πορεύω ()

poreúō

czasownik (1.1) w stronie czynnej: wprawiać w drogę lub ruch, prowadzić, przewozić, transportować; także dostarczać, przynosić, dawaćHenry George Liddell, Robert Scott, Henry Stuart Jones, A Greek-English Lexicon, wyd. 9, hasło „πορεύω”, Oxford: Clarendon Press 1940, Scaife ATLASChristopher Francese, Greek Core Vocabulary, hasło „πορεύω, πορεύσω, ἐπόρευσα, πεπόρευμαι, ἐπορεύθην”, Dickinson College Commentaries (1.2) w stronie medialnej lub biernej: być prowadzonym, pędzonym, niesionym, być zmuszanym do przemieszczania się (1.3) w stronie medialnej lub biernej: iść, chodzić, podróżować, maszerować, udawać się, przemierzać, przeprawiać się (1.4) postępować, żyć w określony sposób; o rozumowaniu, wypowiedzi lub procesie: postępować, posuwać się, przebiegać

(1.1-4) czasownik I koniugacji, temat na -ω; ; podstawowe formy: πορεύω, πορεύσω, ἐπόρευσα, πεπόρευμαι, ἐπορεύθην; ponadto poświadczone m.in. futurum medium πορεύσομαι oraz futurum passivum πορευθήσομαι

(1.1) ἐμὲ δʼ ἐπὶ ταχυτάτων πόρευσον ἁρμάτων ἐς Ἆλιν. → mnie zaś na najszybszym rydwanie zawieź do Elidy.Pindar, Olympionikai 1,77–78, Scaife Viewer, Perseus Digital Library (1.1) Ἰσχαγόρας ὁ Λακεδαιμόνιος στρατιὰν μέλλων πεζῇ πορεύσειν ὡς Βρασίδαν. → Ischagoras Lacedemończyk, zamierzając poprowadzić wojsko lądem do Brasidasa.Tukidydes, Historiae 4,132, Scaife Viewer, Perseus Digital Library (1.1) ἐγὼ πορεύσω χρυσόν. → Ja dostarczę złoto.Eurypides, Phoenissae 985, Scaife Viewer, Perseus Digital Library (1.2) μέγας δὲ πλευρὰ βοῦς ὑπὸ σμικρᾶς ὅμως μάστιγος ὀρθὸς εἰς ὁδὸν πορεύεται. → wielki zaś, szeroki w bokach wół, choć pod małym biczem, daje się prowadzić prosto na drogę.Sofokles, Aias 1253–1254, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.2) πρὸς βίαν πορεύομαι. → Siłą jestem prowadzona.Sofokles, Oidipous epi Kolōnōi 845, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.3) ποῖ δὴ πορεύῃ καὶ πόθεν; → dokąd więc idziesz i skąd?Platon, Lysis 203b, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, Μνημοσύνη (1.3) συσκευασάμενοι δʼ εὐθὺς ἐπορεύοντο. → Spakowawszy się zaś natychmiast ruszyli w drogę.Ksenofont, Anabasis 4,5,1, Scaife Viewer, Perseus Digital Library (1.3) καὶ ἐπορεύθη Σαλωμών καὶ πᾶσα ἡ ἐκκλησία εἰς τὴν ὑψηλὴν τὴν ἐν Γαβαών. → I udał się Salomon i całe zgromadzenie na wyżynę w Gibeonie.Henry Barclay Swete (red.), The Old Testament in Greek According to the Septuagint, 2 Par 1,3, Cambridge University Press, Scaife Viewer (1.4) καὶ τοῖς νομίμοις αὐτῶν οὐ πορεύσεσθε. → I według ich praw nie będziecie postępować.Henry Barclay Swete (red.), The Old Testament in Greek According to the Septuagint, Kpł 18,3, Cambridge University Press, Scaife Viewer (1.4) Ἀνὴρ ἄφρων καὶ παράνομος πορεύεται ὁδοὺς οὐ ἀγαθάς. → człowiek głupi i bezprawny postępuje drogami niedobrymi.Henry Barclay Swete (red.), The Old Testament in Greek According to the Septuagint, Prz 6,12, Cambridge University Press, Scaife Viewer (1.4) ὁπότε δὲ αὐτός τι τῷ λόγῳ διεξίοι, διὰ τῶν μάλιστα ὁμολογουμένων ἐπορεύετο. → Kiedy zaś sam coś w rozumowaniu rozważał, postępował poprzez to, co było najbardziej uzgodnione.Ksenofont, Memorabilia 4,6,15, Scaife Viewer, Perseus Digital Library

(1.1) πορεύω + biernik → prowadzić / przewozić / transportować kogoś lub coś (1.3) πορεύομαι + εἰς + biernik → iść / udawać się do kogoś lub czegoś (1.3) πορεύομαι + διά + dopełniacz → iść / przemierzać przez coś

πόρος, πορεία, πόρευμα, πορεύς, πόρευσις

od πόρος

W znaczeniach (1.2-4) bardzo częste są formy medialne i bierne, które w języku polskim mogą wymagać tłumaczenia stroną czynną, np. πορεύομαι → „iść”, „podróżować”, „maszerować”.