φαῦλος ()
phaûlos
przymiotnik (1.1) łatwy, niewielki, nieznaczny, błahyHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, hasło „φαῦλος”, Scaife ATLAS (1.2) prosty, zwyczajny, skromny, lichy, marny, kiepski (1.3) zły, niegodziwy, nikczemny, podły (1.4) pospolity, niski rangą; o wyglądzie: niepozorny, nieatrakcyjny (1.5) nieudolny, niewprawny, kiepski, gorszy (1.6) lekkomyślny, nierozważny, niedbały, obojętny (1.7) w znaczeniu dodatnim: prosty, niewyszukany, bezpretensjonalny
(1.1-7) regularna odmiana przymiotnikowa; typ podstawowy -ος, -η, -ον; m i n według II deklinacji, ż według I deklinacji; st. wyższy φαυλότερος, st. najwyższy φαυλότατοςScaife ATLAS, lemma „φαῦλος”
(1.1) Τὸ ζήτημα ᾧ ἐπιχειροῦμεν οὐ φαῦλον. → Zagadnienie, którego się podejmujemy, nie jest błahe.Platon, Πολιτεία 368c, John Burnet (wyd.), Platonis Opera, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.1) φαῦλον αὐτοῖς προστάξομεν. → Wyznaczymy im łatwe zadanie.Platon, Πολιτεία 423c, John Burnet (wyd.), Platonis Opera, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.1) ἐμοὶ δὲ οὐδὲν φαῦλον δοκεῖ εἶναι τὸ πρᾶγμα. → Mnie zaś sprawa wydaje się wcale nie błaha.Ksenofont, Κύρου Ἀνάβασις 6.6.12, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (1.2) ἀλλὰ ἐπί τε βραχεῖ πλῷ ὡρμήθησαν καὶ παρασκευῇ φαύλῃ. → Lecz wyruszyli na krótki rejs i z lichym wyposażeniem.Tukidydes, Ἱστορίαι 6.31.3, Henry Stuart Jones (wyd.), Thucydidis Historiae, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.2) σῖτα καὶ ποτὰ φαυλότατα. → najprostsze pożywienie i napoje.Ksenofont, Ἀπομνημονεύματα 1.6.2, E.C. Marchant (wyd.), Xenophontis Opera Omnia, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.2) οὐ ναυτικῆς καὶ φαύλου στρατιᾶς μόνον δεῖ. → potrzeba nie tylko floty i lichego wojska.Tukidydes, Ἱστορίαι 6.21, Henry Stuart Jones (wyd.), Thucydidis Historiae, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.3) τοὺς δ᾽ ἐνθάδ᾽, αὐτοὺς ὄντας ἀνθρωποκτόνους, ἐς τὴν θεὸν τὸ φαῦλον ἀναφέρειν δοκῶ. → Uważam, że tutejsi, sami będąc zabójcami ludzi, przypisują bogini zło.Eurypides, Ἰφιγένεια ἐν Ταύροις 389–390, Gilbert Murray (wyd.), Euripidis Fabulae, t. II, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.3) τὰ φαῦλα ἀποτρέπειν. → odwracać zło.Ksenofont, Συμπόσιον 4.47, E.C. Marchant (wyd.), Xenophontis Opera Omnia, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.3) τὰ πράγματ᾽ ἐστὶ φαῦλα. → Sprawy są złe.Demostenes, Περὶ τῆς παραπρεσβείας 30, S.H. Butcher (wyd.), Demosthenis Orationes, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.4) οἱ φαυλότατοι. → ci najbardziej pospolity.Tukidydes, Ἱστορίαι 7.77, Henry Stuart Jones (wyd.), Thucydidis Historiae, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.4) ὁ δ᾽ ἐκ τῶν φαυλοτέρων πάνυ ἄτιμος τε καὶ ἄχρηστος νομίζεται. → ten zaś związek z niżej postawionymi uważa się za całkiem niegodny i bezużyteczny.Ksenofont, Ἱέρων 1.27–1.28, E.C. Marchant (wyd.), Xenophontis Opera Omnia, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.4) αἱ φαυλότεραι καὶ σιμότεραι παρὰ τὰς σεμνὰς καθεδοῦνται. → Mniej urodziwe i bardziej płaskonose kobiety usiądą obok urodziwych.Arystofanes, Ἐκκλησιάζουσαι 617, F.W. Hall, W.M. Geldart (wyd.), Aristophanis Comoediae, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.5) εἰσὶ δὲ πρὸς ταῦτα φαῦλοι μάχεσθαι. → Są zaś w tym kiepscy w walce.Eurypides, Ἰφιγένεια ἐν Ταύροις 305, Gilbert Murray (wyd.), Euripidis Fabulae, t. II, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.5) οἱ γὰρ ἐν σοφοῖς φαῦλοι παρ᾽ ὄχλῳ μουσικώτεροι λέγειν. → bowiem ci, którzy wśród mądrych są słabi, przed tłumem są bardziej biegli w mówieniu.Eurypides, Ἱππόλυτος 989, Gilbert Murray (wyd.), Euripidis Fabulae, t. I, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.5) οὐδὲ φαύλων ἀνδρῶν οὐδὲ τῶν ἐπιτυχόντων. → nie jest to dzieło nieudolnych ludzi ani pierwszych lepszych.Platon, Κρατύλος 390d, John Burnet (wyd.), Platonis Opera, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.6) νῦν δ᾽ ἐννοοῦμαι φαῦλος οὖσα. → teraz zaś zdaję sobie sprawę, że byłam nierozważna.Eurypides, Ἱππόλυτος 435–436, Gilbert Murray (wyd.), Euripidis Fabulae, t. I, Oxford University Press, Scaife Viewer (1.7) φαῦλον, ἄκομψον, τὰ μέγιστ᾽ ἀγαθόν. → prosty, niewyszukany, w najważniejszych rzeczach dobry.Diogenes Laertios, Βίοι φιλοσόφων 3.63, cyt. Eurypides, fr. 473, ToposText
(1.5) φαῦλος + bezokolicznik → być kiepskim, nieudolnym w wykonywaniu danej czynności; np. φαῦλοι μάχεσθαι → być kiepskimi w walce; φαῦλος λέγειν → być kiepskim w mówieniu; φαῦλος διαλεχθῆναι → być kiepskim w rozmowieHenry George Liddell, Robert Scott, An Intermediate Greek-English Lexicon, hasło „φαῦλος”, Scaife ATLAS
poświadczony jest także wariant dwukońcówkowy, w którym rodzaj męski i żeński mają formę φαῦλος, a rodzaj nijaki φαῦλον.