ αἱματηρά. → gdy zaś krwawy płomień świętych obrzędów zapłonąłSofokles, Τραχίνιαι 765–766, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (2.1) καὶ τῶν μὲν ὅπως τις πρῶτα γένοιτο, πάντας ἀποκρύπτασκε. → a gdy tylko któryś z nich urodził się, wszystkich ukrywałHezjod, Θεογονία 156–157, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (2.2) μέθες τόδ᾽ ἄγγος νῦν, ὅπως τὸ πᾶν μάθῃς. → odłóż teraz to naczynie, aby poznać wszystkoSofokles, Ἠλέκτρα 1205, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (2.2) ὅπως ἂν εὐξώμεσθα πρῶτα τοῖς θεοῖς. → aby najpierw pomodlić się do bogówArystofanes, Σφῆκες 862, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (2.2) ἐδίωκεν ὑποτεμνόμενος τὸν εἰς Σάμον πλοῦν, ὅπως μή ἐκεῖσε φύγοι. → ścigał go, odcinając drogę do Samos, aby nie uciekł tamKsenofont, Ἑλληνικά 1.6.15, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

(1.1) ze stopniem najwyższym może wyrażać możliwie największy stopień danej cechy, np. ὅπως ἄριστα → „jak najlepiej”, ὅπως τάχιστα → „jak najszybciej”Ajschylos, Ἀγαμέμνων 600, 605, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2, 2.2) po czasownikach i wyrażeniach oznaczających planowanie, staranie, troskę lub dopilnowanie często wprowadza zdanie z czasem przyszłym trybu oznajmującego; zależnie od kontekstu odpowiada polskiemu „jak…” albo „żeby…” (2.1) u Herodota często z trybem życzącym w odniesieniu do czynności powtarzających się, w znaczeniu „ilekroć…” (2.2) w zdaniach celowych występuje z trybem łączącym, często z ἄν, albo z trybem życzącym bez ἄν (2.2) ὅπως lub ὅπως μή z czasem przyszłym trybu oznajmującego może samodzielnie wyrażać nakaz lub zakaz: ὅπως … → „dopilnuj, żeby…”, ὅπως μή … → „uważaj, żeby nie…” (2.2) po wyrażeniach obawy lub ostrożności występuje także ὅπως μή → „żeby nie…”, „aby nie…”

(1.1) ὅπως ἄριστα → jak najlepiej • ὅπως τάχιστα → jak najszybciej (2.1) ὅπως πρῶτα → gdy tylko, skoro tylko

(1.1) ὡς (2.2) ἵνα

οὐκ ἔστιν ὅπως → „nie ma sposobu, aby…”, „jest niemożliwe, żeby…”Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 2.4.3, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας οὐχ ὅπως …, ἀλλὰ καὶ … → „nie tylko nie…, lecz także…”Tukidydes, Ἱστορίαι 1.35.4, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας po wcześniejszym członie οὐχ ὅπως … → „nie mówiąc już o…”, „a cóż dopiero…”Sofokles, Ἠλέκτρα 796, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

formy dialektalne: epicka i eolska ὅππως, jońska ὅκως, dorycka ὁπῶς w systemie przysłówków korelatywnych ὅπως jest ogólnym odpowiednikiem względnym i pytajnym względem ὡς i πῶς