καλῶς ()
kalôs
przysłówek (1.1) dobrze, należycie, właściwie, słusznie, poprawnieΒασικό Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής, hasło „καλός”, część „καλῶς”, Κέντρο Ελληνικής ΓλώσσαςHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „καλός”, część „καλῶς”, Logeion, University of Chicago (1.2) pomyślnie, szczęśliwie, przychylnie (1.3) zupełnie, całkowicie, dokładnie, wyraźnie, doskonale (1.4) jako samodzielna odpowiedź: dobrze, owszem, zgoda; także w uprzejmej lub ironicznej odmowie: nie, dziękujęThomas Dwight Goodell, A School Grammar of Attic Greek, „Undeveloped and Incomplete Sentences”, Dickinson College Commentaries (1.5) pięknie, wspaniale, znakomicie; także ironicznie
(1.1–1.5) stopień forma stopień równy καλῶς stopień wyższy κάλλιον; także καλλιόνως stopień najwyższy κάλλιστα Βασικό Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής, hasło „καλός”, część „καλῶς”, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
(1.1) Καλῶς λέγεις. → słusznie mówiszPlaton, Κρίτων 47c, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.1) καὶ καλῶς ποιεῖς. → i dobrze czyniszDemostenes, Περὶ τοῦ στεφάνου 18.314, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.1) διό καλῶς τὰ ἐκ θυμοῦ οὐκ ἐκ προνοίας κρίνεται. → dlatego czyny z gniewu słusznie są uznawane za nieumyślneArystoteles, Ἠθικὰ Νικομάχεια 5.8, 1135b, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) ἀλλ᾽ ὡς, τὸ μὲν μέγιστον, οἰκοῖμεν καλῶς καὶ μὴ σπανιζοίμεσθα. → lecz, co najważniejsze, abyśmy pomyślnie żyli i nie cierpieli niedostatkuEurypides, Μήδεια 559–560, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) καὶ τὸν Βρασίδαν τά τ᾽ ἄλλα καλῶς ἐδέξαντο. → a Brasidasa poza tym przychylnie przyjęliTukidydes, Ἱστορίαι 4.121.1, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) οὐ γὰρ εἴχομεν οὔτ᾽ ἀντιφωνεῖν οὔθ᾽ ὅπως δρῶντες καλῶς πράξαιμεν. → nie mogliśmy bowiem ani sprzeciwić się, ani wiedzieliśmy, jak działać, aby pomyślnie wyjśćSofokles, Ἀντιγόνη 270–272, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) ὦ παῖ, καλῶς εἶ δῆλος οὐκ εἰδὼς τί δρᾷς. → o synu, zupełnie jasne jest, że nie wiesz, co robiszSofokles, Οἰδίπους Τύραννος 1008, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) ἀλλ᾽ εἶδεν, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τοῦτο καλῶς ἐκεῖνος, ὅτι … → lecz on, o Ateńczycy, wyraźnie dostrzegł to, że…Demostenes, Κατὰ Φιλίππου α΄ 4.5, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.3) τοῦτο γὰρ καλῶς ἠπίσταντο, ὅτι … → to bowiem doskonale wiedzieli, że…Lizjasz, Κατὰ Ἐρατοσθένους 12.45, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.4) συνεχώρησε ταῦτα. καλῶς. → zgodził się na to. dobrzeDemostenes, Κατὰ Φιλίππου β΄ 6.14, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.4) Καλῶς. → dobrzePlaton, Πολιτεία 349d, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.4) ἐπίθες λαβὼν δὴ καὶ σὺ λιβανωτόν. καλῶς. ἕτεροι γάρ εἰσιν οἷσιν εὔχομαι θεοῖς. → weź więc i ty złóż kadzidło. — nie, dziękuję; są bowiem inni bogowie, do których się modlęArystofanes, Βάτραχοι 888–889, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.5) Καλῶς ἐρήμης γ᾽ ἂν σὺ γῆς ἄρχοις μόνος. → wspaniale, sam rządziłbyś pustą ziemiąSofokles, Ἀντιγόνη 738, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.5) Καλῶς γε, ὦ Ἱππία, νὴ τὸν κύνα καὶ εὐδόξως ἀπεκρίνω. → wspaniale doprawdy, o Hippiaszu, na psa, i chlubnie odpowiedziałeśPlaton, Ἵππίας μείζων 287e–288a, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.5) τούτους ἃ μὲν διδασκάλων εἴχετο καλῶς καὶ εὖ ἐπαίδευσεν. → ich w tym, co zależało od nauczycieli, wykształcił pięknie i dobrzePlaton, Πρωταγόρας 319e–320a, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
(1.4) może występować samodzielnie jako odpowiedź stanowiąca równoważnik całego zdania καλῶς ἔχω + bezokolicznik → „dobrze jest…”, „słusznie jest…”, „jest właściwe, aby…”
(1.1) καλῶς λέγω → „mówić słusznie”, „mówić poprawnie” (1.2) καλῶς δέχομαι → „przyjmować przychylnie”
καλός, κάλλος, καλλονή, καλλύνω, καλλωπίζω, καλλιτέχνης
καλῶς καὶ εὖ → „bardzo dobrze”, „znakomicie” καλῶς ποιῶ → „czynić dobrze”, „postępować słusznie” καλῶς ἔχω → „mieć się dobrze”, „być w dobrym stanie” καλῶς πράττω → „mieć się dobrze”, „powodzić się”
od καλός
(1.5) może być używane ironicznie forma dorycka: καλώς → „dobrze, słusznie”